Elimineren Saddam moest verzet snel breken

Het leek op een chirurgische operatie, de poging van de VS om Saddam Hussein en zijn staf in één klap uit te schakelen met kruisraketten en precisiebommen....

Van onze correspondent Bert Lanting

Anderhalf uur na het verstrijken van het ultimatum aan Saddam Hussein en diens zoons , regenden tientallen Tomahawk kruisraketten en zware 'bunkerbuster'-bommen neer op een huizencomplex in het zuiden van Bagdad. Volgens Amerikaanse functionarissen beschikte de CIA over aanwijzingen dat Saddam en andere sleutelfiguren van het bewind daar bijeen waren voor beraad.

De voorbereidingen voor de aanval begonnen 's middags om vier uur Amerikaanse tijd - vier uur voor het verstrijken van het ultimatum - toen CIA-chef George Tenet president Bush meldde dat de inlichtingendienst Saddam Hussein in het vizier leek te hebben. De CIA vermoedde dat de Iraakse leider in het complex overleg voerde met zijn voornaamste medewerkers.

Na overleg met minister van Defensie Rumsfeld, vice-president Cheney en nationale veiligheidsadviseur Rice besloot Bush de oorlogsplannen om te gooien en gaf hij zijn fiat aan de aanval.

Intussen waren specialisten aan boord van Amerikaanse oorlogsschepen in de Rode Zee en de Golf haastig bezig de computers van Tomahawk kruisraketten te herprogrammeren met gegevens vanuit het CIA-hoofdkwartier.

De schepen vuurden 42 kruisraketten af. Aan de aanval namen ook twee F-117 'stealth'-gevechtsvliegtuigen mee, die bommen op het complex afwierpen die in staat zijn bunkers te doordringen.

Achteraf zag het er echter naar uit dat de poging om het Iraakse bewind te 'onthoofden', was mislukt. Drie uur na het bombardement verscheen Saddam Hussein op de Iraakse televisie.

Volgens het Pentagon is het nog onduidelijk of Saddam inderdaad in het complex was. Rumsfeld zei dat het Pentagon en de CIA nog bezig waren het effect van de aanval te bestuderen. Volgens Witte-Huiswoordvoerder Ari Fleischer is ook nog niet zeker dat de man die op de Iraakse tv verscheen ook werkelijk Saddam was. De Iraakse leider zou verscheidene dubbelgangers hebben.

Kennelijk wilde Bush de kans om Saddam Hussein meteen uit te schakelen, niet voorbij laten gaan, ook al was het een kleine kans. Volgens deskundigen speelde daarbij de ervaring uit Afghanistan mee. Aan het begin van de oorlog in Afghanistan zouden de VS een kans hebben gemist om Osama bin Laden te doden.

Amerikaanse functionarissen hoopten dat het uitschakelen van Saddam Hussein tot massale desertie onder de Iraakse militairen zou leiden.

Volgens defensiespecialisten zal de aanval een belangrijk psychologisch effect hebben op de Iraakse leiding, als blijkt dat er inderdaad kopstukken uit het Ba'ath-regime bijeen waren in het gebombardeerde complex. Tot nog toe bleken de VS niet in staat te zijn de Iraakse leiders te lokaliseren. Als dat nu wel het geval blijkt, zal dat bij Saddam Hussein ongetwijfeld de achterdocht wekken dat er verraders in zijn omgeving zitten.

Tijdens de Golfoorlog voerden de VS ook een raketaanval uit om te proberen de Iraakse top uit te schakelen, maar die aanval liep op een ramp uit. In de ondergrondse schuilkelder waar Saddam Hussein zich verborgen zou houden, bleken honderden onschuldige burgers te zitten.

Ook ditmaal vielen er slachtoffers onder de burgerbevolking bij de raketaanval. Een vrouw werd gedood en veertien andere burgers raakten gewond.

De raketaanval lijkt in ieder geval het ritme van de militaire operatie te hebben veranderd. Volgens de Amerikaanse media wilde het Pentagon aanvankelijk nog wachten met de invasie, maar dat was niet meer mogelijk nadat Irak raketbeschietingen was begonnen op de geallieerde troepen in Koeweit. Het lijkt een bevestiging van de oude wijsheid dat alle oorlogsplannen de prullenbak in kunnen zodra het eerste schot gelost is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden