Elektrotechneut op de bres voor gehandicapten

Gerrit van der Kruk was een van de oprichters van een reisorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking. Daarvoor is hij onderscheiden.

Gerrit van der Kruk.

Het was een opmerkelijke carrièreswitch: van elektrotechneut op de vaart tot voorvechter van gehandicapten en oprichter van een reisbureau.

Gerrit van der Kruk, na de oorlog bemanningslid op de sleepboten van Smit uit Rotterdam, zou later in zijn leven geridderd worden vanwege de oprichting van Het Buitenhof, een speciaal reisbureau voor verstandelijk gehandicapten.

Reden voor die oprichting waren nare ervaringen die Van der Kruk had met spontane groepsreizen met gehandicapten. 'Het is voorgekomen dat ze 's morgens om 8 uur vertrokken vanuit Delft ze 's avonds om 20.00 uur weer terug waren omdat een hotel in Valkenburg onder het motto 'wat moeten we met al die mongolen' botweg weigerde ze onderdak te verschaffen', zegt zijn zoon Rob van der Kruk.

Zijn vader was een mensenmens, zegt Rob van der Kruk. 'Dat mensen met een verstandelijke beperking botweg geweigerd werden, gaf hem juist de kracht daar iets aan te doen. Daarnaast was hij charismatisch en bezat hij een groot gevoel voor humor. Iets wat op alle fronten positief werkte.'

Van der Kruk stapte zelf op de hôteliers af en kon met hen dankzij de oprichting van Het Buitenhof goede afspraken maken. Nu kunnen gehandicapten niet alleen samen naar Valkenburg reizen, maar ook cruises maken, op wintersport gaan en landen als Thailand bezoeken. Van der Kruk kon er als geestelijk vader tevreden op terugkijken. Hij overleed 9 december op 86-jarige leeftijd. De laatste jaren leed hij aan alzheimer.

Als een van de zes kinderen van een protestantse groentekistenmaker werd Gerrit in Rijswijk geboren. Al snel verhuisde het gezin naar Delft, waar Gerrit van der Kruk bijna zijn hele leven zou blijven wonen. Door de oorlog kon hij de lagere school niet afmaken, waardoor hij ook niet naar een middelbare school kon.

Toen er in de herfst van 1944 te weinig eten was, liep Gerrit samen met een vriendje het hele stuk van Delft naar de provincie Groningen, waar nog wel voldoende voedsel was te krijgen. Hier maakte hij de hongerwinter mee. Na de bevrijding kwam hij met een Rode Kruisboot terug uit Groningen. Hij moest een baan zoeken en vond die bij sleepbootondernemer Piet Smit in Rotterdam. Hij volgde de avondambachtschool, waar hij zijn diploma's elektrotechniek haalde.

Na zijn militaire dienst - hij was daar tamboer en later instructeur lichte mitrailleurs bij het garderegiment grenadiers en jagers - kwam Van der Kruk in dienst van kabelfabrikant NKF in Delft en later lichtdrukfabrikant De Atlas.

Op oudere leeftijd maakte hij op aanraden van zijn zus de switch naar de gehandicaptenzorg. Van der Kruk haalde zijn diploma's Kinderbescherming A en B en deed de avondopleiding aan de Sociale Academie in Den Haag. 'Hij was bijzonder leergierig', zegt zoon Rob.

Het leidde ertoe dat Van der Kruk in 1970 directeur werd van gezinsvervangend tehuis Tempelhof in Monster, onderdeel van de zorgorganisatie Philadelphia. Hij wist niet alleen een aantal nieuwe paviljoens te realiseren - 'de bouwers zagen water branden als hij ineens zijn technische kennis tentoon spreidde', aldus zijn zoon - maar gunde de pupillen ook een vakantie.

Bij de oprichting van Het Buitenhof in 1976 werkte hij nauw samen met de orthopedagoog Paul Fretz en reisondernemer Wim Degreef. Veertig jaar later is het een reisorganisatie waarmee jaarlijks vierduizend mensen met een beperking op vakantie gaan. Niet zo lang geleden nam Het Buitenhof de reisorganisatie Kompas over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden