En de Tweede Kamer gaat naar... het magazijn

Stef Blok, minister van Rijksdienst, is net zo verliefd op het Binnenhof als de leden van de Tweede Kamer. 'Ik probeer mezelf elke keer als ik hier binnenstap, te realiseren hoe mooi het is dat we op deze historische plek ons werk kunnen doen', zegt hij donderdag in de Kamer. Hier werd de democratie bevochten, weet hij. 'De Grondwet, het algemeen kiesrecht, de hele sociale zekerheid, hier kwamen ze tot stand.'

Het Binnenhof is aan een opknapbeurt toe Beeld anp

Maar de liefde maakt niet blind. 'Het Binnenhof is ook gewoon een werkplek voor heel veel mensen.' En die werkplek is hoognodig aan renovatie toe. Van boven lekken de daken, van onder kruipt het grondwater omhoog door de fundering, van binnen roest het staal door het beton heen, de brandveiligheid is nauwelijks nog te garanderen, kabelgoten lopen over, tegeltjes vallen van muren, stutbalken verzakken. De minister heeft zijn keuze gemaakt: alle bewoners van het Binnenhof moeten vanaf 2020 ruim vijf jaar verhuizen zodat het complex in één keer grondig kan worden verbouwd. Prijskaartje: 475 miljoen euro. Het is een van de twee scenario's die de onderzoekscommissie van oud-minister Liesbeth Spies realistisch acht. De tweede variant duurt dertien jaar en kost 600 miljoen euro. De VVD-minister is meer van de school 'sober en doelmatig'.

Verhuizing

De interieurs van de Eerste en Tweede Kamer kunnen één op één verhuisd worden. Zo komen ze eruit te zien.

Oppositiepartijen zijn tegen het plan

Hij vindt sinds deze week regeringspartijen VVD en PvdA aan zijn zijde. De VVD was al voorstander van goedkoop, de PvdA ging om nadat Blok onlangs een nieuwe reeks onderzoeken naar de Kamer stuurde. Kamerlid Wolbert zegt overtuigd te zijn door de vele experts die de korte variant onderbouwen. Donderdag, in het Kamerdebat over de verhuizing, waarschuwt ze haar collega's in de oppositie: 'We moeten niet alle 150 voor aannemer gaan spelen.'

Het advies is aan dovemans oren gericht. De hele Kamer ziet de noodzaak van renoveren in, maar alle oppositiepartijen, op Henk Krol van 50Plus na, zijn tegen de rigoureuze keuze van Blok. 'De winkel moet openblijven tijdens de verbouwing', vindt Ronald van Raak van de SP. Zo denken D66, ChristenUnie en SGP er ook over. De partijen pleiten voor een veel kortere verhuizing van de bewoners. De PVV vindt 'een half miljard' ongepaste verspilling van geld en meent dat een veel kleinere onderhoudsbeurt volstaat.

Dat is een illusie, zegt Blok. Dit betreft geen achterstallig onderhoud, maar grondige vernieuwing. Neem iets simpels als de dakpannen, die moeten worden vervangen. Maar ook de valbeveiliging - ijzeren haken in houten balken - voldoet niet meer. Dus moeten er steigers komen. Grote bouwmachines zullen moeten manoeuvreren op het krappe Binnenhof. Op de Hofvijver komen pontons voor bouwmateriaal. Het hele Binnenhof moet op de schop.

Beeld anp

Naar Buitenlandse Zaken

De Tweede en Eerste Kamer kunnen tijdens de verbouwing worden ondergebracht in het huidige ministerie van Buitenlandse Zaken aan de Bezuidenhoutseweg, dat tegen die tijd vrijkomt. Het interieur van de Tweede Kamer past één op één in 'de Expeditiehal', een magazijnachtige ruimte waar vrachtwagens nu hun goederen leveren, zo blijkt uit artistimpressions van het Rijksvastgoebedrijf. De Eerste Kamer kan geheel worden verhuisd naar wat nu de Van Kleffenszaal heet. De Raad van State en Algemene Zaken (het departement van de premier en zijn staf) kunnen tijdelijk terecht in het voormalige gebouw van de Hoge Raad aan het Lange Voorhout. De tijdelijke verhuizing kost 52 miljoen euro, die kosten zijn reeds opgenomen in de 475 miljoen.

Journalisten leggen achterstallig onderhoud op het Binnenhof vast Beeld anp

De verhuizing biedt wellicht ook de kans om te experimenteren met een andere indeling van de Tweede Kamer, geeft Blok toe. D66 en de ChristenUnie willen het debat spannender maken door de Kamerleden dichter op de ministers te zetten. D66-leider Pechtold wil weer, net als vroeger in de oude zaal van voor 1992, 'het zweet in Vak K kunnen ruiken', zei hij in De Telegraaf. Door tijdens de verhuizing andere indelingen uit te proberen, kan bij terugkeer een nieuwe opzet worden gekozen, oppert de minister.

Hoe kan de minister zo zeker van zijn zaak zijn als de Eerste Kamer in meerderheid tegen is, vraagt het CDA. Blok biedt een kleine opening: een derde variant is mogelijk waarbij de Eerste Kamer, AZ en de Raad van State al na tweeënhalf jaar kunnen terugkeren. Die kost wel 7 miljoen euro extra en de Tweede Kamer zal een jaar langer (ruim 6 jaar dus) elders moeten bivakkeren. Ook zegt hij een onderzoek toe naar de mogelijkheid om de verbouwing in tweeën te knippen, zodat de Tweede Kamer openblijft tijdens de renovatie van de vleugel van Eerste Kamer, AZ en Raad van State.

Ondertussen begint hij wel vast aan de voorbereidingen voor zijn eerste keuze. Hij wil geen vertraging oplopen in de aanloop naar 2020. Die jaren zijn volgens Blok nodig om het korte scenario ook echt kort te houden. 'We willen nu alle wensen volledig uitwerken, zodat er geen nieuwe discussies ontstaan tijdens de verbouwing.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden