Elke plak telt voor Schotse nationalisten

Vlak voor het referendum over de onafhankelijkheid van Schotland krijgen de Gemenebestspelen in Glasgow een politiek tintje.

GLASGOW - De ogen van miljoenen sportliefhebbers, van Canada tot Australië, van Botswana tot de Bahamas, zullen tien dagen lang op Glasgow zijn gericht. De Gemenebestspelen zijn dit keer meer dan een sportieve gebeurtenis. Kort voor het Schotse referendum heeft het een politiek tintje.


George Square is klaar voor de Gemenebestspelen. Op het heldenplein van Glasgow staat een tent vol prijzige sportkleding, de groene mascotte Clyde zoekt tussen de regenbuien door naar passanten die met hem willen poseren en onder het standbeeld van de jonge koningin Victoria te paard bekijkt Agnes Hendry de vier toegangskaarten die ze net heeft aangeschaft. 'Bokskaartjes. Nee, niet voor mezelf', verzekert de dame uit Airdrie,'voor de mannen in de familie. Ik had het liefst naar het zwemmen gewild. Maar daar waren geen kaarten meer voor. Of een Schots succes de referendumuitslag zal beïnvloeden? Als Team Scotland het goed doet, ja wie weet.'


Van oudsher staan de Gemenebestspelen, die sinds 1930 elke vier jaar worden gehouden, bekend als de Vriendschappelijke Spelen, maar deze editie heeft iets weg van de Salmond Spelen. De premier van Schotland hoopt stiekem dat goede prestaties van medaillekandidaten als Michael Jamieson (zwemmen), Paul Foster (bowls) en Jennifer McIntosh (schieten) zullen zorgen voor een nationaal feestgevoel, met het bijbehorende geloof dat Schotland echt op eigen benen kan staan. Het is een van de redenen dat Salmond de volksraadpleging kort na het sportfestijn heeft gepland. De tegenstanders van onafhankelijkheid staan voor in de peilingen, dus elke medaille telt.


Salmond is slim genoeg om er geen propaganda-evenement van te maken. De kans is klein dat hij, vanavond bij de openingsceremonie op Celtic Park, met een blauwe vlag over zijn schouders plaats zal nemen op de eretribune, zoals hij dat tot Andy Murrays ongenoegen deed op Wimbledon. Het kan hem zomaar op een Glasgow Kiss komen te staan, een kopstoot.


Buiten de poorten van de Chris Hoy Velodrome, Hampden Park en andere wedstrijdlocaties zullen activisten druk folderen. Dat het Team GB voor deze gelegenheid is uiteengevallen in een Team England en Team Scotland, zal de strijdlust aanwakkeren. De Schotten zijn de laatste jaren bovendien steeds sterker geworden.


Een succesvolle editie van wat ooit de Empire Games heette, kan evengoed in het voordeel werken van het nee-kamp. Dat heeft vooral te maken met de locatie. Dankzij de handel (tabak, suiker) en de scheepsbouw aan de oevers van de Clyde groeide Glasgow na de Unie met de Engelsen uit tot de grootste stad van Schotland en de tweede stad, na Londen, van het Britse Wereldrijk. De Georgiaanse en Victoriaanse gebouwen getuigen van die glorietijd. In The Sunday Times beweerde Tristram Hunt, schaduwminister van Onderwijs en auteur van Ten cities that made an Empire, dat Schotland alleen als deel van een 'wereld-historische unie' kan overleven op het wereldtoneel.


Glasgow is echter ook de plek waar de Scottish National Party van Alex Salmond in 2008 een opzienbarende zege boekte. In het kiesdistrict Glasgow-East, sinds mensenheugenis in handen van Labour, bogen de nationalisten bij een tussentijdse verkiezing een achterstand van ruim 13.000 stemmen om in een kleine voorsprong. Het was een prelude voor de even historische zege van de SNP bij de Schotse verkiezingen van 2011 die zijn uitgemond in het referendum. Het overwegend katholieke East End is het toonbeeld van een vervallen arbeidersbuurt; met dichtgespijkerde winkels, rondwaaiend zwerfvuil en rokende mannen die zich in trainingspak naar het gokkantoor begeven.


Tussen dit alles staan Celtic Park, Hoys wielerbaan en het zwembad. Net als Londen wil Glasgow dit sportevenement gebruiken voor stadsrenovatie. Terwijl bij Celtic Park mensen met Gemenebest-pasjes druk in en uit lopen, worden iets verderop goedkope appartementen gebouwd, compleet met kunstgrasveldjes. Vanaf een blauwe stoel voor haar naamloze café langs Springfield Road ziet Alexis de bedrijvigheid hoopvol aan: 'Toen ik hier opgroeide was het een uitzichtloze bende, en daarom ben ik in Livingston gaan wonen. Vorig jaar kwam ik terug. Tijdens de Spelen zal ik goede zaken doen en hopelijk ook erna wanneer het atletendorp hier om de hoek verandert in een betaalbare stadswijk.'


Het past in de strategie van de SNP, dat zich juist wil profileren als partij van de toekomst en de Better Together-strijders probeert af te schilderen als Empire-nostalgici. De komende weken zullen uitmaken welk sentiment het sterkst aanwezig is. Voor de 56-jarige Gerry, een buurtbewoner die al 23 jaar een souvenierwinkeltje heeft in Celtic Park en het grote Ajax van 1971 nog heeft zien spelen, zal het geen verschil maken. 'Ik ben voor onafhankelijkheid, of mijn sportieve landgenoten goed schieten of speerwerpen of niet.' Een drang om Rod Stewart en Susan Boyle te zien zingen tijdens de openingsceremonie heeft hij evenmin. 'Ik kan niet wachten op het nieuwe voetbalseizoen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden