En na de processie vallen de schutters in het bier

Oh, wonderlijk Zuid-Limburg, waar de koningin vandaag op bezoek gaat. Mensen van 'ginds' snappen meestal niet hoe bijzonder de schutterij is....

Meer nog dan nu al weer veertig jaar voorzitter van het Oranjecomité is Leonardus Louis Jozef Frambach met lichaam en ziel lid van de schutterij, vijftig jaar bijna. En daarom zal hij nauwlettender dan wie ook Hare Majesteit bij haar voettocht door Eijsden op zijn horloge volgen vandaag.

Zijn schutterij staat namelijk helemaal op het eind van het programma aangetreden, voor een generale charge. En koningin Beatrix of Pieter hoeven maar even over de ongelijke stenen van de Diepstraat te struikelen, of het tijdschema raakt in de war en de Koninklijke Schutterij Gronsveld is opnieuw voor joker komen opdraven.

Eerlijk, Frambach (architect, 68) is er niet gerust op. 'Slaat men nou weer mis, dan is het goed mis en blijft het mis.'

Mensen van 'ginds', dat heet: zij van boven de rivieren, hebben meestal geen idee welk een bijzonderheid het is als de tweehonderd (!) leden van de Gronsveldse schutterij het uniform uit de kast halen om het gepoetste geweer 'op te trekken'. In Gronsveld doen ze het maar ééns in de vier jaar: mee met de processie die Onze Lieve Heer ronddraagt.

Vrijkomende officiersplaatsen worden bij opbod verkocht. Twaalfduizend gulden betaalde iemand laatstelijk voor een vacature op een paard in de schutterij. 'Je begrijpt dus wel dat je goede papieren moet hebben om ons buiten Gronsveld te laten optrekken.'

Een jaar of wat geleden hadden ze gehoor gegeven aan een verzoek uit Maastricht toen de oude koningin, Juliana, daar zou komen. Nou, ze keerden 's avonds naar Gronsveld terug zonder Hare Masjesteit ook maar gezien te hebben (en zij hen niet), want er was geen tijd meer voor geweest.

Bij de bespreking van het verzoek uit Eijsden had de majoor als eerste aan Frambach gevraagd 'wat te doen'. Dat was een slimme zet geweest. 'Voorzitter zijnde van het Oranjecomité kon ik natuurlijk niet nee zeggen.' Uiteindelijk eenstemmig besloten de onderofficieren en officieren 'op te trekken' ter ere van Hare Majesteit, te meer omdat de schutterij het predikaat koninklijk draagt. 'Maar worden we weer beduveld, denk ik niet dat we het ooit nog eens weer zullen doen.'

Oh, wonderlijk Zuid-Limburg.

Hemelse bloesempracht tussen meidoornhagen die golven over de heuvelen. En na de Bronckprocessie vallen alle schutters en Bielemaanders voorover in het bier - vast en zeker ook vandaag. Wat de historische achtergrond en huidige betekenis van al die Zuidlimburgse fenomenen is, zal Joop van Zijl op de televisie precies uitleggen.

Beneden stroomt de Maas ons land binnen. In 1918 ijsbeerde de vluchtende Kaiser Wilhelm II een halve oktoberdag op het perron van Eijsden, wachtend op doorreispermissie uit Den Haag. Burgemeester 'Frenzke' Cortenraad riep om te jennen een tijdje geleden dat Eijsden beter af was als het bij België hoorde. De Belg treedt tenminste hard op tegen drugsoverlast. Zelfs de wethouder/postbesteller was zijn fiets kwijtgeraakt aan een stelende junk.

Ook het verhaal van de film Fanfare moet gepikt zijn uit Eijsden. Jarenlang verbitterde de strijd tussen de 'rode' harmonie (van de Hollandse baron) en de 'blauwe' harmonie (van de Belgische graaf) het samenleven in dit 'beschermde dorpsgezicht'. De graaf, nog steeds president van de 'blauwen', en zijn gravin de Liedekerke de Paihle-Christijn de Ribaucourt begroeten rond 09.51 de koninklijke gasten op hun kasteel.

Beeldend kunstenaar Fons Lemmens zal het aanschouwen vanuit zijn tekenkamer in de kasteelboerderij, die hij huurt van de gravin. Achtentwintig jaar geleden kwam hij er wonen, toen Eijsden nog een naar binnen gekeerd dorp was. Een keer bloeide een vechtpartij op in het café, die barkeeper Jozef wilde beslechten. Fons hoorde roepen: 'Jozef, jij moet d'r buiten houden, jij bent niet van hier.' Jozef woonde al veertig jaar in Eijsden, was er getrouwd en had er kinderen gekregen.

Ze doen meestal boodschappen over de grens in Visé, vinden het 'wel leuk' dat de koningin komt en zullen haar 'goed' ontvangen. Op de camping bij Frambach zijn deze week mensen van 'ginds' neergestreken om naar de koningin te kunnen kijken, maar zo 'oranjegek als bij jullie zijn we niet in Zuid-Limburg'.

Sietse van der Hoek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden