Emotie-tv piekt bij Chinese aardbeving

Huilende verslaggevers, kreunende slachtoffers. China leeft mee door (strak geregisseerde) reality-tv zonder grenzen.

Een live gesprek met een gewonde die, met bebloed gezicht en al, nog tot de nek onder het puin ligt? Huilende verslaggevers die radeloos in de lens staren? Sichuan-4, een van provinciale tv-zenders in het rampgebied, draait er de hand niet voor om.

De Chinese televisie heeft een week achter de rug die vermelding verdient in de geschiedenis van reality-tv. Sinds de aardbeving van afgelopen maandag zenden de tientallen kanalen van de staatstelevisie bijna continu nieuws, reportages en achtergronden uit over de grootste natuurramp die China in meer dan 30 jaar trof. Alleen de aardbeving die de stad Tangshan bij Peking in juli 1976 verwoestte was erger: toen kwamen zeker een kwart miljoen mensen om.

Het contrast in openheid over beide rampen toont welk een ontwikkeling het land in drie decennia heeft doorgemaakt. In 1976 waren het de nadagen van het Mao-tijdperk: het rampgebied rond Tangshan werd zorgvuldig afgeschermd, buitenstaanders mochten er niet bij en de Chinese media konden er slechts summier over berichten. De machthebbers in Peking maakten pas na twee jaar de ware omvang van de ramp bekend.

Hoe anders is het anno 2008. Wie de vijf provinciale tv-zenders van Sichuan volgt ziet eindeloze verslagen van tussen de puinhopen van Wenchuan en Beichuan, verzorgd door jonge, bijna allemaal vrouwelijke reporters die hun emoties – geheel tegen de traditie van de Chinese staatstelevisie in - regelmatig de vrije loop laten.

Daar komt weer een helikopter aan met gewonden uit de bergen. Er is een militair bij die ernstig gewond raakte toen een muur instortte tijdens het reddingswerk. Hup, close up van het bewegingsloze slachtoffer, en dan de sergeant die hem begeleidt voor de camera. Wat is er gebeurd?

De sergeant begint te vertellen, dan zakt hij opeens in elkaar. Verplegers erbij, paniek. Hartaanval, hyperventilatie? Hoe dan ook, de camera blijft doordraaien. Toe maar, nog een close-up van het stuiptrekkende gezicht van de arme man. Het is spectaculaire tv, maar het effectbejag kent geen grenzen. Minutenlang is in talloze miljoenen Chinese huishoudens – de tv staat dezer dagen overal voortdurend aan– het gekreun te horen van een vrouw die onzichtbaar voor de kijkers onder de ingeklapte betonnen vloer van haar huis ligt.

De verslaggeefster komt in beeld om in tranen te melden dat de dappere redders van het Volksbevrijdingsleger niet zullen rusten voordat de klus geklaard is – en hun gesjor en gewroet komt van a tot z op de buis. Daar is de vrouw dan eindelijk, ze leeft! Het is tv met een sterk geregisseerd patriottisch gehalte. Want al lijken de reportages live, ze zijn het niet. Het beeldmateriaal wordt zorgvuldig geselecteerd. De montage voorziet in beelden van de hoogste leiders die het volk moed inspreken, gemixt met het Nationale Rampenlied dat een schare van Chinese showbizsterren inderhaast heeft opgenomen. De boodschap is verpletterend duidelijk: al zit het tegen, dit grote land laat zich niet kennen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden