Eindigt Shell in de Midkap?

Alles wat Koninklijke Shell doet, is een uitvergroting van wat er voor de rest in de Nederlandse economie gebeurt.


De omzet van het oliebedrijf is hoger dan de begroting van Nederland, de jaarlijkse winst van 26 miljard dollar (20 miljard euro) is twee keer zo hoog als die van de andere 24 AEX-fondsen samen. Van die winst stroomt 12 miljard dollar aan dividend in de kassen van beleggers: twee keer zoveel als de ondernemingspensioenfondsen aan hun gepensioneerden uitkeren. Sinds de Tweede Wereldoorlog werd het dividend nooit verlaagd - twee oliecrises ten spijt.


Uitgezonderd werkgelegenheid domineert Shell het Nederlandse bedrijfsleven zoals Sven Kramer het vaderlandse schaatsen. Eigenlijk doet het dat al meer dan een eeuw. Een heel andere vraag is of het ook nog een eeuw zo blijft .


Peter Voser, de huidige topman van het concern, is daar tamelijk optimistisch over. Vorige week zei hij in The Financial Times dat in 2050 nog 60 procent van alle energie in de wereld zal worden opgewekt met fossiele brandstoffen. Wie denkt dat over tien of twintig jaar de technologie zo ver gevorderd zal zijn dat wind en zon of andere energiebronnen (biomassa, kernfusie) olie en gas overbodig maken, is zogezegd erg naïef. Hetzelfde geldt voor de mensen die denken dat de voorraad olie en gas eindig is. Er wordt dankzij nieuwe seismische technieken elk jaar meer aan fossiele brandstoffen gevonden dan dat er wordt verstookt.


Nu is Peter Voser een even slechte of goede goeroe als de baas van Greenpeace, maar het maakt duidelijk dat Shell niet van plan is de aandacht te concentreren op duurzame energiebronnen. Reden is dat de olieconcerns in duurzame energie-opwekking nooit dezelfde marktdominantie zullen hebben als nu in de fossiele brandstoffen. Hoeveel Shell ook in duurzaam investeert - het heeft zonnepanelen gebouwd maar stopte daar ook weer mee - het zal daar nooit een van de seven sisters worden als bij fossiel; hoogstens een van de honderden zo niet duizenden kleine spelers. Als Shell voor duurzaamheid kiest, is het gedoemd uiteindelijk terug te vallen tot een gemiddeld AEX-fonds of zelfs een Midkapper. Van de jaarlijkse investeringen van 45 miljard gaat daarom ook slechts een schijntje naar duurzame energie-opwekking. Er wordt wat geëxperimenteerd, maar eerder om een vinger aan de pols te houden dan vanuit de overtuiging dat daar de toekomst voor het concern ligt.


Shell wil blijven doen waar het goed in is: olie en gas. En dan tegenwoordig vooral gaswinning. Het geeft het bedrijf ook een mooie invalshoek voor een eigen milieubeleid. Gasstook leidt tot veel minder CO2-uitstoot dan kolenverbranding. Shell is daarom ook mogelijk de belangrijkste pleitbezorger voor een hogere CO2-heffing in Europa.


Duurzaamheid is een structurele bedreiging voor Shell en waarschijnlijk ook alle andere olieconcerns. Geen uitdaging.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden