Elma Drayer: Woningen zijn bedoeld om in te wonen, niet om aan toeristen te verhuren

Beeld de Volkskrant

Onlangs zag ik Quote-hoofdredacteur Sander Schimmelpenninck aan tafel bij Jinek pleiten voor een krachtiger aanpak van de hedendaagse plaag die Airbnb heet. Het liefst zou hij zulke platforms voor tijdelijke woningverhuur verboden willen zien, om te beginnen in het centrum van Amsterdam.

Dat deed me deugd.

In mei vorig jaar wijsneusde ik zelf op de radio dat zoiets me een uitstekend idee leek - maar dan overal en altijd. Aanleiding was de strenge regelgeving die Berlijn net had ingevoerd, onder de prachtige noemer Zweckentfremdungsverbotsverordnung. Waarom, betoogde ik, zouden wij dat voorbeeld niet volgen?

In mijn ogen ligt de zaak nogal simpel. Woningen zijn bedoeld om in te wonen, niet om aan toeristen te verhuren. Morrel je daaraan, dan morrel je onherroepelijk aan de leefbaarheid van de stad - zie de stijgende huizenprijzen, het krimpende huuraanbod, de overlast van ratelende rolkoffers en zwaarbenevelde ad-hocburen.

Uiteraard was ik niet de enige die zich hierover opwond. Tot mijn vreugde wijdde VPRO's Tegenlicht er een bloedstollende aflevering aan, net als Nieuwsuur dat deed en het immer briljante Zondag met Lubach.

Helaas. Veel effect wist die publiciteit vooralsnog niet te sorteren. Aanscherpinkje hier, regulerinkje daar, meldplichtje, boetes - verder durft de overheid tot op heden niet te gaan. Met als logisch gevolg dat alleen al in Amsterdam het aantal Airbnb-accommodaties in 2016 verdubbelde: van 15 duizend naar 32 duizend.

Intussen gaat er bijna geen dag voorbij zonder nieuwe berichten over de zwarte kanten van het fenomeen. Zo las ik dat volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek bijna een kwart van de traditionele logiesaanbieders vorig jaar concurrentie van platforms als Airbnb had 'ervaren'.

Ik las over Airbnb-appartementen waarin illegale prostitutie wordt bedreven, over een Airbnb-verhuurder die een camera in de badkamer had geïnstalleerd waarmee hij toeristes begluurde, over stadscampings waar Airbnb-eigenaren wekenlang de plaatsen bezetten van echte vakantievierders ('Als iemand elke ochtend om 7 uur 's ochtends vertrekt, weet je genoeg: die gaat naar zijn werk').

En dan was er nog dat wereldwijd besproken incident met een airbnb'ende kunstenares die onder aan een Amsterdamse trap belandde omdat ze niet tijdig was uitgecheckt. Vanwege haar huidskleur wist menigeen heel zeker dat het hier ging om racisme, menigeen even zeker dat dit onzin was - enfin, het bekende patroon.

Mij trof vooral het detail dat de pandeigenaar in kwestie een actief lid van GroenLinks bleek te zijn. Even wist ik niet wat ik las. Dus zelfs GroenLinks-aanhangers onttrekken zonder blikken of blozen woonruimte aan de reguliere huurmarkt? Zien er geen been in om mee te werken aan de verdere ontwrichting van de stad?

Verbijsterend, als je het mij vraagt. Of misschien ook wel niet. Ik kom althans zelden mensen tegen die mijn principiële afwijzing van Airbnb delen. Om mij raadselachtige redenen geldt zo'n deelplatform nog stééds als in beginsel reuzesympathiek - alleen jammer dat onverlaten er misbruik van maken. Dus mag je er niet al te veel over zeuren.

Geen wonder dat ook de overheid zich gedraagt alsof Airbnb een natuurverschijnsel is waartegen ze weinig kan ondernemen. Doet alsof het hier een geest betreft die je met geen mogelijkheid terugkrijgt in de fles. Onzin, natuurlijk.

Brengt een nieuwigheid zoveel narigheid met zich mee als Airbnb, dan hebben de boven ons gestelden de dure plicht om in te grijpen - ook al levert toerisme nog zoveel geld op. Trouwens, in Berlijn lijkt de verordening-met-de-lange-naam heel aardig te werken.

Maar is zo'n verbod niet zielig voor de zzp'er die dankzij Airbnb neveninkomsten vergaart? Voor de AOW'er die zo zijn pensioen aanvult? Voor studenten die spotgoedkoop verblijven op locaties waarvan u en ik ooit alleen konden dromen?

Ja, dat is heel zielig. Net als pakweg het rookverbod in de horeca heel zielig was voor de rokers onder ons. Maar het went (kan ik uit ervaring melden). En op een dag snap je niet dat de overlast die jouw sigaretjes de omgeving bezorgden ooit doodnormaal is geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden