Emigreren, maar leven in twee landen

Wel over de grens, maar niet al te ver Duitsland in. Daar genieten Nederlanders van Duitse voordelen en kunnen de kinderen toch nog naar een Nederlandse school....

Rij bij het Groningse Ter Apel de Duitse grens over en het eerste huis aan de rechterkant is van de Nederlanders Tiny Gram en Sander Hirs. 'Vanuit onze tuin kun je bij wijze van spreken in Nederland piesen', zegt Tiny Gram. Maar die paar meter in Duitsland betekenen een wereld van verschil. 'Met de kinderbijslag betalen we een groot deel van de hypotheek.'

Dat Nederlanders uit financi overwegingen naar Belgin Duitsland verhuizen, is een bekend fenomeen in Zuid-Nederland. Maar ook in het noorden en oosten van Nederland begint het verschijnsel vorm aan te nemen. Sinds 1998 is in de Duitse grensgemeenten Haren, Meppen, Twist, Emlichheim en Laar het aantal Nederlanders van 1528 personen toegenomen tot 2550. De emigranten kwamen uit nabijgelegen plaatsen als Vlagtwedde in Groningen en Coevorden en Emmen in Drenthe.

De cijfers zijn onlangs verspreid door statisticus Herry Thole, CDA-raadslid in Emmen. Hij heeft zijn informatie verkregen bij de afdelingen burgerzaken van de onderzochte gemeenten. Alleen al uit Emmen zijn sinds 1998 755 inwoners naar Duitsland vertrokken. 'Maar in Overijssel en Twente zie je dezelfde trend', aldus Thole.

Thole wilde de emigratiecijfers uitzoeken omdat de bevolkingscurve van Emmen na jaren van groei sinds 2002 een neergaande lijn vertoont. Het inwonertal van Emmen zakte in dat jaar met meer dan honderd inwoners op een totaal van ruim 108 duizend. Vlak voor kerst kondigde het college van B en W maatregelen aan om het tij te keren.

Thole heeft zijn bevindingen aan het college overhandigd. Volgens hem is de trek naar Duitsland een belangrijke verklaring voor de bevolkingsafname van Emmen. Ook het feit dat de daling juist in 2002 is ingezet, is een indicatie voor Tholes gelijk. Sinds 2001 kunnen Nederlanders die in het buitenland wonen maar in Nederland werken, nog steeds de hypotheekrente aftrekken.

In Duitsland komen daar veel financi voordelen bij. Huizenbezitters krijgen acht jaar subsidie, de zogeheten Eigenheimzulage. Deze wordt in 2004 afgebouwd, maar onder de oude regeling kan de toelage oplopen tot 2556 euro per jaar en nog eens 767 euro per kind. Verder zijn de grondprijzen in Duitsland lager, is bouwen er goedkoper en wordt de kinderbijslag aangevuld tot Duits niveau.

Zo konden Tiny Gram en Sander Hirs met hun vier dochters tweealf jaar geleden in Rrock een huis betrekken dat in Nederland niet tot hun mogelijkheden behoorde. In Oldenzaal bewoonden ze een rijtjeshuis. Toen ze in de buurt iets anders zochten, bleek dat onbetaalbaar. Tot ze via de Twentsche Courant op het oude douanekantoor in Rrockstuitten. Na anderhalf jaar kluswerk van Sander bleek het ideaal.

Volgens Tiny komen in Rrock steeds meer Nederlanders wonen. In Gildehaus, bij Oldenzaal over de grens, is zelfs een nieuwe wijk gebouwd met bijna alleen maar Nederlanders, weet ze. Vlak bij Enschede zit een Euregio-kantoor dat de papiermolen bij emigratie naar Duitsland op orde brengt. Sommige makelaars in de Nederlandse grensstreek zijn gespecialiseerd in de Duitse huizenmarkt. De internetpagina verhuis.de geeft aan huidige en toekomstige Duitsland-gangers informatie over Duitse belastingen, sociale zekerheid en scholen.

Een van de nadelen van Duitsland is volgens de website de ouderwetse mode. Als voordelen worden genoemd de uitstekende medische zorg en de 'minder gefrustreerde omgang met verkeerssnelheid'. Bij veel Nederlanders zal het de beslissing om te emigreren niet bei¿nvloeden. Zij kiezen niet voor Duitsland, maar voor een financieel aantrekkelijk plekje aan de andere kant van de grens in een gebied dat zij al kennen. Ze kunnen er vaak hun eigen dialect blijven spreken. 'Wij spreken plat met de buren', zegt Tiny Gram.

Zij en haar gezin waren nooit naar Duitsland gegaan als zij twintig kilometer verderop hadden moeten wonen. Ze wilden hun kinderen op Nederlandse scholen houden. Otto M, die met zijn vriendin bijna twee jaar geleden vanuit Emmen naar Schghsdorf verhuisde: 'We hadden niet zoiets: we willen naar Duitsland. Maar het was voor ons de enige mogelijkheid om te realiseren wat we wilden.' Nu werkt Otto als kok in Emmen en grazen hun paarden Bassie en Fury in de tuin van hun woning in Schghsdorf.

Toch zegt Otto: 'Als ik dit vijf jaar eerder had geweten, had ik het vijf jaar eerder gedaan.' Toen hij en zijn vriendin hun Duitse huis betrokken, hing er een welkomstkrans aan de deur. Op haar 40ste verjaardag kwamen onbekende dorpsbewoners een 'Biedermeiertje' langsbrengen. Van eventuele Duitse ergernis over de Nederlandse invasie merken ze niets. 'Je woont maar twee kilometer over de grens, maar je woont in een andere cultuur. Tradities zijn heel belangrijk, saamhorigheid ook. Ik hou hier wel van.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden