En daar schuift Lee sr. dan Lee jr. naar voren

Onder de jonge Lee zal er niets veranderen in Singapore. Want hij lijkt sprekend op de oude Lee, niet alleen uiterlijk, maar ook in zijn idee En hij is net zo dol op oppositie pesten....

Met een wedstrijd wie het snelst 39 bolletjes ijs van 39 verschillende smaken kan oplikken en een levensgrote 39 gevormd door 3900 in nationaal rood-wit gestoken burgers heeft Singapore gisteren zijn 39ste verjaardag gevierd. Op naar het veertigjarig jubileum. Met aanzienlijk meer smaken ijs dan politieke smaken om uit te kiezen.

Na 25 jaar onder Lee Kuan Yew, die de stadstaat met straffe, om niet te zeggen autoritaire hand tot economische bloei heeft gebracht, en veertien jaar onder diens loyale opvolger Goh Chok Tong, lijkt Singapore toe aan een nieuwe leider. Jawel, de tweede premierswissel sinds de onafhankelijkheid komt eraan: donderdag neemt Lee Hsien Loong de leiding over.

Dat de nieuwe premier niet alleen in zijn opvattingen, maar zelfs qua uiterlijk sterke gelijkenis vertoont met de vader des vaderlands, Lee Kuan Yew, is geen toeval: Lee Hsien Loong (52) is de zoon van de inmiddels 80-jarige Lee Kuan Yew.

Tussen het aftreden van Lee sr. en het aantreden van Lee jr. gaapt een gat van veertien jaar. De scheidende premier, Goh Chok Tong, wordt dan ook gezien als een tussenpaus, die de stoel mocht warmhouden totdat de jonge luchtmacht-generaal Lee zich als vice-premier, minister van Financien president van de centrale bank had voorbereid op het premierschap.

Al die tijd regeerde Goh met de oude Lee, in de speciaal voor hem geschapen functie van 'senior-minister', als corrigerende en misschien ook wel sturende macht achter de schermen. En Goh vond het goed zo.

'In andere landen misbruiken de politici de verdeeldheid in de samenleving om zich te laten verkiezen', zegt hij. 'Singapore onderscheidt zich door zijn goedgeplande en ordelijke machtswisselingen.'

Niemand in Singapore staat verbaasd dat de jonge Lee nu premier wordt. En wat meer is: bijna iedereen lijkt er vrede mee te hebben. Volgens een opiniepeilinkje in de regeringsgezinde Straits Times althans vinden acht op de tien Singaporanen Lee Hsien Loong het meest geschikt om premier te worden en denkt bijna driekwart dat hij die baan krijgt omdat hij capabel is en het verdient.

Zes op de tien Singaporanen weigeren zelfs te geloven dat het feit dat hij de zoon is van de oude Lee er ook maar iets mee te maken heeft.

Maar het 'erfelijke' leiderschap is in Aziigenlijk niets bijzonders. Niet alleen in straffe dictaturen als Noord-Korea, waar Kim Jong-il in het voetspoor is getreden van zijn overleden vader Kim Il-sung (die formeel zelfs na zijn dood nog altijd de president is), maar ook in landen met een democratische staatsvorm als Indonesipresident Soekarno's dochter Megawati) en de Filipijnen (president Macapagals dochter Gloria). De eeuwenoude 'familiewaarden' weten het er nogal eens te winnen van de moderne 'democratische normen'.

Het democratische gehalte van die Aziatische democratieis dan ook niet boven iedere kritiek verheven. In de Filipijnen zijn het steeds dezelfde machtige families die elkaar het balletje toespelen, Indonesiampt na de verstikkende Soeharto-dictatuur met een dramatisch gebrek aan capabele politieke leiders. En Singapore heeft zijn People's Action Party, die zich gedraagt als kende de stadstaat een eenpartijbewind.

Dat laatste is niet het geval. Er worden op gezette tijden verkiezingen gehouden. De campagnes worden echter strikt gereguleerd, en de media staan altijd al onder strenge controle.

Die of twee oppositiekandidaten die het lukt een zetel in de wacht te slepen, krijgen het zwaar te verduren. De bekende oppositiepoliticus Joshua Jeyaretnam werd financieel uitgekleed via jarenlange processen, die hem uiteindelijk in het bankroet stortten. Jeyaretnam moest zijn villa verkopen en staat tegenwoordig, 79 jaar oud, op straat boeken van eigen hand aan de man te brengen.

Zulke dingen maken de Singaporaanse politiek natuurlijk dodelijk saai. Jongeren, die altijd worden aangespoord tot carrimaken en geldverdienen, voelen zich er niet toe aangetrokken en dat begint een probleem te worden, zelfs voor de People's Action Party. 'De Singaporanen zullen meer van hun land houden als ze kunnen meebouwen aan de toekomst en het gevoel hebben dat hun bijdrage wordt gewaardeerd', zei premier Goh in zijn laatste toespraak.

Maar aan het wegtreiteren van de oppositie zal onder de jonge Lee geen einde komen. 'Als de oppositie een besluit of een beleid bekritiseert, is het gewoonlijk de bedoeling te laten zien dat de regering niet goed leiding geeft of geen goed beleid voert', zei hij in januari. 'Daar heeft de oppositie alle recht toe. Maar de regering moet terugslaan, of de oppositie zelfs vernietigen. Anders verliest ze haar moreel gezag.'

En vader Lee blijft erop toezien dat alles goed gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden