nieuws

Elektriciteitsnet raakt in steeds meer wijken overbelast door snelle economische groei

De vraag naar elektriciteit stijgt zo snel dat het elektriciteitsnet op steeds meer plaatsen overbelast raakt. Hierdoor kunnen sommige nieuwe afnemers niet meer worden aangesloten.

Medewerkers Liander aan het werk op een locatie aan de Amsterdamse Middenweg.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Medewerkers Liander aan het werk op een locatie aan de Amsterdamse Middenweg.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Problemen zijn er onder meer in een woonwijk in Amsterdam en in het Westelijk Havengebied in de hoofdstad, maar volgens Netbeheerder Liander zullen ook in de rest van het land lange wachttijden ontstaan.

De situatie is acuut in Amsterdam, waar op het stroomnet van de nieuwbouwwijk Buiksloterham geen ruimte meer is voor nieuwe supermarkten of horecagelegenheden. Er is volgens Daan Schut, directeur energietransitie bij Liander, simpelweg te weinig netcapaciteit.

De problemen zijn volgens Schut ontstaan doordat bij de bouw van woningen pas in een laat stadium besloten is te kiezen voor verwarming met warmtepompen, die veel elektriciteit verbruiken. ‘De netbelasting is daardoor vier keer hoger dan normaal’, aldus Schut. De geplande woningbouw kan doorgaan, maar ondernemers die zich nu nog melden voor een zware aansluiting, zullen twee jaar moeten wachten.

In het havengebied zijn de problemen nog groter. Door stroomtekorten is niet genoeg capaciteit voor een nieuw distributiecentrum. Volgens Liander is een van de oorzaken de snelle economische groei. Het gaat bovendien jaren duren voor de problemen zijn opgelost, verwacht de netbeheerder. Op zijn vroegst in 2026 is het net hier aangepast. Tot die tijd zullen zich in dit gebied geen grote nieuwe bedrijven kunnen vestigen.

Ook op vijf andere locaties in de hoofdstad voorziet Liander problemen. De netbeheerder ging ervan uit dat het net op deze plekken pas in 2025 zijn maximale capaciteit zou bereiken, maar denkt dat dit eerder het geval zal zijn.

Niet alleen in Amsterdam zijn er knelpunten, ook consumenten elders die hun huis met een warmtepomp willen verwarmen, een laadpaal voor de deur willen of flink wat zonnepanelen op het dak gaan leggen, zullen de komende jaren steeds vaker nul op het rekest krijgen. De wachttijden voor de zwaardere elektriciteitsaansluiting die voor dit soort apparatuur nodig is, zullen naar verwachting fors oplopen. Zo zal de wachttijd voor een laadpaal, nu gemiddeld 18 weken, mogelijk oplopen tot 35 weken.

Wie al zonnepanelen bezit, zal in de toekomst mogelijk vaker merken dat het systeem tijdelijk wordt uitgeschakeld, omdat het stroomnet het aanbod niet aankan, zegt Schut. ‘We moeten er ook voor zorgen dat het stroomnet veilig en betrouwbaar blijft.’

Schut voorziet dat de plannen in Nederland om van het gas af te gaan, in gevaar komen. ‘Ik sluit niet uit dat dit gevolgen kan hebben voor de warmtevoorziening van woonwijken.’

In de Amsterdamse haven gaat Liander met grootverbruikers in overleg of zij op momenten van grote vraag hun stroomverbruik tijdelijk kunnen temperen. Ook overweegt de netbeheerder de inzet van dieselgeneratoren die het stroomnet soms kunnen stutten. ‘Dat levert dan inderdaad wel weer extra luchtvervuiling op’, erkent een woordvoerder. ‘Maar we zitten met een heel grote uitdaging.’

Liander doet vandaag met andere netbeheerders een oproep aan de overheid om meer regie te nemen in de energietransitie. Schut: ‘Wij kunnen niet de keuze maken wie we als eerste aansluiten. Zonder meer bemoeienis van de rijksoverheid loopt het spaak.’

Een van de grootste problemen is het gebrek aan technisch personeel. Er zijn simpelweg niet genoeg gekwalificeerde mensen om de enorme hoeveelheid werk uit te voeren, zeggen de netbeheerders. Ook hier moet de overheid een sturende rol nemen, vinden ze. ‘We vinden het vervelend nieuws’, zegt Schut. ‘Maar als er niets gebeurt, worden de problemen de komende jaren ernstiger.’

Amsterdam waarschuwt in een reactie dat de woningbouw en de economische ontwikkeling onder druk komen te staan. De stad roept het nieuwe kabinet op meer te investeren in het elektriciteitsnet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden