Embryo's?

Volgens de Gezondheidsraad moet het mogelijk zijn om 'prille menselijke embryo's' te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek. Ze mogen zelfs voor dat doel gekweekt worden....

Dr. W. Dondorp, secretaris van de Gezondheidsraad: 'Ik durf niet goed een reactie te geven. Wij geven advies aan de minister, en die moet zien wat ze ermee doet. Als er naar aanleiding van een advies van ons discussie ontstaat, reageert de Gezondheidsraad daar nooit op. Dit is natuurlijk gevoelige materie. Ik moet even intern overleggen. Mag ik u terugbellen?'

De Gezondheidsraad in zijnpersbericht: 'Is het toelaatbaar menselijke embryo's te gebruiken voor onderzoek waarbij zij teloor gaan? Onverkort geldt dat een menselijk embryo in vitro een zekere morele waarde heeft en daarom respect verdient. Toch kunnen, aldus het advies, soms andere gewichtige belangen die waarde overspelen. De ontwikkeling van pre-implantatie genetische diagnostiek en de verbetering van in vitro fertilisatie zijn van groot belang voor de gezondheid van mensen. (...) In geen geval mogen vrouwen en kinderen tot proefpersoon worden gemaakt terwille van de beschermwaardigheid van menselijke embryo's.'

Dr. W. Dondorp, belt terug: 'Het lijkt inderdaad het beste als u iets afdrukt uit ons persbericht.'

Inez de Beaufort, bijzonder hoogleraar gezondheidsethiek aan de faculteit geneeskunde en gezondheidswetenschappen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam: 'Het gewaagde van het advies is het goedkeuren van het speciaal voor onderzoek totstandbrengen van die embryo's. Daarvoor moeten zwaarwegende redenen zijn. Je werkt immers niet met neutraal materaal zoals bloedplasma, het is een vorm van leven. Maar als je bijvoorbeeld iets wilt weten over preimplantatie diagnostiek, dan moet je dat kunnen onderzoeken. De vraag daarbij is dan ook of zo'n embryo beschermwaardig is. De grens voor mij is - laat ik aan de veilige kant blijven - veertien dagen.'

Ad Lansink, Tweede Kamerlid voor het CDA: ' Ik moet concluderen dat er een onoverbrugbaar verschil van mening bestaat tussen wat deze raad wenselijk vindt en wat het CDA politiek en maatschappelijk aanvaardbaar acht. Bij dit soort technieken komt de beschermwaardigheid van het embryo in het geding. Menselijk leven mag nooit ondergeschikt worden aan de techniek. Ook embryo's niet. Bij het kweken van embryo's voor wetenschappelijk onderzoek gaan wij uit van het nee-tenzij-principe. Onderzoekers gaan uit van een ja-mits-filosofie. Zij menen dat alles moet kunnen. Wat voor ons een hellend vlak is, is voor wetenschappers een boeiend terrein, waar ontsporingen kennelijk niet mogelijk worden geacht. De waarden van christendom en humanisme impliceren dat je de beschermwaardigheid van alle leven vooropstelt, en dat doen wij dus ook.'

Jolanda Mol, woordvoerder van Freya, patiëntenvereniging voor vruchtbaarheidsproblematiek: 'Als onderzoek op restembryo's belangrijke informatie oplevert waardoor bepaalde ziekten kunnen worden voorkomen of genezen, of waardoor succeskansen van vruchtbaarheidsbehandelingen toenemen, zijn wij daar geen tegenstander van. Belangrijke voorwaarde is natuurlijk wel dat het betrokken paar goed wordt ingelicht en toestemming geeft voor het gebruik van hun restembryo's.

'Over het kweken van embryo's specifiek voor onderzoeksdoeleinden durf ik niets te zeggen. Dat ligt heel gevoelig. Daarover zou ik eerst met het bestuur moeten overleggen.'

W. Beekhuizen, medisch directeur van de IVF-kliniek in Leiden: 'Ik ben het met het advies van de Gezondheidsraad eens. De beschermwaardigheid van een embryo ligt al vast in de abortuswet. Maar iets anders is of je een embryo instrumenteel mag gebruiken. Daarbij moet je ook weer onderscheid maken tussen embryo's die 'over' zijn - dus die na de kweek voor een zwangerschap, niet meer als zodanig gebruikt worden - en embryo's die speciaal voor onderzoek worden gekweekt. We zijn het erover eens dat het instrumentele gebruik van personen niet ethisch is. Maar ik heb geen probleem met ongedeelde eicellen, pre-embryo's eigenlijk, met een marge tot een week, wanneer gespecialiseerde cellen ontstaan.'

Dr. ir. H. Jochemsen, directeur van het Prof. dr. G. A. Lindeboominstituut, centrum voor medische ethiek: 'Ik vind het een onaanvaardbare degradatie van beginnend mensenleven tot biologisch materiaal. Een mens is meer dan zijn cellen en dat geldt ook voor het embryo. Opnieuw lijkt het erop dat een eenzijdig utilistische ethiek erop uitloopt dat het recht van de sterkste geldt.'

Jacques de Jong

Wil Thijssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden