Eis Van Commenée geldt niet voor Nederland

De technisch directeur van de Britse olympische atletiekploeg vertrok omdat hij zijn doel niet had gehaald. In Nederland zouden volgens die denkwijze heel wat koppen moeten rollen.

AMSTERDAM - Acht olympische medailles beloofde Charles van Commenée de Britse atletiek tijdens de Spelen van Londen. Het werden er twee minder en dus stapte hij afgelopen week op als technisch directeur.


Wie zijn doelstelling niet haalt, moet volgens de voormalig technisch directeur van NOC*NSF wegwezen. Excuses tellen niet, meent Van Commenée (54). De voorbereiding, de organisatie, de opleiding: al het nuttige werk dat een technisch directeur kan verrichten en de pech die hem kan treffen, het is ondergeschikt aan de prestatie.


Wat zou de consequentie zijn voor de Nederlandse sport als dat uitgangspunt hier zou gelden? De meetlat van Van Commenée zou een ontslaggolfje veroorzaken onder technisch directeuren.


Maurits Hendriks, in 2008 de opvolger van Van Commenée als technisch directeur van NOC*NSF, zou de prominentste vertrekker zijn. Hij wilde de Nederlandse sport een positie in de toptien van het landenklassement bezorgen. Nederland bleef steken op de dertiende plaats. Hendriks had acht gouden plakken moeten binnenhalen voor de tiende stek, hij bleef steken op zes.


Hendriks zal het voorbeeld van Van Commenée niet volgen. Hij gelooft niet dat zijn geloofwaardigheid in het geding is nu de doelstelling niet is gehaald. Hij wil graag aanblijven en meent dat de Nederlandse medaillescore die beslissing rechtvaardigt. Het streven in Londen was zeventien medailles (een meer dan bij de vorige Olympische Spelen), het werden er twintig.


Van Commenée ziet weinig in een dergelijke redenering. Hij beloofde de Britten één gouden medaille. Het werden er vier, het hoogste aantal sinds 1980. Toch sloeg hij een aanbod voor een nieuw vijfjarig contract bij de Britse atletiekbond resoluut af.


Volgens de strenge denkwijze van Van Commenée zouden naast Hendriks zeker vijf andere Nederlandse technisch directeuren moeten vertrekken, met in hun spoor mogelijk enkele bondscoaches. Twee zijn er al weg, zonder hun magere olympische prestaties als reden reden te hebben aangevoerd: Cor van der Geest (judo) en Rohan Goetzke (tennis).


Roemloos uitgeschakeld

De judoka's bleven in Londen steken op tweemaal brons, het slechtste resultaat sinds 1992. Van der Geest had vooraf nooit een officiële medailledoelstelling uitgesproken, maar gezien het talent van de judoka's was vier medailles allerminst een gek uitgangspunt geweest.


In tennis werden de Nederlanders in herenenkelspel en -dubbelspel roemloos uitgeschakeld in de eerste ronde, nadat Goetzke hemel en aarde had bewogen om de gebruikelijke kwalificatie-eis (kans op een plaats bij de laatste acht) te laten vallen. De uitzonderingpositie (een plaats bij de beste 59 voor enkelspelers) werd niet waargemaakt.


Ook René Mijnders, de technisch directeur van de roeibond, zou moeten opstappen. Roeien behoort tot de zeven zomersporten die sinds 1948 verantwoordelijk zijn voor maar liefst 96 procent van de Nederlandse olympische medailles: met judo, zwemmen, zeilen, paardensport, wielrennen en hockey.


Bij zijn aanstelling in 2010 zei Mijnders met de Nederlandse roeiers te streven naar een plaats bij de beste vijf landen. In Londen werd de nationale ploeg vijftiende met slechts een bronzen medaille. Bij de voorgaande vier Spelen waren er steeds minimaal twee medailles.


De meetlat van Van Commenée zou ook consequenties hebben voor atletiek en schermen. Technisch directeur Peter Verlooy, nauw bevriend met de voormalig atletiekcoach Van Commenée, en hoofdcoach Roel Verwijlen zouden de eer aan zichzelf moeten houden. (De schermbond kent geen technisch directeur.)


Verlooy stelde in 2008 dat twee medailles het doel zouden zijn in Londen. Dat was een gewaagde uitspraak gezien de magere olympische prestaties van Nederlandse atleten. En inderdaad: in Londen kreeg Ellen van Langen, in 1992 de laatste medaillewinnares, wederom geen opvolger. Als het gaat om olympische medailles behoort Nederland in de atletiek zelfs tot de slechtst presterende Europese landen.


Ook Roel Verwijlen, de vader van schermer Bas Verwijlen, voldeed niet aan de eigen ambitieuze doelstelling. Na een zilveren medaille bij de EK en WK leek zijn zoon in Londen rijp voor een olympische plak. De degenschermer werd uitgeschakeld in de tweede ronde.


Nuance

Zullen de leidinggevenden vertrekken? Het ligt niet voor de hand. Ze zullen eerder de gedachtengang van Maurits Hendriks volgen dan die van Van Commenée. Ze zullen de nuance zoeken en in evaluaties op zoek gaan naar verbeterpunten. Ze zullen denken dat hun werk niet af is, opperen dat er een meerjarenproces in gang is gezet en dat er aan een structuur voor toekomstig succes wordt gebouwd.


Misschien menen ze zelfs dat Van Commenée bij de Britse atletiekbond is opgestapt uit lijfsbehoud. In zijn streven naar topprestaties heeft hij niet alleen vrienden gemaakt. Zijn niets en niemand ontziende houding zou zich bij een langer verblijf in Groot-Brittannië tegen hem kunnen keren. Met slechte prestaties en een belabberde reputatie als gevolg.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden