NieuwsVlaamse regering

Eindelijk Vlaamse regering in België, landelijke nog niet in zicht

Vlaanderen heeft nog nooit zo lang moeten wachten op een nieuwe regering, maar maandagochtend, ruim vier maanden na de verkiezingen, was er eindelijk witte rook. Een landelijke regering is echter nog lang niet in zicht.

De nieuwe Vlaamse premier Jan Jambon (midden) tijdens de presentatie van het regeerakkoord.  Beeld AFP
De nieuwe Vlaamse premier Jan Jambon (midden) tijdens de presentatie van het regeerakkoord.Beeld AFP

Met rode ogen kwam Jan Jambon maandagochtend uit het kamertje waar 22 uur lang was vergaderd. ‘Het is nu rond allemaal’, zei de toekomstige premier van Vlaanderen. ‘Hier staat een moe, maar tevreden man.’

De nieuwe coalitie bestaat uit de Vlaams-nationalistische N-VA, de christendemocratische CD&V, en het liberale Open Vld. De grote winnaar van de verkiezingen, het rechts-populistische Vlaams Belang, doet niet mee. Dat is wel geprobeerd: de N-VA (die ondanks een verlies van acht zetels de grootste bleef) heeft lang met de populisten om tafel gezeten. Samen hadden ze echter geen meerderheid, en andere partijen weigerden om met Vlaams Belang in zee te gaan.

Jambon probeert de aanhang van Vlaams Belang wel tegemoet te komen. In het 300 pagina’s tellende regeerakkoord staat een flink hoofdstuk over het inburgerings- en integratiebeleid, en ‘de drempel tot de Vlaamse welvaartsstaat gaat omhoog’, zoals N-VA-voorzitter Bart De Wever formuleert. Zo krijgen asielzoekers die worden erkend als vluchteling nu nog met terugwerkende kracht de kinderbijslag waarop ze recht hadden tijdens de periode van hun asielprocedure. Dat wordt afgeschaft. Migranten moeten ook 360 euro gaan betalen voor hun inburgeringscursus, en kunnen pas na tien jaar aanspraak maken op sociale huurwoningen. Daarnaast komt er een Vlaamse minister voor Justitie en Handhaving.

Deze regering zet fors in op werk: in 2024 wil zij dat 80 procent van de Vlamingen een baan heeft (nu is dat 74,1 procent), onder andere door ‘het verschil tussen werken en niet-werken groter te maken’. Zo zullen mensen die langer dan twee jaar werkloos zijn, verplicht gemeenschapsdienst moeten doen, en krijgen werkenden met een laag inkomen er extra geld bij. Verder zullen scholen een nog te ontwikkelen ‘Vlaams canon’ moeten gaan onderwijzen, verdwijnt de opkomstplicht bij gemeente- en de provincieraadsverkiezingen, en komen er geen nieuwe belastingen bij. De begroting zal pas in 2021 weer in evenwicht zijn.

Muurvast

Pas nu de Vlaamse regering eindelijk is gevormd, zal er ook serieus werk worden gemaakt van de formatie van de landelijke regering. Vooralsnog zitten die onderhandelingen muurvast. Dat is grotendeels het gevolg van de verkiezingsuitslag: Wallonië stemde links, Vlaanderen rechts. Dat betekent dat er alleen een federale meerderheid kan worden gevormd door partijen met totaal tegengestelde belangen.

Bovendien heeft ook in Wallonië de grootste partij, de Parti Socialiste (PS), zetels verloren – daar gingen er juist opmerkelijk veel stemmen naar extreem-links. Partijen zijn doodsbang om bij de volgende verkiezingen nóg meer stemmen aan de flanken te verliezen, en hebben dus weinig zin om water bij de wijn te doen. De komende maanden zal blijken of er een compromis mogelijk is, of dat België, toch al recordhouder op dit gebied, weer met een ellenlange formatie te maken krijgt.

Lees ook:

Belgische politieke partijen hadden tijdens de verkiezingscampagne één boodschap gemeen: ons land worstelt met urgente problemen, die snel moeten worden opgelost. Maar blijkbaar vinden zij die dossiers toch niet zo heel dringend. België zit al sinds december 2018 zonder regering, en niemand maakt haast met de formatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden