Elizabeth Gilbert

Een lelijke maar inspirerende vrouw met grote talenten in het 19de-eeuwse Amerika.

Elizabeth Gilbert: Het hart van alle dingen

***


Uit het Engels vertaald door Janneke Zwart en Mirelle Vroege.


Cargo; 560 pagina's; euro 24,90.


Zeker vijf e-readers hoog is Het hart van alle dingen, de nieuwste roman van de Amerikaanse Elizabeth Gilbert, beroemd van Eten, bidden, beminnen (2006) dat wereldwijd miljoenen lezers vond en werd verfilmd.


Ging het daarin om de zoektocht naar geluk van een hedendaagse vrouw, hoogopgeleid, geëmancipeerd en welvarend, Het hart van alle dingen is een epos over de spectaculaire 19de eeuw met ontdekkingen en de razende ontwikkeling van de wetenschap, de wording van de Verenigde Staten, over kolonialisme, calvinisme, slavernij en bevrijdingsstrijd. Kortom: over de 19de-eeuwse expansiedrift, verteld aan de hand van een familiegeschiedenis. En in die familie speelt Alma, de dochter van een ondernemende en in de relatief standenvrije VS tot grote hoogte opgeklommen arme Engelse tuinderszoon, de hoofdrol.


Het grootse en complexe verhaal wordt gestuurd door de soepele en vaak licht-ironische pen van Gilbert, die met deze 560 bladzijden tellende roman laat zien dat ze meer kan dan spaghetti eten in Italië, mediteren in India en verliefd worden op Bali. De Amerikaanse laat een vrouw opdraven die het vuur van de wetenschap in zich draagt én de pech heeft onaantrekkelijk te zijn. Maar al is Alma lelijk, ze wordt vanaf haar geboorte aanbeden door haar imposante vader Henry Whittaker en gelukkig heeft ze grote talenten, die ze ook tot bloei weet te brengen.


Gilbert heeft zich op de plantkunde gestort, de volkenkunde, het ruige leven op de grote vaart, de gang van zaken op missieposten, op de politieke wereldsituatie en in de wetenschappelijke correspondentie en discussies. Die intensieve studie verklaart waarom ze sinds 2006, toen Eat, Pray, Love verscheen, geen noemenswaardige publicaties meer had. Duidelijk is ook dat Gilbert niet zomaar met haar botaniseertrommel op pad ging. Het moet raar lopen, wil dit boek straks niet door de e-Book Club 2.0 van Oprah Winfrey (een groot fan van Gilbert) met trommels en cimbalen worden ingehaald vanwege het Inspirerende Rolmodel.


Want Alma, door de eeuw waarin ze opgroeit veroordeeld tot de huiselijke biotoop, blijkt een slimmerik die vanuit haar kleine wereld niet alleen een grote kennis van mossen opbouwt, maar ook vergelijkbare evolutionaire inzichten ontwikkelt als Darwin. En Alma mag dan niet mooi zijn, deze blauwkous kent net zo goed seksuele driften: in het boekenkabinet ontdekt ze haar 'sponzige bloemblaadjes' en bevredigt zichzelf.


Alma is niet zomaar een vrouw, haar naam betekent 'voedster' en Alma Mater staat voor universiteit, haar van oorsprong Nederlandse moeder heet Beatrijs en is afkomstig van een botanistenfamilie die dol is op intelligente vrouwen. Zo stikt het van de namen en verwijzingen die een rol spelen in de missie van de schrijfster: de lezer behalve een goed verhaal ook een vrouwelijke herinterpretatie van de geschiedenis meegeven. Met daarin als opvallende nieuwe loot aan de stam het feit dat vrouwen vroeger niet alleen snakten naar onderwijs, kiesrecht en arbeid, maar óók naar seks, zeg: Alma, of de Eerste tinten grijs.


Wie zich niet ergert aan de opzichtige regisseurshand van de auteur, die het net als in Eten, bidden, beminnen nodig vindt af en toe een ietsistisch-spiritueel zijstapje (het 'hart' van alle dingen) te maken, kan zich deze herfst laven aan een historische roman die leest als een stoomtrein.


Interview met Elizabeth Gilbert in Volkskrant Magazine

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden