...en een bijzondere Verenigde Vergadering...

Een gezamenlijke vergadering van de Eerste en Tweede Kamer klinkt als een staatsrechtelijke vernieuwing om het tweede kabinet-Rutte uit de zoveelste impasse te trekken. Maar de Verenigde Vergadering van het type dat zich vandaag in de Nieuwe Kerk voltrekt om de nieuwe koning in te huldigen, dateert al van 1850. 'De magie is dat het maar weinig gebeurt én dat het op een andere locatie is', zegt minister van Staat Frits Korthals Altes.

Vandaag zijn alle ogen gericht op de parlementariërs die trouw zweren of beloven in de Amsterdamse Nieuwe Kerk aan de rechten van de nieuwe koning. 'Maar ik hoop ook dat onze tegenstem wordt geregistreerd', zegt Esther Ouwehand, lid van de Tweede Kamerfractie van de Partij voor de Dieren. Zij is een van de zestien tegenstanders, die dus geen eed of belofte aflegt. De meesten van die zestien zitten op de achterste rij van het vak waarin de Kamerleden zitten. Ouwehand: 'Wij doen onze plicht, aanwezig zijn.' Voorzitter is dinsdag in de Nieuwe Kerk Fred de Graaf (VVD), die de eed voordraagt en aan het einde van de inhuldiging de woorden zal roepen: 'Leve de Koning, hoera, hoera, hoera!'

Jaarlijks vindt er een Verenigde Vergadering plaats in de Haagse Ridderzaal op de derde dinsdag van september. De enige met spreekrecht is dan het staatshoofd die de troonrede voorleest. Andere Verenigde Vergaderingen zijn 'bijzonder' omdat ze de dood van een lid van het Koninklijk Huis herdenken. Of ze hebben van doen met de ontvangst van een belangrijke buitenlandse gast, zoals de Britse parlementariër Winston Churchill die in 1946 vooral als oud-premier werd ontvangen.

Verenigde Vergaderingen over grondwettelijke regelingen handelen vrijwel uitsluitend over het Koninklijk Huis. Dat gebeurde enkele malen omdat koning Willem III 'buiten staat' verklaard moest worden omdat hij hallucineerde. De Raad van State trad dan op als waarnemend gezag voor de koning. Het gebeurt ook bij het benoemen van een regent voor het geval het staatshoofd komt te overlijden.

Voorzitter van de Verenigde Vergaderingen rond de laatste eeuwwisseling was Frits Korthals Altes, Eerste Kamervoorzitter (1997-2001). Hij deed een serie van vier koninklijke huwelijken die parlementaire toestemming vereisten: twee kinderen van prinses Margriet en twee van koningin Beatrix. Tegenstemmers waren altijd gering in getal, om religieuze en principiële redenen. Korthals Altes: 'Volgens de presentielijsten zaten er een paar honderd parlementariërs in de Eerste Kamer, maar in werkelijkheid zijn er slechts een handvol bij geweest. Alleen bij het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima in 2002 was iedereen er, maar dat was in de Ridderzaal.'

In elk geval valt rond 2038 weer een serie Verenigde Vergaderingen te verwachten, waarschuwt Korthals Altes vast. Dan zullen de zussen Amalia, Alexia en Ariane naar verwachting om parlementaire toestemming vragen voor hun huwelijk.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden