Emigreren naar Polen. Waarom niet?

Wie droomt er af en toe niet van om, op vakantie in een fijn land, daar meteen maar een baan te zoeken?...

De dag beginnen met een Italiaanse cappuccino of een vers croissantje: wie droomt af en toe niet van een permanent verblijf in een vakantieland? Volgens de Emigratiemonitor dacht 37 procent van de Nederlanders in 2009 serieus na over een verhuizing naar het buitenland. De meerderheid droomde over een Europees land. Dat blijkt uit onderzoek van de researchafdeling van loonverwerker ADP.

Maar ook over de grens moet er ciabatta, baguette of knäckebröd op de plank komen. Om met de deur in huis te vallen: Nederland blijft een van de beste landen om je geld te verdienen. Wel is de werkloosheid gestegen tot 5,6 procent. Maar daarmee is Nederland nog altijd de beste leerling van de Europese klas.

In anderhalf jaar tijd zijn in Europa 6,1 miljoen banen verloren gegaan, becijferde de International Labour Organization. Waar kun je als buitenlander nog wel terecht? Meestal niet in de metaal- of chemische industrie, de bouw of de distributie, want die hebben erg te lijden van de crisis.

Al geldt dat niet overal: de werkgelegenheid in de Spaanse bouwsector is met 25 procent gedaald, in Slowakije steeg de vraag met 5 procent. Ben je metselaar en wil je emigreren, dan kun je dus momenteel het beste voor Slowakije of Slovenië kiezen, zegt Egbert Holthuis van het directoraat-generaal Arbeidsrelaties van de Europese Commissie.

Volgens Holthuis moeten voormalige ‘groeitijgers’ juist vermeden worden. ‘Spanje, Ierland en de Baltische staten zijn al sinds 2007 in recessie. De structurele zwakte van de economieën van die landen wordt nu duidelijker. Het aantal nieuwe banen daalt, en de werkloosheid is omhoog geschoten.’

De landen kampen met een werkloosheid van tussen de 13 en 20 procent. De Letse en Litouwse economieën krompen in 2009 met 17,5 procent, de Estse met 13,6 procent.

Ook de overheid is geen veilige keuze meer. Tot nu toe zijn onderwijs, gezondheidszorg, ambtenarij en de culturele sector redelijk gespaard gebleven, Maar dat blijft niet zo, zegt John Hurley, onderzoeker bij Eurofound in Ierland. ‘De publieke sector is erg uitgedijd. Het is redelijk voorspelbaar dat de komende jaren druk zal ontstaan daar te snijden.’

Wie geen bijzondere werkervaring heeft, kan beter ook niet naar Griekenland, Spanje of Italië vertrekken, raadt Paulien Osse van Loonwijzer.nl aan. Er is weinig werk en de lonen zijn laag. Osse: ‘Aan de andere kant: wie iets bijzonders te bieden heeft, redt het ook nu wel. Ik ken een clubje dat fietsen verhuurt in Spanje, en dat draait heel goed.’

Er is één land in Europa dat moedig weerstand biedt aan de economische malaise. In Polen is de economie niet gekrompen.

Waarom doet die Poolse economie het zo goed? ‘Het gevolg van een goed economisch beleid’, zegt Frank Cörvers van de Universiteit Maastricht.

Dat beleid stamt van vóór de crisis, zegt hij. ‘De afgelopen jaren heeft de Poolse regering flink geïnvesteerd in nieuwe industrie. Het land is door een diep dal gegaan, want je moet eerst afbreken voor je de concurrentie kunt aangaan. Dat bleek lonend. Veel werk uit hogelonenlanden werd overgeheveld naar het Oosten.’

John Hurley van Eurofound beaamt: ‘Poolse vakkrachten die uit het Westen terugkeren, kunnen hun werkervaring, talenkennis en internationale connecties uitbuiten.’

Een bijkomende reden is de relatief kleine exportsector in Polen, waardoor het land minder afhankelijk is van de internationale handel dan bijvoorbeeld Nederland.

Maar voor een Nederlander is het niet makkelijk om naar Polen te vertrekken, zegt Frank Cörvers. ‘De lonen zijn er lager, en de Polen zelf keren terug, want het gaat er relatief beter dan in West-Europa waar ze naartoe geëmigreerd waren.’

Maar wie naar het buitenland wil en geen Pools spreekt, hoeft niet te wanhopen. Verpleegkundigen, loodgieters en vrachtwagenchauffeurs hoeven zich van het voorgaande niets aan te trekken. Ook mensen in de bètahoek zitten gebeiteld. De tekorten in die sectoren zijn zo groot dat zij altijd makkelijk werk zullen vinden.

Ook de distributie en de detailhandel blijven een goede keuze. Voeding en kleding worden nog altijd geconsumeerd en die moeten ergens vandaan komen. Wel verschuift de interesse naar goedkopere producten.

Sommige sectoren floreren, ondanks – of soms juist dankzij – de crisis. Economen verwachten in de toekomst bijvoorbeeld veel werkgelegenheid op het gebied van duurzaamheid, afvalverwerking en (groene) energie. De Europese vakbond voorspelt binnen tien jaar twee miljoen banen in de groene sector, mits de EU-landen serieus investeren in die sector. De Europese Commissie schat de winst op ‘maar’ 100- tot 400 duizend banen, omdat in de traditionele energiesector ook banen verloren zullen gaan.

Gelukkig is de eerste glimp van economisch herstel in zicht. Eind 2009 trok de groei in Frankrijk en Duitsland weer aan. Economen wachten in spanning af of dat een pril herstel inluidt, of dat het alleen gaat om het aanvullen van geslonken voorraden.

Maar als de economie straks echt aantrekt, betekent dat niet meteen een ‘banenboom’. Holthuis van de Europese Commissie: ‘Eerst gaan de mensen die werk hebben, harder werken. Pas daarna worden nieuwe mensen aangenomen.’

Zijn dienst verwacht eind 2010 een werkloosheid van 11 à 12 procent in de EU – in juli vorig jaar was dat 9 procent. De landen met de laagste werkloosheidscijfers zijn Nederland, Oostenrijk, Denemarken, Tsjechië, Cyprus, Roemenië en Slovenië.

Griekenland en Roemenië hebben minder personeel in grote bedrijven, maar meer in familiebedrijfjes en het mkb, legt Holthuis uit. Daardoor is de werkloosheid laag, maar dat betekent niet dat de economie goed is. Dat is in Griekenland wel duidelijk geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden