Emissierichtlijn EU schaadt industrie

Het voorstel van de Europese Commissie om de CO 2-emissie in de EU te verminderen straffen de Nederlandse industrie en schaadt de economie, vindt Jacques Schraven....

De Europese Commissie heeft vorig jaar een voorstel gedaan om handel in CO 2-emissies in Europa mogelijk te maken. Dit is een uitvloeisel van de afspraken die in Kyoto zijn gemaakt om de uitstoot van het broeikasgas CO 2 terug te dringen. De EU heeft daarbij de verplichting aanvaard om haar emissies met gemiddeld 8 procent te verminderen. Binnen de EU is die 8 procent nader over de lidstaten verdeeld, burden sharing, overigens op een manier die erg nadelig is voor Nederland.

Emissiehandel is een manier om CO 2 tegen de laagste kosten te reduceren. Het verhandelbaar maken van emissies leidt ertoe dat deze op die plek worden verminderd waar dat het goedkoopst is, dat bewerkstelligt het marktmechanisme. VNO-NCW is op zichzelf voorstander van emissiehandel.

Het voorliggende Commissievoorstel benadeelt echter de Nederlandse industrie ten opzicht van haar concurrenten in andere lidstaten. Dat komt doordat de Commissie ervoor kiest om bij de start van het systeem de rechten te verdelen conform de emissie die men op dat moment heeft. Bedrijven die in het verleden weinig aan energiebesparing hebben gedaan, worden daarvoor 'beloond' met veel rechten, en bedrijven die eerder wel hun best hebben gedaan - zoals Nederlandse bedrijven - worden gestraft voor hun goede gedrag. Bovendien leidt de scheve burden sharing ertoe dat andere lidstaten naar verhouding meer rechten te verdelen hebben dan Nederland, nóg een concurrentienadeel.

De Nederlandse industrie krijgt zo in vergelijking met de buitenlandse concurrenten een veel stringenter emissieplafond toegemeten. Dat zal negatief uitwerken op de structurele economische groei die wij in Nederland proberen te herstellen. Minister Heinsbroek is opgeroepen een groeiagenda op te stellen. Anderen spreken van een productiviteitsagenda.

De naamgeving doet er niet toe; er is een gemeenschappelijk besef dat het met de economische groei in Nederland niet alleen op korte termijn maar ook op middellange termijn niet goed gaat. De EU-voorstellen voor emissiehandel verergeren dat alleen maar. In veel andere landen kan straks de economische groei in de industrie binnen de emissieplafonds zonder al teveel kosten rustig toenemen door eindelijk eens wat aan energiebesparing te gaan doen. In Nederland zal die economische groei gepaard gaan met automatische lastenverzwaringen die deze groei ondermijnen. Immers, bij overschrijding van de opgelegde plafonds moeten de betrokken bedrijven verplicht emissierechten kopen.

Tot een gelijk speelveld leidt het Commissievoorstel dus niet. De Europese economie- en milieuministers doen er dan ook goed aan het voorstel naar de ontwerpers terug te sturen. In de huidige vorm komt van een veelbelovend milieu-instrument, en dat is emissiehandel, niets terecht.

Op de Milieuraad van 17 oktober zullen de Europese milieuministers tot politieke besluitvorming proberen te komen. Er bestaat gerede kans dat andere lidstaten bereid zijn het Commissievoorstel te accepteren. Velen worden immers beloond voor hun jarenlange achterlopen met energiebesparing. Wij vragen van het kabinet om dan tenminste te bewaken dat de concurrentiepositie van de Nederlandse industrie niet verslecht. Wij zijn al jaren kampioen energiebesparing zoals is af te leiden uit een studie die voor de Europese Commissie is verricht en uit een recente tussenrapportage over het convenant benchmarking. Nederland zal bij die besluitvorming de ruimte moeten opeisen om onze emissierechten te verdelen volgens de normen en methode van het Nederlandse benchmarkconvenant. In dat convenant is met de energie-intensieve (en sterk exportafhankelijke) industrie afgesproken dat zij hun bedrijven net zo energie-efficiënt zullen maken als de 10 procent efficiënste bedrijven in de wereld. Dit convenant bestrijkt 80 procent van het industriële energieverbruik in Nederland. Technisch is het geen probleem de emissierechten op deze manier toe te wijzen, dat hebben we met de ministeries van VROM en EZ uitgewerkt. Hiervoor moet de (Europese) politieke wil aanwezig zijn!

Tot slot nog dit. Nederland heeft in de afgelopen vijftien jaar met zijn milieubeleid een belangrijke voorsprong opgebouwd ten opzichte van veel Europese landen. Wij blijven staan voor de harde afspraken die overheid en bedrijfsleven hebben gemaakt. Wij zijn ervan overtuigd dat ons moderne milieubeleid met emissiehandel verdere vernieuwing kan ondergaan. Ik durf te zeggen dat 'Brussel' hierbij beleidsmatig achterloopt. De Nederlandse economie mag niet door achterblijvers worden gestraft voor inspanningen in het verleden. Ik vertrouw erop dat ons nieuwe kabinet voor de Nederlandse positie de beleidsruimte verwerft die wij verdienen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden