En ja: ook miljonairs gaan er op achteruit!

Vele tientallen vragen van lezers over koopkrachtplaatjes en de zorgpremie kwamen binnen via telefoon, e-mail of Twitter. Antwoord op de meest gestelde vragen.

XANDER VAN UFFELEN

Waarom komt mijn zorgpremie hoger uit als ik zelf reken?

Een veel gemaakte rekenfout is dat de zorgpremie wordt berekend over het gehele inkomen. De zorgpremie wordt volgens het regeerakkoord gebaseerd op het bruto inkomen minus een standaardaftrek van 20 duizend euro. Wie 70 duizend euro aan inkomen heeft, moet dus de bruto zorgpremie van 11 procent berekenen over een inkomen van 50 duizend euro (70 duizend minus 20 duizend). Dit is 5.500 euro per jaar, oftewel 458 euro per maand .

'Dit is niet het bedrag wat je uiteindelijk betaalt, omdat er nog allerlei voordeeltjes tegenover staan. Lagere belastingen, hogere heffingskortingen en een lagere rechtstreekse betaling aan de zorgverzekeraar. Vandaar dat het totale nadeel voor hogere inkomens uitkomt op 240 euro zorgpremie per maand en voor alleenverdieners op 145 euro per maand.

Gaan zelfstandigen er ook op achteruit?

Een algemene uitspraak is nog lastig te geven, aangezien het regeerakkoord enige ruimte voor interpretatie laat. Maar de indruk bestaat dat de aftrekposten voor zelfstandigen gaan verdwijnen. Daarvoor in de plaats komt een speciaal belastingtarief voor zelfstandigen. Dit tarief is vermoedelijk lager dan de belastingtarieven voor werknemers. Zelfstandigen met een klein inkomen gaan er door het verdwijnen van bijvoorbeeld de zelfstandigenaftrek op achteruit. Zelfstandigen met een hoog inkomen daarentegen lijken juist voordeel van de lagere belastingtarieven te hebben.

Bij een gezinsinkomen van 140 duizend euro veroorzaakt een zorgpremie van 480 per maand toch een flinke koopkrachtdaling?

Zeker. Maar de totale koopkrachtdaling moet je niet verwarren met de zorgpremie. De zorgpremie is namelijk maar een aspect van heel veel wijzigingen. Hoe al deze maatregelen het inkomen beïnvloeden verschilt per geval. Volgens het CPB ligt er voor hogere inkomens een koopkrachtdaling van gemiddeld 4 procent in het verschiet over de gehele periode 2013-2017. Maar er zijn zeker huishoudens waar dit verlies hoger kan uitvallen.

Hoe zit het met het eigen risico?

Het eigen risico is door het Lenteakkoord al verhoogd van 220 euro per jaar naar 350 euro. Het nieuwe kabinet verhoogt dit voor inkomens boven 31.000 euro naar 595 euro per jaar. Wie in een bepaald jaar veel zorg nodig heeft, zal dus maximaal 375 euro per jaar duurder uit zijn dan in het huidige stelsel. Voor de hogere en middeninkomens leidt dit tot koopkrachtverlies. Per maand kan een individu daardoor maximaal enkele tientjes duurder uitkomen.

Heb ik nog baat bij de arbeidskorting?

Jazeker, de arbeidskorting loopt op naar 500 euro in 2017. Dit levert een voordeeltje op van maximaal 250 euro. Het koopkrachtverlies valt daardoor weer iets lager uit.

Gaan miljonairs er nu op vooruit?

Nee, de meeste miljonairs gaan er op achteruit. Net als iedereen betaalt een miljonair een hogere zorgpremie die uitkomt op 240 per maand. De miljonair profiteert wel van de gestaag dalende belastingtarieven van 52 naar 49 procent. Maar dit weegt niet op tegen het verlies aan hypotheekrenteaftrek van miljonairs met een eigen huis. Alleen de miljonair die al in een dure huurwoning zit of een hypotheekvrij huis heeft, kan door de lagere tarieven op termijn kans maken op koopkrachtwinst.

Door bezuinigingen op schoolboeken, kinderbijslag of de hypotheekrenteaftrek valt het koopkrachtverlies toch nog hoger uit?

Zeker, er zijn veel andere maatregelen die de koopkracht verder verlagen. De bezuinigingen op schoolboeken en kinderbijslag pakken nadelig uit voor gezinnen. De versobering van hypotheekrenteaftrek is nadelig voor huizenbezitters. Hoeveel een individueel huishouden er op vooruit of achteruit gaat door dit type bezuinigingen, is lastig te berekenen.

Waarom moeten hogere inkomens meer voor zorgpremie betalen als het de schatkist geen bezuiniging oplevert?

Dat klopt niet. Dankzij de zorgpremie wordt de pijn van bezuinigingen elders naar draagkracht verdeeld. Lagere en middeninkomens betalen wel meer aan accijzen of btw. Dat is een politieke keuze om deze herverdeling zo te doen. Dit maakt het mogelijk om op andere terreinen wel over alle lagen van de bevolking bezuinigingen door te voeren. De VVD wilde bezuinigingen van 16 miljard, de PvdA ging akkoord mits de lagere en middeninkomens worden gecompenseerd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden