'Elk jaar komt een juwelier door geweld om het leven'

Zijn leven is ingrijpend veranderd, zegt juwelier Ben de Vries uit Utrecht, die dinsdag een jaar na een geweldadige overval het proces bijwoonde tegen zijn twee belagers.

UTRECHT - Toen overvallers een vuurwapen op het hoofd van juwelier Ben de Vries richtten, flitste door zijn hoofd: 'Veel collega's hebben het loodje gelegd, nu is hte mijn beurt.' Precies een jaar geleden overvielen twee gewapende mannen zijn zaak in Winkelcentrum Kanaleneiland. Met een bijl sloegen ze drie vitrines kapot.


De een spoot traangas in zijn ogen. De ander zou later een beveiliger met een vuurwapen bedreigen en een voorbijganger van dichtbij in het been schieten, die de overvallers in hun vlucht probeerde te stoppen. Op het moment van het schot stond er een meisje van drie jaar nog geen meter van dit slachtoffer vandaan. Dokters zeiden later dat het niet veel had gescheeld of ze hadden het been van de voorbijganger moeten amputeren.


De Vries is dinsdag aanwezig in de rechtbank bij de inhoudelijke behandeling van de zaak tegen de twee verdachten van de gewapende overval op zijn winkel. De officier van justitie eiste tegen de verdachten Noureddine A. (21) en Bilal S. (22) negen jaar cel, wegens poging tot doodslag. De twee verdachten reden na de overval op een opvallende oranje-rode scooter met 80 duizend euro aan sieraden terug naar de flatwoning van Noureddine, een paar honderd meter verderop in de wijk Kanaleneiland.


De politie had deze flat snel in het vizier. De twee verdachten hielden zich schuil bij de bevriende bovenbuurman toen agenten later de woning van de moeder van Noureddine doorzochten. De volgende dag zou deze buurman een Albert Heijntas weggooien in een afvalcontainer, waarin de politie de regenpakken vond die als vermomming zijn gebruikt bij de overval, als ook een busje traangas en een scherf van de vitrine van de juwelier. Op de pakken is dna van de verdachten aangetroffen.


Toch blijven de twee onbewogen ogende verdachten dinsdag in alle toonaarden zwijgen op vragen van de rechter over hun betrokkenheid bij deze zaak.


De Vries, 55 jaar, een open en vriendelijk gezicht, is een jaar later nog zichtbaar aangedaan van die paar verschrikkelijke minuten, die hem, zegt hij, de hoogste hartslag van zijn leven bezorgden. Zelf zijn slachtofferverklaring voorlezen kan hij emotioneel niet aan. 'Deze jongens vinden zichzelf misschien heel stoer, maar beseffen niet wat ze anderen hebben aangedaan. Het heeft mijn leven serieus veranderd', zegt hij tegen de rechter.


Zijn ogen zijn blijvend beschadigd door het traangas; hij heeft nu moeite met het maken van horloges en sieraden. Zijn vrouw slaapt slecht door nachtmerries en durft niet meer alleen in de winkel te staan. De totale financiële strop van de gebeurtenis bedraagt, buiten de uitkering van de verzekering, naar zijn schatting 40 duizend euro; hij vraagt een tiende van dit bedrag als schadevergoeding.


Een Tsjechische klant bood hem na de overval aan een vuurwapen voor hem te regelen. Hij besloot er niet op in te gaan. Niets voor hem, vuurwapens. Bewapening is helaas een logische stap voor onze beroepsgroep, zegt hij. De Vries kan het zich voorstellen dat de juweliers in Deurne wel een vuurwapen bij de hand hadden. 'De laatste jaren wordt er veel vaker geschoten. Elk jaar komt er wel een juwelier om het leven. Preventieve maatregelen helpen niet. Sommige juweliers worden meerdere keren overvallen door dezelfde jongens. Een jaartje vastzitten helpt echt niet om van deze types modelburgers te maken.'


Dat laatste geldt waarschijnlijk ook voor de verdachten van de Utrechtse overval. Noureddine heeft een strafblad van acht pagina's, dat van zijn overbuurman en boezemvriend Bilal telt nog twee pagina's meer. Beiden behoren volgens de officier van justitie tot de beruchte Vasco da Gama-jeugdgroep in de wijk; Marokkaanse jongeren die de bewoners angst aanjagen. 'Deze jongens hebben bewust gekozen voor de criminaliteit. De vele hulpverlening heeft niet mogen baten. Ze zijn verhard en plegen steeds ernstigere feiten zonder mededogen voor hun slachtoffers', aldus de officier van justitie. Zij zegt er geen enkel vertrouwen in te hebben dat de twee na hun detentie hun criminele loopbaan zullen beëindigen. Met een hoge strafeis wil zij 'de samenleving beschermen tegen deze verdachten'.


Hun advocaten noemen de geëiste negen jaar 'irreëel hoog'. Beide strafpleiters betogen dat er sprake kan zijn van persoonverwisseling: ook broers van de verdachten zouden de overval kunnen hebben gepleegd. De Vries wordt emotioneel als de advocaten zeggen dat ze zijn gevraagde schadevergoeding van 4.000 euro te hoog vinden. 'Ik heb er zo het dubbele van dit bedrag voor over als ik deze overval had kunnen voorkomen', zegt hij.


Vorige maand heeft juwelier De Vries zijn zaak, mede vanwege de overval, verhuisd naar een rustigere locatie net buiten de stad. De wijk Kanaleneiland had hij opgegeven, er wonen wat hem betreft te veel ontspoorde jongens. Ook veel klanten durfden na de overval niet meer in zijn winkel te komen. De Vries wil benadrukken: 'Ook veel Marokkanen kwamen na de overval steun betuigen. Ik ben het dus niet eens met Geert Wilders die roept om minder Marokkanen. Je moet niet iedereen over een kam scheren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden