Elfstedentocht

Zaterdagmiddag reed ik bij Enschede de grens over, zette de radio aan en hoorde schaatsverslaggever Gio Lippens zeggen dat Erben Wennemars de Elfstedentocht ging rijden.


De Elfstedentocht? Ik ging rechtop zitten.

‘It sil heve’, zei ik plechtig.

‘Wat?’, vroeg D.

‘It giet oan’, zei ik. ‘Blinder!’

Het woord Elfstedentocht ontroert me, het windt me op en ik ga er Fries van praten. Het is een woord vol belofte, waarvan de letterlijke betekenis in geen verhouding staat tot wat er allemaal nog meer aan vast hangt.

Thuis keek ik meteen op de site van de Leeuwarder Courant, om te zien of de rayonhoofden al bij elkaar waren geroepen, of er in Harlingen al raamwerken in het water lagen om de ijsvorming te bevorderen, en of de scheepvaart al was stilgelegd en de bemaling gestaakt.

Dit was niet het geval, de situatie was nog niet urgent.

Het enige hoopgevende bericht was de verwijdering van nepijs uit de gracht bij Sneek, vanwege de belemmerende werking op de ijsvorming. Goed opgelet door rayonhoofd Sneek.

Het nepijs lag er vanwege het theaterstuk 11Stêdetocht van toneelgroep Tryater. Maar op dezelfde plek moet een stempelpost komen en je kunt niet hebben dat de ijsvorming wordt belemmerd, want dan heb je straks een wak voor je stempelpost en gebeuren er rampen.

Bovendien, als de dramatische werkelijkheid zich aandient moet de kunst wijken, zo is het nu eenmaal.

De Elfstedentocht! Geen enkel woord heeft zo’n echo. Iemand roept het, en opeens hoor je het van alle kanten terugkomen. Altijd blij en hoopvol.

Het KNMI heeft sinds kort een nieuwe service, een grafiek van de verwachte ijsaangroei, de zogenoemde KNMI-ijspluim. Behalve die van het ijs, laat de grafiek ook de verwachte groei van ons welbevinden zien.

Hoe meer ijsaangroei, hoe beter we ons voelen. Hoe dikker het ijs, hoe steviger ons geluk, vrieskou maakt ons warm. Het is alsof mét het water, ook onze problemen tijdelijk worden ingevroren.

Mijn vader zei het altijd al: ‘De Tweede Wereldoorlog was heus geen pretje, maar je kon tenminste wel lekker schaatsen want het vroor destijds altijd dat het kraakte.’

Dus met twee stevige winters en één Elfstedentocht komen we die recessie ook wel door.

Weliswaar heeft Al Gore de afgelopen jaren zijn best gedaan ons de Elfstedentocht uit het hoofd te praten, maar als de kopgroep straks doorkomt in Hindeloopen, staat Al nog raar te kijken met z’n smeltvisioenen.

In 2001 schreef de weerkundige Theo Brandsma van het KNMI een stuk waarin hij op grond van statistische gegevens voorspelde dat in de 21ste eeuw in het gunstigste geval tien Elfstedentochten zouden worden verreden, en in het ongunstigste vier. De eerste helft van de eeuw was het kansrijkst, wat Elfstedentochten betreft.

Dus het zou statistisch gezien heel goed kunnen dat we in 2009 een Elfstedentocht krijgen. Historisch gezien overigens ook, want de Tocht der Tochten werd in 1909 voor het eerst gereden, en de geschiedenis heeft soms een opmerkelijke voorkeur voor toevalligheden.

Heden kortebaanwedstrijden te Aldtsjerk, komt allen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden