InterviewRob van Gijzel, burgemeester van Eindhoven

Eindhovense burgemeester Rob van Gijzel: ‘New Kids Turbo leidt tot agressie’

Leidt New Kids Turbo, de kaskrakerfilm over vijf asociale hangjongeren uit het inmiddels fameuze Brabantse dorp Maaskantje, tot meer agressie onder jongeren? De Eindhovense burgemeester Rob van Gijzel denkt dat er een verband is.

Rob van GijzelBeeld ANP

Eind vorige week ondertekenden korpsbeheerder Van Gijzel, korpschef Simone Steendijk en hoofdofficier van justitie Bart Nieuwenhuizen in Eindhoven een 'geweldsprotocol' om geweld en agressie tegen politie-agenten en andere werknemers met een publieke taak terug te dringen. Bij die gelegenheid werd vastgesteld dat de politie de afgelopen weken wordt geconfronteerd met meer geweld en agressie tegen agenten, vooral op Stratumseind, dé uitgaansstraat van Eindhoven.

Van Gijzel koppelde de film New Kids Turbo aan de toegenomen agressie. Letterlijk zei hij, aldus een woordvoerder: 'Ik weet niet of de film een weerspiegeling is van de verruwing van de maatschappij of dat de verruwing een afgeleide is van de film.’

In een persbericht van de politie Brabant Zuid-Oost wordt gesteld: 'De politie heeft bij het uitkomen van deze film geconstateerd dat baldadigheid en vandalisme, zoals vernieling van fietsen en verkeersborden, regelmatig voorkomen na afloop van de film.' Dat wordt door agenten op straat geconstateerd, maar harde cijfers daarover ontbreken. De politie neemt ook een verruwing in het taalgebruik tegen agenten waar. 'De link met de New Kids ligt daar, omdat vooral uitdrukkingen uit de film blijkbaar als gewone aanspreekvormen tegen agenten werden gebruikt', zegt de politie.

Het laat zich raden welke 'soundbites' dat zijn. Populair zijn natuurlijk: 'Hé, verrekte mongool' of 'Hé kutwout, hedde gij zin om te rennen of nie?' Of het zeer kort maar krachtige: 'Hé kut!' In de film komen Barrie, Robbie, Rikkert, Gerrie en Richard regelmatig in aanvaring met de 'wouten'. Als ze een ME-busje opblazen, wordt tevreden geconstateerd: 'Da hedde gij goed gedaon, kut!’

Van Gijzel zei nadrukkelijk geen keihard bewijs te hebben dat New Kids Turbo de jeugd aanzet tot geweld en agressie. 'Maar de politie vertelt mij dat bij het uitgaan van de bioscoop geen fiets meer veilig is. Er ontstaat een vorm van agressie', aldus de Eindhovense burgemeester. Volgens hem sijpelt de verruwing ook door tot in de scholen: 'Het lijkt allemaal heel leuk in de film, maar het vertaalt zich ook in het onderwijs. Leraren worden ook zo benaderd.’

Maar ook daarvoor zijn geen harde bewijzen. Meerdere docenten hebben al laten weten dat het best meevalt. Natuurlijk imiteren jongeren hun idolen uit de film. Net zoals kantoorpersoneel in de jaren negentig de Jiskefet-uitspraken 'Goeie 's morgens' en 'Goedemorgen deze morgen' tot vervelens toe kopieerde. Om nog maar niet te spreken van die andere Jiskefet-klassieker: 'Hé lullo, heb je nog geneukt?’

New Kids Turbo.

'Jongeren weten dondersgoed dat New Kids Turbo een karikatuur is van de werkelijkheid', zegt jongerencoach Loek Borrèl uit Uden. 'De film is geen ijkpunt voor verruwing en onbeschoftheid. Die verruwing onder de jeugd is al vijf, zes jaar aan de gang. Van Gijzel grijpt het verkeerde ding aan. Die film draait nog tien weken, dan is het afgelopen. Het is een momentopname. Waarschijnlijk zijn de New Kids met carnaval nog wel een hit, maar daarna is de hype voorbij. Dan is het uitkijken naar nieuwe helden, die de grens van het onbetamelijke weer verleggen.’

Ook Jos Swanenberg, hoogleraar diversiteit in taal en cultuur in Brabant, is verbaasd over het alarm van de Eindhovense burgemeester. 'Het is toch al jaren een sport om in het weekend andermans fiets te vernielen of in de gracht te pleuren? Ik denk niet dat de film de jeugd in de overtreffende trap aanzet tot geweld. Er zijn ergere dingen. Een gemiddelde voetbalwedstrijd roept meer agressie op, maar daar hoor ik Van Gijzel niet over.’

Ook volgens Swanenberg beseffen de jongeren best dat de film een parodie en uitvergroting van de werkelijkheid is. De New Kids zijn in Brabant razend populair, maar genieten ook ver buiten de provincie een cultstatus, tot zelfs in Duitsland aan toe. De Tilburgse hoogleraar is gefascineerd door het fenomeen: 'Er wordt mij vaak gevraagd of we in Brabant blij moeten zijn met de populariteit van de dialect sprekende hangjongeren uit Maaskantje, die worden neergezet als een stelletje dommige, verpauperde provincialen. Het mag velen verbazen, maar ik vind de film wel positief voor Brabant. De New Kids zetten de Brabantse humor op de kaart, zoals ook Theo Maassen en Hans Teeuwen dat hebben gedaan. Ze geven de zachte G iets stoers.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden