Eindelijk weer leven

Thuiskomen in het moederland. Terugkeren naar het land waar je ouders je hebben grootgebracht. De Volkskrant reist mee naar Eskiehir, in Midden-Turkije....

Twee jaar sparen in IJmuiden brengt ze eindelijk terug naar hun paradijs in Turkije, hun eigen flatje op tweehoog in Eskiehir. Tienduizend gulden moet genoeg zijn om een maand lang echt vrij te zijn.

Ayhan Demir (34) vertelt hoe hij het geld zal besteden. Tweeënhalfduizend gulden voor de vliegtickets van hem, zijn vrouw Saide (32) en de twee zonen Erdem (10) en Ersin (6). Duizend gulden voor een paar dagen verblijf aan zee. Duizend gulden voor reparaties aan hun flat, nog eens zo'n bedrag voor sieraden, kleren en etenswaren die in Nederland niet te krijgen zijn. Duizend gulden voor cadeau's en drieënhalfduizend gulden om van te leven.

'Soms lukt het om het geld bijeen te krijgen, soms wacht je een jaar. Ik wil op vakantie in elk geval geen financiële problemen hebben.'

In de stad waar ze hun tweede domicilie hebben, klinkt getimmer, en het gedril van betonboren. In hoog tempo worden de oude lage woonhuizen gesloopt en vervangen door zes, zeven etages tellende gebouwen.

Dit is de plek waar Saide en Ayhan in Nederland naar verlangen. Hier gaan ze elke dag uit eten in het gezellige winkelcentrum. Hier kunnen ze 's avonds wandelen langs een betonnen versie van de Utrechtse Oude Gracht, die dankzij terrasjes met feeërieke verlichting gezellig aandoet. Hier ook hoeven ze niet te werken. 'Eskiëehir betekent voor ons eindelijk weer leven', zegt Ayhan. Hij hoeft geen Turkse les te geven aan Nederlands-Turkse kinderen en Saide hoeft niet om zes uur op om in de fabriek vijf, tien of honderd plakjes kaas te verpakken.

Om goed uit te rusten in Turkije hebben heel veel Turken een eigen zomeronderkomen. Want wekenlang bij de familie inwonen is niks en de hotels zijn te duur, zegt Saide. Ayhan en Saide lukte het in 1991 na lang sparen om voor iets meer dan twintigduizend gulden een nieuwbouwflatje te kopen in de Turkse universiteitsstad Eskiëehir, honderdvijftig kilometer ten westen van Ankara. Pas in 1994 waren ze in de gelegenheid om het in te richten. Toen is het enorme bankstel binnengedragen dat een bocht van 180 graden maakt. En toen ook zijn de eerste kunstbloemen uit Nederland neergezet, die door de Turkse buren zo worden bewonderd.

Sindsdien zijn de eerste twee dagen vakantie in moederland Turkije telkens weer ingeruimd voor het poetsen van het onderkomen. Zo ook nu. Als ze de stalen beveiligingsdeur van hun appartement na twee jaar weer voor het eerst openen, smeekt het ronddwarrelend stof om water.

Ayhan laat de eer aan Saide. Hij gaat met de kinderen naar de hamam. Saide stort zich met de bovenbuurvrouw en de zus van Ayhan op het vuil. Vloeren, ramen, gordijnen, servies: de onvermoeibare Saide sopt alles.

Als het werk er bijna opzit, blijken de muren en plafonds in de meubelzaak onder hen drijfnat door een lekkage. De reis die rust en vrijheid beloofde, zal deze eerste week stress en gebondenheid geven. Zozeer zelfs dat Ayhan even speculeert op de verkoop van dit nest van zorgen.

Zijn eerste daad na het verblijf in de hamam is een zoektocht naar een loodgieter. Iedereen op straat zegt dat vak te beheersen, en dus is het een risicovolle bezigheid om er een uit te kiezen.

Aan het resultaat te zien is Ayhan er niet in geslaagd de echte vakman te vinden. Het lek is weliswaar gevonden. Maar er zitten gaten in de muren van de gang. Op het toilet is de nieuwe wasbak zo gemonteerd dat de deur niet meer dicht kan en de nieuwe wc-pot die de oude Turkse hurk-wc moet vervangen, staat in de huiskamer te wachten op zijn definitieve plek. De handyman wekt halverwege het karwei de indruk dat het werk er op zit. Hij vraagt om zijn geld en blijkt er een uur bekvechten voor over te hebben om het te krijgen. Zijn argument is roerend: 'Ik heb ook een familie en al mijn geld zit in het materiaal voor deze reparatie.' Hij belooft dat later in de week wel iemand zal komen om de wc-pot te plaatsen en de muren te stukadoren. Maar het blijft sindsdien angstvallig stil.

Saide baalt behoorlijk: 'Dit is nou Turkije. Daar baal ik zo van. Je kunt niemand vertrouwen en ons toeristen laten ze de dubbele prijs betalen. Want zo zien ze ons hier: als buitenlanders, niet als Turken.'

Bas Mesters

Woensdag in deel 2: Jos of Yolcu?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden