Elke kijker is scheel

Veel gehoorde vraag aan boord van safari-jeeps:..

Waarna het gesprekje volgt: 'Hoezo, je hebt toch een kijker?' 'Ja, maar door die van mij zie ik niks.' En verderop verdwijnt luipaard of kameelpaard (giraffe) langzaam in de halfduistere bosrand.

In de See Buy Fly-winkel op Schiphol lijken alle verrekijkers min of meer hetzelfde. De verkoper opent de vitrinekast en wijst door het hoge raam richting taxibaan. Daar zijn de toestelnummers van KLM en Air France duidelijk te lezen. Ook de piloten achter hun stuurknuppel zijn te zien.

Maar pas aan de rand van de savanne bij zonsopgang, of op de bodem van een mistig regenwoud, blijken de ware prestaties van een verrekijker. Dan wordt plots duidelijk waarom het ene model 29 euro kost en het andere 1763 euro. Terwijl beide kijkers toch evenveel vergroten en een scherp beeld beloven.

'Je moet in elk geval nooit een kijker door het winkelraam heen testen', zegt Bert Wiering importeur van het befaamde merk Leica. Een goede truc, adviseert hij, is het objectief buiten op een verre torenspits te richten. 'Dan kun je controleren hoeveel details te zien zijn en of de coating op de lenzen wel kleurneutraal is.' Een rood/groen randje om de weerhaan is volgens hem niet best.

De beste kijkers komen uit Duitsland (Leica, Zeiss) en Oostenrijk (Swarovski). Die leveren om te beginnen minder hoofdpijn op na een dag turen. Dat komt vaak voor, omdat elke kijker enigszins scheel is; de lenzen in de linker-en rechtertrommel staan nooit precies op dezelfde afstand van elkaar. Daardoor moeten ogen en hersenen zich inspannen om de boel te corrigeren. Hoe beter de kijker, hoe kleiner de verschillen.

Mits je de kijker niet laat vallen. Een flinke klap is voldoende om de lenzen een fractie van een millimeter te verschuiven. Met knallende hoofdpijn tot gevolg. Leica heeft een veersysteem bedacht dat alle schijfjes glas in hun vatting moet houden. Zeiss en Swarovski vertrouwen op hun robuuste behuizing. Een schele verrekijker kan overigens wel worden gerepareerd.

De betere kijker, waaronder ook middenklasse modellen van fabrikanten als Steiner, Minolta, Bynolyt en Bushnell, zijn waterdicht en gevuld met stikstof. Dat voorkomt dat het beeld vertroebelt door condens of stof. De lichte overdruk maakt een kijker ook tropenbestendig; in die gebieden verspreiden schimmels een geheimzinnige witte waas. Het roept de vraag op hoeveel piraten vroeger eigenlijk zagen door hun telescoop.

De meeste kijker vergroten achtmaal of tienmaal. Wie een zeer vaste hand heeft, waagt zich aan vijftienmaal. Daarnaast is het blikveld belangrijk. Hoe groter de voorste lens, hoe groter de horizon; en hoe zwaarder de kijker.

Een zeiler hoeft

niet te tillen en kiest bijvoorbeeld een 8x40 (40 mm diameter), een vogeliefhebber zoekt details en koopt een 10x40, een wandelaar neemt genoegen met een 8x20 omdat elk onsje telt. Die keuze heeft echter gevolgen voor de lichtopbrengst van een kijker: de combinatie van vergroting en diameter bepalen of je nog wat ziet als het begint te donkeren.

En dat is nou net het moment waarop veel dieren uit hun schuilplaats komen, of voor militairen: de vijand uit zijn schuttersput klimt. De aanschaf van een kijker is vooral een afweging tussen universele bruikbaarheid versus omvang en gewicht. En de prijs natuurlijk.

Wie niet maalt om zakenals kleurechtheiden randvertekening, is met een paar tientjes klaar.

In de winkel levert de afweging een driedeling op. De ouders van een veertien-jarige padvinder kopen een merkloos kijkertje onder de honderd euro. Het gros van de klanten kiest voor een middenklasse model van een paar honderd euro. De enkeling, meestal vogelaars of buitensportveteranen, kiezen voor het helderste beeld, stikstof overdruk, magnesium behuizing en comfortabele grip - en tellen een bovenmodaal maandsalaris neer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden