Elkaar leren kennen, dát is het geheim van Katwijk

Katwijkenaren hebben wensen voor de gemeente. En de gemeente verwacht iets terug. 'In Katwijk is de betrokkenheid groot, maar wel in eigen kring.'

KATWIJK AAN ZEE - Betrokken bewoners die samen met het college van burgemeester en wethouders, de wijkagent, opbouw- en jeugdwerkers op locatie bespreken waar het goed gaat en waar het beter kan: in de Zuid-Hollandse gemeente Katwijk gaat de participatiesamenleving waar koning Willem-Alexander in de Troonrede over sprak gewoon per fiets.


Dinsdag nodigde de wijkraad het stadsbestuur uit om vijf plekken te bezoeken in Katwijk aan Zee, een van de vier dorpskernen van de gemeente Katwijk (63 duizend inwoners). Her en der worden welgemeende pluimen uitgedeeld, elders wordt een voorzichtig kritiekpunt overgebracht.


'Twee jaar geleden hadden we aardig wat klachten over verpaupering. Dit keer hebben we vooral positieve zaken te melden', vertelt wijkraadslid Kees Ouwehand tijdens de fietstocht. 'Calvinistisch gezegd: we gaan onze zegeningen tellen.'


De inwoners van het godvruchtige Katwijk hebben volgens bloemenexporteur Ouwehand hoge verwachtingen van wat de gemeente voor hen doet. 'Eenvoud is hier een kernwaarde in de opvoeding, maar we hebben ook ambities en voelen een gezonde concurrentie. We leven ingetogen, maar verwachten tegelijk dat onze openbare voorzieningen mooier en onze straten schoner zijn dan in de omringende plaatsen.'


Toch is het besef aanwezig dat de gemeente niet alles kan, zeker niet in tijden van crisis en bezuinigingen. Ouwehand: 'De gemeente is zuinig met subsidies voor evenementen. Gelukkig draagt de private sector royaal bij en bloeit het verenigingsleven.'


De gemeente vraagt steeds vaker iets terug van de burgers. Zo wordt op een doods hoekje voor buurthuis 't Zandgat binnenkort een voetbalkooi gebouwd, een lang gekoesterde wens van tieners die de wipkip en de glijbaan zijn ontgroeid. 'We gaan zelf in de gaten houden of er geen overlast wordt veroorzaakt door hangjongeren en we voeren een sleuteldienst in zodat de kooi 's ochtends wordt geopend en 's avonds wordt afgesloten', belooft Sandra Grimbergen namens de wijkraad. 'Daar hoeft echt niet twee keer per dag een gemeenteambtenaar met een sleutelbos voor langs te komen.'


Die rol van de ouders is vanzelfsprekend, vindt Grimbergen. 'Het is al geweldig dat na lang aandringen dit sportpleintje wordt aangelegd. Het wordt zelfs luxer dan wat mij betreft nodig is.'


Het kabinet hoopt dat de participatiesamenleving nog een stapje verder gaat. Er wordt immers flink gesneden in de subsidie voor huishoudelijke hulp en voor persoonlijke verzorging. Wie hulp nodig heeft, moet eerst aankloppen bij familie, buren en kennissen, dan pas bij de overheid. Is Katwijk daar klaar voor? 'De bereidheid om elkaar te helpen is groot, maar vooral in eigen kring', zegt opbouwwerkster Arendien Lohof, fietsend door het dorp. 'Een mevrouw vertelde me dat ze weinig contact heeft met de andere mensen in haar straat, want die zijn van een andere kerk. De vraag is dan: sluiten ze haar buiten of sluit zij zich af?'


Het kabinet heeft misschien al te rooskleurige verwachtingen van de participatiesamenleving, denkt Lohof. 'Er is vraagverlegenheid: je oude buurvrouw zal niet zo snel vragen of je boodschappen voor haar wil doen, want ze kent je niet en ze is bang voor een afwijzing. Maar er is ook aanbodverlegenheid: jij wil misschien best wel helpen, maar je durft jezelf niet op te dringen aan je buurvrouw. Door die wederzijdse schroom gebeurt er dus uiteindelijk niets.'


Dat dilemma herkent Jos Wienen, sinds 2001 burgemeester van Katwijk. Hij ging laatst een echtpaar feliciteren met hun 60-jarig huwelijk en ontmoette daar een overbuurvrouw die het echtpaar al twintig jaar helpt. 'Ze waren al veel langer buren, maar ze leerden elkaar pas kennen na een bijna-botsing met hun auto's. Je hebt iets nodig om elkaar te ontmoeten, dan kan er chemie ontstaan. Elkaar leren kennen is het geheim.'


Alleen in een samenleving waarin burgers actief zijn, kan je een tegenprestatie vragen, zegt burgemeester Wienen. Zo kwam er in Katwijk een nieuwe locatie voor jongerencentrum De Schuit onder de voorwaarde dat de 16-plussers activiteiten gaan organiseren voor de jongere kinderen. 'Die combinatie geeft ons jeugdwerk vleugels.'


Toch leidt het afstoten van taken vaak tot lastige discussies, ervaart Wienen. 'We hebben een actieve Oranjevereniging die veel doet met weinig subsidie. Helaas moeten we nog meer bezuinigen. We hebben daarom aangekondigd dat de gemeente de hekken voor afsluitingen bij activiteiten wel blijft leveren, maar ze niet langer ook gaat neerzetten. Dat is lastig voor de Oranjevereniging, want daar moesten ze dus vrijwilligers voor zoeken. Het kan niet anders. Maar ik zal nooit zeggen: zoek het zelf maar uit. Dat is wel heel kil bezuinigen.'


Jos Wienen burgemeester in Katwijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden