‘Elk uur, elke dag op bouwplaats’

Harold Papa was jarenlang bouwbegeleider bij grote bouwprojecten. Zijn ervaring: ‘Projectontwikkelaars gaan voor een dubbeltje over lijken, terwijl ze dan al honderd miljoen in hun zak hebben.’..

Een projectontwikkelaar die een steunpilaar in een parkeergarage laat verplaatsen zonder stil te staan bij de bouwkundige consequenties. Een aannemer die betonnen steunbalken gebruikt terwijl er scheuren in zitten. Leidingen die domweg worden vergeten. Een onderaannemer die besluit te bezuinigen op isolatiemateriaal.

Bouwkundige Harold Papa (65) schudt de voorbeelden uit zijn mouw. ‘In 45 jaar ben ik nog nooit een uitvoerder tegengekomen die precies wist hoe hij wapening in beton moest aanbrengen. Ze smijten het er gewoon in, terwijl je het heel precies moet neerleggen.’

Wat Papa maar wil zeggen: er gaat veel mis in de Nederlandse bouw en dat kan omdat er nauwelijks toezicht is. Dan heeft hij het niet over toezicht door gemeentelijke diensten als Bouw- en Woningtoezicht. Papa: ‘Die kunnen dat helemaal niet. Je moet elke dag en elk uur op de bouwplaats aanwezig zijn. Alleen dan voorkom je dat fouten worden gemaakt.’

De geëigende persoon is de bouwbegeleider, een onafhankelijke bouwkundige die van minuut tot minuut registreert wat er op de bouwplaats gebeurt. Hij houdt in de gaten of volgens de tekeningen wordt gewerkt, noteert aanpassingen en overlegt met alle partijen. En passant waakt hij over de veiligheid en zorgt hij dat de arboregels worden nageleefd. ‘Hij is de ogen van iedereen die bij de bouw betrokken is.’

Tot halverwege de jaren zeventig was de bouwbegeleider een vaste verschijning. ‘Maar toen kwamen de projectontwikkelaars en moest alles steeds sneller en goedkoper’, zegt Papa, die zelf bij diverse grote projecten als bouwbegeleider optrad. ‘Begrijp me goed: ik heb niets tegen projectontwikkelaars, want ze doen ook een heleboel goed. Maar voor een dubbeltje gaan ze over lijken, terwijl ze intussen honderd miljoen in hun zak hebben.’

De kostenbesparingen mogen volgens Papa nooit ten koste gaan van het onafhankelijke toezicht. Al was het maar om de projectontwikkelaars zelf te beschermen in het geval er toch iets verkeerd blijkt te zijn gegaan. Zoals aan het Amsterdamse Bos en Lommerplein, waar in de parkeergarage de wapening in het beton verkeerd is aangebracht. ‘Ik heb het vermoeden dat daar niemand was om de tekeningen en de uitvoer te controleren’, zegt Papa. Als hij gelijk heeft, zou het Bos en Lommerplein geen uitzondering zijn. Bij de meeste bouwprojecten waar het de laatste jaren misliep, was volgens Papa geen bouwbegeleider ingehuurd.

Neem nu Maastricht. In 2003 kwamen daar twee personen om het leven toen vijf balkons van een appartementencomplex afbraken. ‘Ik heb de gemeente gebeld en ze uitgescholden’, zegt Papa nog altijd geëmotioneerd. ‘Twee mensen dood. Alleen omdat op de bouwbegeleider is bezuinigd. Maar geloof mij: die twee levens zijn heel wat meer waard dan de 150 duizend euro die een goede bouwbegeleider kost.’

Papa wil dat de bouwbegeleider wettelijk verplicht wordt. ‘Als de overheid niets doet, wordt het alleen maar erger In Nederland werd verschrikkelijk goed gebouwd. Dit was een topland. Maar tegenwoordig voelen we ons blijkbaar thuis bij landen als Turkije en Spanje.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden