En toch heeft president Bush gelijk

Wie ziet hoe gevluchte Irakezen zich overal in de wereld bij de stembureaus melden, kan niet anders dan de inzet en visie van Bush bewonderen, meent Leon de Winter....

'Eerder vandaag heb ik Amerika's strijdkrachten bevolen militaire doelen en die van de veiligheidsdiensten aan te vallen. (. . .) Het is hun opdracht Iraks nucleaire, chemische en biologische wapenprogramma's en zijn militaire vermogen om zijn buren te bedreigen, aan te vallen. (. . .) Saddam Hoessein mag niet in staat worden gesteld zijn buren of de wereld te bedreigen met nucleaire wapens, gifgassen of biologische wapens. (. . .)

'Deze situatie presents a clear and present danger voor de stabiliteit van de Perzische Golf en de veiligheid van mensen waar dan ook. (. . .) Als Saddam de wereld uitdaagt en we antwoorden niet, zullen we een nog groter gevaar in de toekomst zien. (. . .) En, let op mijn woorden, hij zal massavernietigingswapens ontwikkelen. (. . .) Doordat we vandaag handelen, is de kans dat we met deze gevaren in de toekomst geconfronteerd worden minder waarschijnlijk. (. . .) Moge God de moedige mannen en vrouwen en hun families zegenen en beschermen die deze vitale missie uitvoeren.'

Deze zinnen werden op 18 december 1998 door president Bill Clinton uitgesproken toen zijn bommenwerpers onderweg waren naar Irak. Clinton moest een daad stellen. Saddam verdomde het om inzicht te geven in zijn wapenprogramma's, ook al had hij volgens een paar zware resoluties van de Veiligheidsraad al zijn fabrieksdeuren en ordners moeten openen, en stoorde hij zich niet aan ultimata.

Hij had de wapeninspecteurs van de VN misleid, bedrogen, bedreigd. Weinig deskundigen twijfelden eraan of Saddam er een geheim wapenprogramma op na hield. Als de Veiligheidsraad geloofwaardig wilde blijven, moest er op dat moment een streep getrokken worden.

In de jaren die volgden, werd de situatie niet duidelijker. De wapeninspecteurs hadden geen idee wat er in Irak gebeurde. Saddam bleef resoluties en ultimata overtreden. Niemand had een idee wat er in de garnizoenen en wapenfabrieken van Irak gebeurde.

In die jaren kwam kritiek op het lakse gedrag van Amerika en de VN uitgerekend van de links-liberale pers. De Groene Amsterdammer waarschuwde voor het onderschatten van het Iraakse gevaar: 'De dienst (de CIA, red.) had de Amerikaanse president aan de vooravond van de Golfoorlog verteld dat Saddam waarschijnlijk nog een jaar of tien te gaan had voordat hij over een bruikbare bom beschikte.

In werkelijkheid werkte de Iraakse president in 1990 aan een crash-project (versneld programma), maar dat kwam pas uit in 1995 toen Saddams schoonzoon Hoessein Kamel naar Jordanië uitweek en de rest van de wereld op de hoogte bracht.' En Newsweek vroeg zich dramatisch af: 'Wat nu als Saddam en Bin Laden samenwerken? Een duo uit de hel.'

En toen kwam 11 september.

In het Witte Huis en bij de CIA raakte iedereen bezeten van een nachtmerriescenario: een tweede ronde van aanslagen was aanstaande. Deze zou biologisch, chemisch of nucleair zijn.

Toen deze uitbleven, ging men koortsig op zoek naar mogelijkheden om dergelijke rampzalige aanslagen, erger dan die op 11/9, te voorkomen. Saddam stond als eerste op de lijst van verdachten die Bin Laden van ABC-wapens kon voorzien. Men geloofde dat er contacten waren tussen de seculiere Baathisten en de apocalyptische fundamentalisten. De waarschuwing van Newsweek werd de obsessie van Bush.

Het is van belang dit in herinnering te brengen om inzicht te krijgen in de gedachtengang van de Amerikaanse regering. Mede door het advies van enkele van 's werelds meest respectabele kenners van de Arabische wereld zoals Bernard Lewis, hoogleraar aan de Universiteit van Princeton, raakte Bush na 11/9 ervan overtuigd dat de populariteit van het radicale islamisme alles te maken had met het ontbreken van democratie in de Arabische wereld, waar door een gebrek aan welvaart een gebrek aan toekomst- en ontplooiingsmogelijkheden was ontstaan.

Het was niet vreemd dat Bush hiertoe concludeerde. Voor conservatieven bestaat er een direct verband tussen democratie en welvaart, en dus voor het ontstaan van een zichzelf regulerende burgerlijke samenleving wanneer individuen zich in vrijheid organiseren.

In een opmerkelijke speech op de militaire academie van West Point op 1 juni 2002 zette Bush zijn doctrine uiteen. Hij zei daarin: 'De volken van de islamitische staten willen en verdienen dezelfde vrijheden en kansen als de volken van elke andere staat. En hun regeringen zouden naar hun verlangens moeten luisteren. Een echt sterke staat zal afwijkende meningen toestaan voor alle groepen die hun aspiraties geweldloos nastreven.

'Een vooruitstrevende staat zal economische hervormingen nastreven om de grote ondernemende energie van zijn volk vrij te maken. Een welvarende staat zal de rechten van vrouwen respecteren aangezien geen samenleving welvarend kan zijn als zij de helft van haar burgers kansen onthoudt. Moeders en vaders en kinderen in de islamitische wereld en overal delen dezelfde angsten en aspiraties. Onder armoede proberen zij te overleven, onder tirannie zuchten zij, en, zoals we in Afghanistan zagen, wanneer zij vrij zijn vieren zij feest.'

Het zijn woorden die geen missionaire sociaal-democraat zouden misstaan.

Bush en de Amerikaanse neo-conservatieven (over wie gegrapt wordt: dat zijn progressieven wier zakken door de werkelijkheid zijn gerold) zijn ervan overtuigd dat de Arabisch-islamitische wereld haar diepe crises alleen kan overwinnen door te democratiseren. Bush: 'Als het gaat om algemene rechten en de verlangens van mannen en vrouwen, bestaat er geen botsing der beschavingen. De vereisten voor vrijheid gelden voor Afrika en Latijns Amerika en de hele islamitische wereld.'

Over de aard van het familieregiem van Saddam Hoessein hoeft geen discussie te bestaan: het was een wrede kleptocratie die miljoenen mensen het leven heeft gekost. Tegenstanders van de Amerikaanse inval maken nooit de enige logische stap die hun verzet impliceert: als Bush niet had ingegrepen, dan had met hun goedkeuren Saddam zijn tirannie voortgezet met de miljarden die het inmiddels beruchte Oil for Food Program hem opleverde.

De zogenaamde 'opstandelingen' zijn bijna allen voormalige Baath-beulen, aangevuld met vrijgelaten criminelen en apocalyptische jihadisten, gesteund door tirannen in Syrië en Iran. Het is onthutsend dat er in de vrije wereld commentatoren zijn die in hun moorddadige optreden enige rechtvaardiging vinden. Irak was een monsterachtig land en het land dat de 'opstandelingen' nu tot stand willen brengen, is minstens zo monsterachtig.

Het chaotische geweld dat de ontkiemende Iraakse democratie wil smoren, was onder Saddam een gestroomlijnde machine - wie daarnaar terugverlangt, beseft niet dat de status quo van de 'realisten' van vóór 11/9 de huidige ellende in de Arabische wereld heeft voortgebracht. Irak was geen vrij land. Het land werd bezet door de familieclan van Hoessein uit Tikrit.

Het definitieve verhaal over de afwezigheid van ABC-wapens in Irak moet nog geschreven worden, maar het is bizar dat er niets is aangetroffen. Niet een beetje, niet een restant, maar helemaal niets - ook al hechtte Saddam grote waarde aan dergelijke wapens en heeft hij alles in het werk gesteld om de Veiligheidsraad ten aanzien van de productie daarvan te misleiden.

Het ontbreken van deze wapens is voor tegenstanders van Bush het belangrijkste argument tegen zijn optreden, dat een legaal bewind ten val zou hebben gebracht. Maar Saddam was niet een president die met inachtneming van democratische processen en burgerrechten legitimiteit bezat.

Het opmerkelijke van de Bush-doctrine is dat de onschendbaarheid van dictatoriale natiestaten, wier brutaliteit feitelijk door het handvest van de VN wordt beschermd, niet meer door de VS wordt erkend. Bush vindt dat mensenrechten en democratische processen belangrijker zijn dan het primaat van de natiestaat wanneer deze tiranniek is en de mensenrechten niet erkent. Bush schaart zich met zijn doctrine bij de grootste Amerikaanse revolutionairen. Het is van de gekke dat vooruitstrevend links hem verafschuwt.

Wie de rijen met stemmers ziet, kan niet anders dan de inzet en de visie van Bush bewonderen. Hij volgt een moeizame weg met valkuilen, schandalen, vergissingen, maar het is de enige die de Arabisch-islamitische volken kunnen inslaan om zich te bevrijden van de duisternis van dictaturen en tirannieën.

En uitgerekend nu, terwijl wereldwijd gevluchte Irakezen bij de stembussen staan te glunderen, maakt de Nederlandse regering bekend dat zij haar manschappen uit Irak zal terugtrekken. Het is het zoveelste zwaktebod van een strompelend kabinet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden