Elke reorganisatie kost geld – of niet natuurlijk

Econoom Hagoort: extra geld nodig voor nieuwe structuur...

Amsterdam ‘Iedere reorganisatie gaat gepaard met kosten. Er ontstaat een hachelijke situatie als minister Plasterk niet meer geld uittrekt om kunstinstellingen te laten wennen aan een nieuwe werkwijze.’

Giep Hagoort, hoogleraar kunst en economie aan de Universiteit Utrecht, lijkt partij te kiezen voor de Raad voor Cultuur, die al maanden een gevecht voert met minister Plasterk om extra geld voor de nieuwe basisinfrastructuur in de kunsten. Voor onder meer de nieuwe stadsgezelschappen en sectorinstituten zijn volgens de raad miljoenen extra nodig, volgens Plasterk niet.

Maar Hagoort zegt dat het hem niet gaat om extra geld voor de instellingen zelf. ‘Daarvan moet je nog maar zien of dat niet opgaat aan bijvoorbeeld grotere producties. Waar het om gaat, is dat als je van de Paardenkathedraal in Utrecht een stadsgezelschap wilt maken, daar reorganisatiekosten aan verbonden zijn. Wil je dat niet honoreren, dan moet je dat idee intrekken.’

Vandaag debatteert de Tweede Kamer opnieuw met de minister over de basisinfrastructuur. De raad adviseerde op 15 mei aan minister Plasterk 26 miljoen euro extra uit te trekken. Die wees het advies direct af, en stuurde de raad terug. In zijn nieuwe advies zegt de raad dat het budget dan maar op het niveau van 2006 moet blijven.

Kunsteconoom Pim van Klink, onder meer gastdocent aan de universiteit van Antwerpen, is het oneens met Hagoort. ‘De raad heeft in zijn advies die meerkosten helemaal niet onderbouwd. Hij neemt de subsidieaanvragen van de instellingen klakkeloos voor waar aan. Zoals iedereen weet, vragen die zelden om minder sgeld, maar altijd om méér.’

Volgens Van Klink kunnen instellingen wel degelijk nieuwe taken uitvoeren, als ze het maar anders organiseren. ‘De basisinfrastructuur wordt voor 90 procent gebouwd uit bestaande instellingen. Waarom zou dat tientallen miljoenen extra moeten gaan kosten?’

Dat er sprake zou zijn van hoge implementatiekosten wil er bij Van Klink niet in. ‘In het bedrijfsleven wel, maar daar heb je te maken met kapitaalintensieve productiewijzen, waar je eerst veel voor moet investeren. Dat is in de kunstsector helemaal niet het geval.’ Maar volgens Hagoort ziet Van Klink onder andere de hoge kosten voor digitalisering in de kunstsector, die volgens hem sterk achterloopt, over het hoofd.

Hagoort vindt dat de Raad voor Cultuur een strategische blunder heeft gemaakt met zijn advies. ‘Als je alleen maar om meer geld vraagt, lok je afwijzing uit. Het kabinet is niet gevoelig voor de roep om meer geld voor cultuur, maar wel voor een pleidooi voor middelen voor nieuwe manieren van werken. De raad had een innovatie-agenda moeten presenteren, en daar geld voor moeten vragen.’

Van Klink ziet de raden in toenemende mate politiseren. ‘Ze moeten een advies uitbrengen over de artistieke kwaliteit van instellingen, maar ze stellen zich steeds meer op als belangenbehartiger.’

Als voorbeeld noemt Van Klink de opmerkingen die de raad maakt over de verzakelijking van de kunstsector, die de komende jaren wordt ingevoerd. ‘Daar zou de minister voorzichtig mee moeten zijn, waarschuwt de raad. Dat is een politieke stellingname, want nergens wordt onderbouwd waarom stimulering van meer ondernemerschap ten nadele van de sector zou uitpakken. Het is koudwatervrees.’

Hagoort verwijt Plasterk dat hij als ‘ een blindeman’ opereert door de verzakelijking vertraagd door te voeren. ‘Als je de sector daar niet toe dwingt, blijft het bij een sponsortje meer hier en daar. Het is nu aan de Tweede Kamer om het kader te scheppen voor de reorganisatie én voor meer ondernemerschap.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden