En weer cirkelen er rookpluimen boven Kobani

Voor de zoveelste keer is de lucht boven Kobani gevuld met kruitdampen. Islamitische Staat heeft de aanval op de Syrische grensstad heropend. Er klinken explosies, er wordt geschoten en tientallen inwoners slaan op de vlucht. In de stad zijn geen professionele journalisten, maar omdat het zo dicht bij de Turkse grens ligt, kunnen de gebeurtenissen op veilige afstand worden gefotografeerd.

Een rookpluim boven Kobani, waar de gevechten tussen Koerdische strijdkrachten en IS zijn hervat. Beeld afp

Neem bovenstaande foto van een zwarte rookpluim. Die is niet vanuit de stad zelf genomen, maar vanaf Turks grondgebied. Hoe dicht de stad tegen de grens aan ligt, tonen de foto's hieronder. Turkse Koerden bekijken de gevechten op bijna tastbare afstand. De grensovergang is niet eens zichtbaar.

De foto's van rookpluimen doen denken aan beelden die vanaf vorig jaar september naar buiten kwamen, bij de eerste poging van IS om Kobani te veroveren. De Koerdische milities sloegen, met behulp van luchtaanvallen door de internationale coalitie, hard terug. Bijna dagelijks cirkelden er zwarte kruitdampen boven de stad. De bommen die vanuit vliegtuigen werden gedropt, leverden bovendien spectaculaire plaatjes op. Het leek soms net groots, meeslepend vuurwerk. De realiteit was bitter: zeker 800 mensen kwamen om het leven.

Koerden kijken vanaf de Turkse zijde van de grens naar de gevechten in Kobani. Beeld AFP
Turkse Koerden bij de grensovergang die naar Kobani leidt. Beeld afp
Kruitdampen boven Kobani. Beeld AFP

Huizen zwaar beschadigd

Voor de Syrische burgeroorlog in 2011 losbarstte, telde Kobani naar schatting 45.000 inwoners, de meesten Koerden, maar ook Arabieren en etnische Armeniërs en Turkmenen. Tijdens het beleg - dat uiteindelijk vier maanden duurde - vluchtte zo'n negentig procent van de inwoners naar Turkije. Aan de grens ontstonden lange rijen mensen die wanhopig op toestemming van de Turkse autoriteiten wachtten.

Toen de Koerden in januari van dit jaar IS wisten te verdrijven uit de stad, keerde een deel van de inwoners terug. De stad is door het offensief zwaar beschadigd. Huizen liggen in puin, veel winkels zijn nog altijd gesloten. Kobani veranderde van een levendige stad in een spookstad (zie ook de fotospecial net na de herovering). Kinderen speelden op uitgebrande tanks en tussen de talrijke brokstukken.

Een Koerdische jongen zit op een tank in Kobani, in maart van dit jaar. Beeld AFP
Inwoners keren terug naar Kobani, nadat Koerdische troepen IS hebben verdreven. Beeld AFP
Beeld anp
Kinderen spelen na terugkeer uit Turkije op straat in Kobani. Beeld AFP
Een gewond geraakte Koerdische strijder loopt door de straten van Kobani. Beeld AFP
Een Koerdische strijder kijkt uit over Kobani. Beeld ap
Gehavende huizen in Kobani na herhaaldelijke luchtaanvallen. Beeld ap
Een inwoner rijdt langs verwoeste huizen in Kobani. Beeld getty

Tientallen doden en gewonden

Over hoe het kan dat IS de stad opnieuw is binnengedrongen, bestaat nog wat discussie. De Arabische nieuwszender Al Jazeera meldt dat de extremisten de stad van drie kanten hebben aangevallen. De Syrische staatstelevisie en Koerdische media hebben een andere theorie: IS zou via Turkije zijn binnengekomen. Turkije is er vaker van beschuldigd IS-strijders te helpen om zo de Koerden, een aloude vijand van de Turkse autoriteiten, uit te schakelen.

De woordvoerder van het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken deed de nieuwe aantijgingen af als 'leugens'. De IS-strijders zouden, volgens de Turken, Kobani zijn binnengedrongen via Jarablus. Deze stad ligt ten westen van Kobani, aan de Syrische zijde van de grens.

Feit is dat IS donderdag meerdere zelfmoordaanslagen heeft uitgevoerd om toegang tot de stad te verkrijgen. De strijders droegen uniformen van de Koerdische militie YPG en het Vrije Syrische Leger, dat aan de zijde van de Koerden vecht. Bij de gevechten die daarop volgden zijn 'tientallen' doden gevallen, melden de persbureaus. De eerste gewonden zijn in Turkije gearriveerd voor medische hulp.

Een gewonde vrouw uit Kobani arriveert in de Turkse grensplaats Suruc. Beeld afp
Beeld reuters
Beeld reuters
Beeld reuters
Beeld reuters

Tientallen mensen op de vlucht

Nu de gevechten in Kobani zijn opgelaaid, proberen inwoners de stad voor de tweede keer halsoverkop te ontvluchten. Op Twitter verschijnen de eerste beelden.

Hieronder foto's van het vluchtelingenkamp in Suruc, de Turkse stad die grenst aan Kobani. Meer dan 25 duizend Syriërs, velen uit Kobani, verblijven hier in tentenkampen. Het kamp herbergt scholen, ziekenhuizen, supermarkten, televisietenten, bidruimtes en speelterreinen voor kinderen.

Volgens UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN, zijn er ongeveer 11,6 miljoen mensen uit Syrië gevlucht sinds de burgeroorlog in 2011 begon. Turkije heeft ongeveer 1,59 miljoen vluchtelingen uit Syrië opgenomen.

Refugee Republic

Bekijk hier ook de prijswinnende interactieve Volkskrant-documentaire Refugee Republic, waarin het leven van een vluchtelingenkamp in Irak in kaart wordt gebracht.

Beeld epa
Beeld afp
Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden