Elsevier terug bij Raad

Elsevier en RTL Nieuws, eerder grote critici, keren terug bij de Raad voor de Journalistiek. Maar wel op hun voorwaarden.

Elsevier en RTL Nieuws keren na dertien jaar terug bij de Raad voor de Journalistiek, het onafhankelijk instituut dat klachten over de media behandelt. Dat bevestigen hoofdredacteuren Harm Taselaar (RTL Nieuws) en Arendo Joustra (Elsevier).


Aanleiding zijn de wijzigingen in de werkwijze en procedure die de Raad de afgelopen maanden heeft doorgevoerd. Hiermee wordt grotendeels tegemoet gekomen aan de bezwaren die beide media hadden. Joustra: 'In de nieuwe situatie is sprake van marginale toetsing en minder van tuchtrecht.'


'Het debat over de journalistiek is enorm belangrijk', zegt Taselaar. 'Maar dan moet het wel onder journalisten blijven.' Hij vindt het een goede zaak dat de 'juridisering' wordt teruggebracht en dat er meer 'journalistieke know-how' in komt.


In 2000 keerde zowel Elsevier als RTL Nieuws de Raad de rug toe. Ze konden zich niet meer vinden in de samenstelling van de Raad, die zich in toenemende mate zou opwerpen als 'super-hoofdredacteur' en 'pseudo-rechtbank'. Vooral Joustra stond bekend als uitgesproken criticus.


Het besluit komt op een kritiek moment voor de Raad. Het instituut verkeert al tijden in een financiële en inhoudelijke crisis. Het draagvlak voor de Raad slonk de afgelopen jaren. Onder meer De Telegraaf, RTL Nieuws, Elsevier, TROS Radar en Het Parool keerden zich af van de Raad. Het bestuur ging bij zichzelf te rade en concludeerde: de Raad is niet meer bij de tijd.


'Verdere afbraak leek slechts een kwestie van tijd', schrijft stichtingsvoorzitter Folkert Jensma in het jaarverslag. Een vernieuwingsproces werd ingezet en had in eerste instantie een averechts effect. Klachten over weggelopen media werden voortaan niet meer in behandeling genomen, wat ertoe leidde dat HDC Media (Noordhollands Dagblad, Haarlems Dagblad en Leidsch Dagblad) de medewerking opzegde.


De beoordeling wordt minder streng. Behoorlijke journalistiek is volgens de Raad: waarheidsgetrouw en accuraat, onpartijdig en fair, controleerbaar en integer. Ook zal de Raad klagers eerst naar het medium sturen, om te kijken of ze er samen kunnen uitkomen.


Vorige week werd voormalig NOS-hoofdredacteur Hans Laroes aangesteld als de nieuwe voorzitter. Hij vindt dat de Raad moet beoordelen in plaats van veroordelen. Het lijkt te passen in een nieuwe koers: marginalisering van de toetsing en de Raad zelf. Niet het wijzende vingertje, maar een open debat.


Of de terugkeer van RTL Nieuws en Elsevier navolging vindt, valt te bezien. 'We hebben vorig jaar de Raad weloverwogen verlaten en laten het daar graag bij', zegt Barbara van Beukering, hoofdredacteur van Het Parool. Ook De Telegraaf blijft standvastig. 'Vijf jaar geleden hebben we het besluit genomen om niet mee te doen', zegt hoofdredacteur Sjuul Paradijs. 'Ik zie geen reden om terug te keren, er is niet veel veranderd.'


raad: geld blijft een probleem


Hoewel het draagvlak voor de Raad weer iets is hersteld, blijft de financiering een punt van zorg. Na het wegvallen van de subsidie van 150 duizend euro, probeerde de Raad zijn voortbestaan te verzekeren met een rondgang langs de aangesloten media. De eerste tekenen zijn goed: de meeste participanten zijn bereid meer contributie te betalen. Onderhandelingen met staatssecretaris Dekker (Media) verlopen gunstig. De Raad heeft zicht op een tijdelijke subsidie ter overbrugging van dit jaar.


Wat doet de Raad?


Burgers en organisaties kunnen met klachten over de journalistiek terecht bij de Raad. De instantie geeft alleen een oordeel en kan geen sancties opleggen. Het is dus geen tuchtcollege, dat falende vakgenoten desnoods kan verbieden hun beroep nog langer uit te oefenen. De Raad kan een journalist of een medium ook niet verplichten in een rectificatie verkeerde berichtgeving recht te zetten. Evenmin kan de Raad schadevergoedingen toekennen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.