Ellebogen met scheermesjes in europarlement

Het nieuwe europarlement ging deze week aan de slag. De nieuwelingen lopen nog onwennig rond, de oudgedienden lobbyen al voor baantjes....

Van onze correspondent Marc Peeperkorn

STRAATSBURG Euroscepticus Barry Madlener (PVV) als stemmenteller in het Europees Parlement, het is even wennen. Tien uur lang moet hij dinsdag toekijken hoe zijn mede-europarlementariërs hun stembriefjes in de plastic stembus deponeren, waarna het tellen kan beginnen. Het lot heeft hem aangewezen voor deze taak en ach, hij ziet er zelf ook de humor wel van in. ‘Natuurlijk is dit voorgekookt. Haha, allemaal bedoeld om mij in te kapselen.’

De stemming waarover de PVV’er waakt betreft die van de nieuwe parlementsvoorzitter Buzek – Madlener: ‘Veel te Europees die man, zijn wij tegen’ – en liefst veertien vicevoorzitters. Zijn Nederlandse collega’s glimlachen bij zo veel ironie van het lot. Hans van Baalen (VVD) spreekt over een ‘veelbelovende start van een glanzende Europese carrière’. Judith Sargentini (GroenLinks) complimenteert Madlener met zijn ‘belangrijke werk voor Europa’. Wim van de Camp (CDA): ‘Ik denk dat Onze Lieve Heer stiekem bij de loting heeft meegekeken.’

De kop is eraf voor het nieuwe europarlement. Deze week kwamen de 736 leden, onder wie 25 Nederlanders, voor het eerst in de nieuwe samenstelling bijeen. De sfeer is die van de introductieweek op een universiteit. Oude bekenden schudden handen, zoenen, de nieuwkomers gaan op zoek naar hun stempas, een toegangsbadge, de dagvergoeding en de sleutels van het nieuwe kantoor. En dat in een gebouw dat zich het best laat omschrijven als een architectonisch doolhof.

Na zijn ongewilde bijdrage aan het Europese project, maakt Madlener woensdag duidelijk waarom de PVV hem naar Brussel en Straatsburg heeft gestuurd. Met snelle streken – hij heeft twee minuten spreektijd in de plenaire zaal – schildert Madlener het Europees Parlement af als een megalomaan, geldverslindend instituut waarvoor de Nederlandse belastingbetaler opdraait. Zijn doel: het europarlement overbodig maken. ‘We moeten weer baas in eigen land worden.’

Terwijl de PVV’er de Britse pers te woord staat – ‘wij zijn geen extremisten’ – legt Wim van de Camp zeven verdiepingen hoger trots een spreadsheet op tafel. Een ingewikkelde matrix met landen, getallen en kleurenbalken die in één oogopslag de strijd om de baantjes in de grote Europese Volkspartij (christen-democraten) weergeeft.

Zijn ogen stralen. ‘Voor mensen als ik is dit heerlijke kost. Een politiek spreekwoord zegt: als je het op de inhoud niet redt, moet je het op procedures winnen. Wel, daar ben ik deze dagen volop mee bezig.’

Van de Camp moet belangrijke woordvoerderschappen voor de vier CDA’ers in het europarlement binnenslepen. ‘Een keihard machtsspel’, verzekert Van de Camp, waarbij de Duitsers numeriek altijd in de meerderheid zijn. Om echt bloedige taferelen te voorkomen hanteren de fracties een puntensysteem voor zowel de landen als de beschikbare posities.

In een andere vleugel van het parlement, druipt Hans van Baalen nog na van een stevige regenbui. Ook hij is als VVD-delegatieleider druk bezig interessante posities binnen te harken. ‘Alles is hier politiek, tot aan deurkruk toe’, concludeert Van Baalen. Juist dan wordt er op zijn deur geklopt: de lobby van Ria Oomen (CDA) om haar quaestor te maken.

‘In het Europees Parlement regeert de botte macht’, zegt Van Baalen. ‘Hier moet je scheermesjes op je ellebogen hebben. Een vriendelijk gebaar wordt niet gewaardeerd. Een Brit kan thuis niet verkopen dat hij minder macht heeft omdat hij aardig was voor de Hollanders.’

Van Baalen vult de uren waarin Madlener stembriefjes telt met intensieve onderhandelingen in de liberale fractie. Hij heeft fractieleider Guy Verhofstadt onder druk gezet met een heldere VVD-wensenlijst. ‘Ik heb gezegd: Guy, dit moet het worden. Soms is dat lastig. De liberale oud-premier van Letland moet ook iets moois krijgen. Als je niet oppast gaat dat ten koste van jouw lijstje.’

Van Baalen heeft naar eigen zeggen veel baat van zijn activiteiten in de Liberale Internationale. ‘Ik ken hier veel mensen. Als groentje word je vermalen. Dan word je vijf jaar afgescheept met de portefeuille Tranendal.’

Zo hectisch als de dagen voor de VVD’er zijn, zo kalm verstrijken ze voor Judith Sargentini (GroenLinks). ‘Ik zit vooral op mijn stoel te wippen.’ De Groenen hebben de baantjes vorige week al verdeeld. Voor de drie Groen-Linksers leverde dat geen zware posities op. ‘Wij zijn nieuwelingen. We moeten onze sporen nog verdienen.’

Ze heeft net met haar vriend het dak van het parlement bezocht. Nu zit ze op haar gemak in een van de bars die het parlement telt. ‘Dat is ons lot, rondhangen en afspreken in bars. Al is het alleen al omdat de werkkamers zo klein zijn.’

Tot haar spijt mag ze deze week niet debatteren. ‘Geen spreektijd als kleine delegatie in de groene fractie. Dat is wel even wennen. In Amsterdam voerde ik als fractievoorzitter overal het woord. Ik voel me nog een beetje gehandicapt.’

Madlener zweeft ondertussen na zijn vuurdoop in de grote zaal. ‘Minstens tien mensen die ik totaal niet ken, kwamen naar me toe: great speech’. Ook zijn Kroatische vriendin is onder de indruk. ‘Ze kon mijn bijdrage in 23 talen meeluisteren’, glundert Madlener.

Na drie dagen Straatsburg voelt Sargentini zich als na een intercontinentale vlucht: een beetje klef. ‘Ik snak naar een fris appeltje.’ Van de Camp is nog vol energie: ‘Hier zit macht, anders voelde ik me er niet zo thuis.’ De CDA’er bespeurt wel veranderingen in zijn gemoed. ‘Ik ben eurokritisch maar begin het belang van het parlement anders te waarderen. Je wordt hier ondergedompeld in het grote Europese gebeuren. Als dat je niet beïnvloedt, ben je geen knip voor de neus waard.’

Van Baalen kijkt verrast op. ‘Als ik hier naar buiten stap, kom ik in een vreemde stad met vreemde mensen. Dit parlement is een ruimteschip dat het contact verliest met aarde.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden