REPORTAGEDover

Eindeloos rondjes rijden bij de gesloten haven van Dover

Een Roemeense vrachtwagenchauffeur wacht op de parkeerplaats in Ashford, vlakbij Dover. Beeld Dan Kitwood/Getty Images
Een Roemeense vrachtwagenchauffeur wacht op de parkeerplaats in Ashford, vlakbij Dover.Beeld Dan Kitwood/Getty Images

De Brexit en het coronavirus botsen op elkaar in Dover, waar vrachtwagens stuiten op gesloten Franse grenzen. ‘Please turn around!’

Patryk heeft er schoon genoeg van. Luid claxonnerend rijdt de Poolse chauffeur maandagmiddag met zijn vrachtwagen vol meubilair rondjes over de minirotonde bij de gesloten toegang van de haven van Dover. ‘What’s this?’ schreeuwt hij vanuit zijn geopende raam, gevolgd door een hartstochtelijk ‘Fuck you’ nadat verkeersregelaar Carol heeft gezegd dat de Fransen de grens twee dagen lang hebben dichtgedaan. Vanuit het Cliff Court-hotel komt een woedende vrouw in ochtendjas toegerend om de herrieschopper toe te schreeuwen. ‘Shut up, you idiot! People are sleeping.’

Het tafereel, dat niet zou hebben misstaan in een film van Jean-Luc Godard, past bij een levendige dag die volgde op het besluit van Frankrijk en veel andere Europese landen om het Verenigd Koninkrijk als een paria te beschouwen, als een melaatseneiland, in een poging om verdere verspreiding van het supervirus tegen te gaan. Overvallen door het Franse besluit is het Britse kabinet in spoedoverleg bijeen gekomen, terwijl het pond verder kopje onder gaat en bij de Britse supermarkten weer eens een jacht is ontstaan op pasta, melk en toiletpapier.

Op de dag waarop de planeten Saturnus en Jupiter samenkomen, de Ster van Bethlehem vormend, komen ook Brexit en Covid met elkaar in botsing. Terwijl er in binnen- en buitenland paniek is over de besmettelijke Covid-mutatie zijn de onderhandelingen over een handelsakkoord in limbo geraakt. De Schotse premier Nicola Sturgeon en de Londense burgemeester Sadiq Khan pleiten ervoor om de overgangsperiode uit te stellen. Nigel Farage, Brexiteer van het eerste uur, stelt juist dat het moment voor een No Deal ideaal is nu het Verenigd Koninkrijk toch al in een isolement is geraakt.

‘Closed for two days!’

Nergens is deze botsing beter zichtbaar dan aan de voet van de krijtrotsen van Dover. FRENCH BORDERS CLOSED staat er op een elektronisch bord. ‘Closed for two days! Forty-eight hours! Please turn around!’ klinkt het uit de mond van Securitas-medewerker Carol, die de weinig benijdenswaardige taak heeft vrachtwagens uit alle hoeken van Europa − Polen vooral − tegen te houden. Alleen vrachtwagenchauffeurs die verse vis vervoeren mogen in de haven zelf wachten totdat er weer een veerboot vaart. Aan een van de huisjes bij de haven wappert een EU-vlag.

De autowegen naar zowel Dover als Folkestone, waar de Kanaaltunnel begint, staan vol met vrachtwagens, alsmede het oude vliegveld Manston. Dat was al het geval voordat het Kanaal dichtging. Met oog op de snel naderende Brexit proberen bedrijven snel goederen van en naar het eiland te vervoeren. Het helpt niet dat Covid het personeelsbestand in de havens heeft gereduceerd. Uitgerekend Kent, het graafschap dat de meeste gevolgen ondervindt van de Brexit, is momenteel de zwaarst getroffen coronastreek van Engeland. Hier dook ook het supervirus op.

Niet alleen vrachtvervoerders zijn de dupe. Van Duitse campers tot volgestouwde Bulgaarse volkswagens: alles moet terug. ‘Wat moet ik nu? Weet jij wanneer we de boot op kunnen?’ vraagt een radeloze Costel, een 34-jarige Oekraïner die met zijn transitbusje is gestrand. Met vier bevriende bouwvakkers en een stapel bedden is hij op weg naar Tsjernihiv, ‘Ik maak die reis elke twee weken, maar dit is ondenkbare ramp. Ben ik voor Kerstmis thuis?’ Het helpt niet dat alle kroegen en restaurants in Dover dicht zijn, inclusief The Last Pub in the Civilised World.

Vrachtwagens in de rij op de M20 bij Sellindge vlak bij Dover. Beeld Dan Kitwood/Getty Images
Vrachtwagens in de rij op de M20 bij Sellindge vlak bij Dover.Beeld Dan Kitwood/Getty Images

Aartsoptimist

In die beschaafde wereld krijgt Boris Johnson ondertussen van vriend en vijand kritiek.

In The Times beschuldigt zijn oud-medewerker Clare Foges de aartsoptimist ervan te vaak beloften te doen die hij niet kan nakomen, of het nu gaat om Brexit of een Covid-bestendige kerstviering. Schrijvend in The Daily Mail verwijt patholoog John Lee de premier te ‘hysterisch’ te hebben gereageerd op de mutatie. Commentator Gideon Rachman spreekt het vermoeden uit dat de regering het supervirus heeft gebruikt om een groot deel van het land op slot te doen, en de ongekende reactie van buurlanden te hebben onderschat.

Na de paniek van zondag volgt er een dag later bezinning op diplomatiek niveau. Europese landen willen het vrachtvervoer gaan ontzien bij de reisbeperkingen. Brussel zal aanbevelingen doen over mogelijke uitzonderingen op het reisverbod voor personen, alsmede de repatriëring van gestrande reizigers. Tijdens een persconferentie probeerde Johnson de problemen in Dover te relativeren door te stellen dat slechts een klein deel van de voedselimporten via Kent het land binnenkomt. De Britten laten vrachtwagens toe, maar chauffeurs zijn bang om vervolgens te stranden op het eiland.

Een gestrande chauffeur wacht in zijn truck in Dover. Beeld Getty Images
Een gestrande chauffeur wacht in zijn truck in Dover.Beeld Getty Images

Akkoordloze Brexit

Emmanuel Macron wil de grens pas openen wanneer alle inreizenden een Covid-test ondergaan, hetgeen een flinke logistieke opgave is voor de Britten. Eurosceptici vermoeden dat er achter het Franse verbod op vrachtvervoer ook een politiek motief schuilt, namelijk druk zetten op het Perfide Albion. Van de Franse president is bekend dat hij de grote hardliner is bij de Brexit-onderhandelingen. Hij is ervan overtuigd dat de gevolgen van een akkoordloze Brexit zo groot zullen zijn dat de Britten begin komend jaar een illusie armer terugkeren aan de onderhandelingstafel.

Van een grote omslag in het denken over de Brexit is vooralsnog geen sprake, al beginnen sommige Brexiteers te twijfelen. Onder de plaatselijke ramptoeristen die zijn komen kijken in het miezerige Dover, bevindt zich George, een bewoner van een nabijgelegen opvangpension voor daklozen. De vijftiger − platte pet op hoofd, mondkapje voor gezicht en fototoestel hangend op de borstkas − vertelt uit onvrede met alles en nog wat, immigratie vooral, voor de Brexit te hebben gestemd. ‘Maar ik denk dat ik de gevolgen heb onderschat’, zegt hij, kijkend naar de vrachtwagencarrousel.

Na een kort gesprek verdwijnt hij, lopend naar het steile klifpad dat hem naar Dover Castle brengt. ‘De beste plek om foto’s te maken.’

Situatie aan de overzijde: Hoek van Holland

Bij de haven in Hoek van Holland was het maandag business as usual; het vrachtverkeer vanuit Nederland ondervindt tot nu toe weinig hinder van de maatregelen om Groot-Brittannië te isoleren. Het feit dat de haven van Dover gesloten is, heeft vooral enorme gevolgen voor het Franse Calais. Maar de veerboten met vrachtwagens vanuit Rotterdam gaan naar Killingholme en Harwich, Britse havens die gewoon open zijn. Vanuit IJmuiden gaat de veerboot naar Newcastle.

Al deze veerdiensten vinden plaats volgens het normale schema, zij het in de richting van Nederland zonder passagiers. Vrachtwagenchauffeurs kunnen vanuit Nederland naar het Verenigd Koninkrijk, en mogen ook terugkomen. In Hoek van Holland reden rond lunchtijd maandag de vrachtwagens onverminderd talrijk het dek op van de Britannica, die om twee uur koers zet naar Harwich. Wel zitten in Groot-Brittanië zelf honderden Nederlandse chauffeurs vast die vanuit Dover via Calais zouden terugkeren.

Er is weinig kans dat vrachtwagens massaal vanuit Calais naar Nederland rijden om hier de boot naar Groot-Brittannië te pakken. Die boten zijn namelijk al volgeboekt: in deze laatste weken voordat Groot-Brittannië op 1 januari grenscontroles invoert, verschepen bedrijven nog massaal zoveel mogelijk voorraad naar het eiland.

‘En je stuurt geen vrachtwagen vanuit Calais naar Hoek van Holland als je daar geen plek op de boot hebt’, aldus een betrokkene.

Lees ook:

Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk die van plan waren naar huis te gaan met Kerst, komen van een koude kermis thuis. Vliegen, varen, rijden; niets lukt. ‘Ik ga wel wat naaien en negeer deze Kerst volledig.’

Het ene na het andere Europese land is zondag met maatregelen gekomen om reizigers uit Groot-Brittannië buiten de deur te houden. Een onbekend aantal Nederlanders dreigt voorlopig niet terug te kunnen keren.

De Britse corona-variant is nu ook in Nederland aangetroffen. Is dat reden voor paniek?

Britse minister: ‘heel moeilijk’ om snelle verspreiding nieuwe virusvariant tegen te gaan.

In Londen komt de exodus op gang: niet op de vlucht voor de virusmutatie, maar voor een kille Kerst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden