En de Rus, die gokt in Minsk

Het casino Shangri La week uit van Moskou naar Minsk toen de Russen gokken deels illegaal verklaarden. 'Nooit spijt van gehad', glundert de manager.

MINSK - Aan het tafeltje naast de bankettafel, waar de lekkernijen hoog zijn opgestapeld te midden van rijen met glazen whisky, cognac en wijn, zitten twee oudere mannen te keuvelen met een in een zwarte cocktailjurkje gestoken callgirl. Of haar schoenen wel goed zitten. Ja hoor, prima. Geen naaldhak te hoog, als het goede leven roept.

'We willen graag iets voor je kopen', zegt de een. 'Maakt niet uit wat, maar geen goedkope rommel, het moet echt mooi zijn', vult de ander aan. 'We kunnen het betalen.' De jonge dame heeft haar antwoord klaar. 'Ik ben al achttien en moet aan mijn toekomst denken. Ik wil een eigen zaak. Iets met leer.'

Het is nog vroeg in de avond, maar het rad van fortuin draait al op volle toeren, aan en naast de speeltafels van Shangri La, 'het chicste casino van Minsk'.

Casino? Is Minsk niet de hoofdstad van Europa's laatste dictatuur? Misschien voor West-Europeanen, maar voor goklustige Moskovieten is het met zijn 32 casino's het nieuwe Las Vegas. Wie vanuit Rusland de grens oversteekt richting Minsk treft als eerste een casino aan. De reclamezuilen die je vroeger bij het binnenrijden van de stad probeerden te verlokken tot de aankoop van een Horizont-televisie of een Belarus-tractor zijn overgenomen door casino's die je uitnodigen in hun wereld van ultieme glamour.

Het zal even wennen zijn voor de Wit-Russen met hun gemiddelde salaris van 250 dollar per maand, maar de reclameborden zijn ook niet echt op hen gericht, zegt de Britse manager van Shangri La in Minsk Helen King (48). 'Minder dan 15 procent van onze gasten zijn Wit-Russen, 80 procent zijn Russen.' Moskovieten, om precies te zijn. En de rest zijn Azerbeidzjanen en Turken.

Tot 2009 runde Storm International (een Russisch-Britse casinoketen die is geregistreerd in Nederland) het grote Shangri La-casino aan het Poesjkinplein, in hartje Moskou. Maar in dat jaar werd gokken in Rusland illegaal verklaard, behalve in vier slecht bereikbare en onontwikkelde 'gokzones'. De meeste casino's sloten, sommigen gingen ondergronds, maar Shangri La besloot te verkassen naar Minsk.

'En we hebben nooit spijt gehad', zegt King, die uitlegt dat honderden klanten uit het Moskouse databestand simpelweg zijn 'meegenomen' naar de nieuwe locatie. De meeste komen op eigen gelegenheid, 'maar we runnen ook junkie programs: we kopen businessclass tickets voor ze, reserveren kamers vip-spelers arrangeren we een privevliegtuig.'

Shangri La beschikt naast de gewone speelzaal, waar jonge vrouwen in felgekeurde hoogsluitende jurken als dealers en croupiers achter de roulette- en blackjacktafels staan, over twee vip-zalen. Voor de gokker die op zijn privacy is gesteld en misschien ook niet de hele nacht alleen maar wil gokken. Het publiek in de 'open zaal' bestaat vanavond vooral uit middelbare mannen wiens ronde buiken nonchalant over hun jeans slobberen. Op de achtergrond speelt een live bandje trage, lijzige muziek die klinkt als zelfmoordjazz.

Geknabbeld van de bankettafel wordt er maar weinig en ook de schilderijen van stilstaande paarden en profil die de met kristallen lampen verlichte speelzalen aankleden, krijgen weinig aandacht. Gratis drank en speeltafels, daar draait het om. Rond een roulettetafel is een opmerkelijk groepje van vier mannen bezig heel snel en zonder spoor van emotie heel veel fiches te verliezen.

Opmerkelijk, omdat ze allen gekleed gaan in zwarte pantalons en zwarte hemden, maar weer zonder jasjes, en omdat ze zich allen bedienen van dezelfde starre blik waarmee maffiabazen in Hollywoodfilms toekijken terwijl hun vijanden langzaam worden doodgemarteld. Vor v zakone, meestercrimineel!, schiet het door mijn hoofd. Maar het kunnen natuurlijk ook regionale managers van Ikea Rusland zijn - of de leden van een gevierde cabaretgroep uit een Moskouse homobar.

Opgeruimd en schoon als altijd, lijkt Minsk met zijn brede boulevards en zijn strakke bouwwerken uit de beste tradities van het stalinistische neoclassicisme de perfecte plek om rijke gokkers uit het Wilde Oosten te ontvangen. Want Loekasjenko's werkpaleis en het centraal gelegen hoofdkwartier van de KGB met zijn vrolijke torentjes zijn niet alleen door casino's omgeven, maar ook door luxe hotels en restaurants.

Volgens Olga Vasiltsjenko, de pr-manager van Shangri La, hebben ze in het Westen dan ook een verkeerd beeld van het leven in Wit-Rusland. 'We hebben hier strikte wetten en daar houd ik van. Illegale casino's zoals in Rusland zul je hier nooit zien. Alles is strak georganiseerd. Als ik 's avonds over straat loop, weet ik dat me niets zal overkomen en dat mijn auto er nog staat. Het is schoon en veilig - en daar houden de Moskovieten die hier komen ook van.'

Officieel brachten de casino's vorig jaar maar 13 miljoen euro aan directe belastingopbrengsten op, maar er zijn weinig economen die geloven dat het daar bij blijft. Geruchten over de betrokkenheid van president Loekasjenko's zoons in de casinowereld zijn hardnekkig. Zeker is dat de president de casino's heeft omarmd: 'We hebben uit de Sovjet-tijd geleerd dat taboes alleen maar schade aanrichten.'

Toch staat niet iedereen te juichen. Want de gokverslaving neemt wel degelijk toe, vooral door de vele laagdrempelige gokhallen in de stad, en professionele hulp is ver te zoeken. 'Veel ouders klagen, maar we hebben geen infrastructuur voor gokverslaafden', zegt een psychiater die anoniem wil blijven. 'Het is een ziekte die hele families kapot maakt, niet alleen de gokker.' Volgens hem is de bloei van de casino's karakteristiek voor Wit-Rusland. 'Onze president is zelf het archetype van een verslaafde: verslaafd aan de macht.'

Maar in de Shangri La leven vanavond andere zorgen. Terwijl een bekende televisiepresentator de uitslag van een loterij bekendmaakt, staat een nerveus type te telefoneren in een hoekje. 'En, hoe gaat het? Komt er nog extra geld?'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden