Energiebesparing beter dan kolen en kernenergie

Kolencentrales zijn niet duurzaam, kernenergie is dat evenmin. Bespaar dus en innoveer, schrijft Niels van der Stappen...

Niels van der Stappen

Minister Cramer wil nieuwe kolencentrales. De CDA-fractie in de Tweede Kamer ziet wel wat in een extra kerncentrale. Maar wat lost dit op? Duurzaamheid vereist geen nieuwe centrales, maar de wil om te veranderen! Niet investeren in méér productiecapaciteit, maar in energiebesparing. Dat geeft honderd procent CO2-reductie, lagere energiekosten, vermindert onze afhankelijkheid van externe bronnen echt én is goed voor onze economie. En* het kan.

Het grootste duurzaamheidsprobleem is de klimaatverandering ten gevolge van onze CO2-emissies. Daar moet wat aan gebeuren. Maar we willen ook doorgaan met prettig leven. Hoe kan dat samengaan?

Sommigen willen van kolencentrales CO2 afvangen en opslaan (dit heet CCS), maar dat is geen goede oplossing. CATO, de club die werkt aan CCS, erkende vorig jaar dat hiervoor per drie kolencentrales er één extra nodig is aan vermogen. De stroomprijs rijst de pan uit en dan weten we niet eens hoeveel CO2 wordt afgevangen en wanneer het gaat werken: 2020, 2030?

Kolencentrales blijven bovendien, ondanks verbeteringen, veel fijnstof uitstoten. Mijnbouw en transport verstoren het milieu en veroorzaken veel arbeidsongevallen. Waarmee steenkool dus dramatisch blijft scoren op duurzaamheid.

Wat dan? Olie en gas worden zeldzamer en duurder. Dan blijft kernenergie over, als aanvulling op wind, zon en aardwarmte. Maar kernenergie kent het gevaar van ongelukken en het probleem van het radioactief afval. In de praktijk is de veiligheidsscore van kernenergie echter goed en de CO2-emissie is laag. De negatieve zijden van kernenergie zijn daarom praktisch en moreel zeker niet groter dan van steenkool.

Maar als wij het geld voor de bouw van een kerncentrale (al snel 3 miljard euro) zouden steken in energiebesparing, dan hebben we geen nieuwe centrales nodig en besparen we uiteindelijk geld. Momenteel zijn we al blij met een energiebesparing van 1,5 tot 2 procent per jaar. De huisbezitter vervangt zijn oude cv-ketel door een hr-ketel, we draaien wat spaarlampen in – en klaar! Terwijl er zo veel méér kan. Een van onze leden bewoont al jaren een energieneutraal huis. Volvo bespaart in een nieuwe fabriek 23 procent energie bij 33 procent meer productie – de kosten zijn in anderhalf jaar terugverdiend. Bij verbeteringsprojecten in gebouwen wordt tussen 25 en 60 procent bespaard, met terugverdientijden tussen één en acht jaar. Kantoren sparen al een centrale uit als ze ’s avonds de apparatuur uitschakelen.

Kornelis Blok, hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht, heeft voorgerekend dat door het gericht aanpakken van sectoren een structurele energiebesparing van 3 à 4 procent per jaar mogelijk is gedurende meerdere decennia. Steeds draait het hierbij om de combinatie van bewust gedrag van de gebruiker en gerichte inzet van nieuwe technologie. Dit zou ons dus ook werkgelegenheid en know-how opleveren bij installatiebedrijven en ingenieursbureaus. Deze branches staan klaar. Er is geld beschikbaar. Dus: wat let ons?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden