Eindelijk rolt de bal weer in legendarisch WK-stadion

RIO DE JANEIRO - Na bijna drie jaar in de steigers te hebben gestaan, is het legendarische voetbalstadion Maracanã afgelopen zaterdag heropend. De regering deed er alles aan er een feestelijke gebeurtenis van te maken, maar protesten en problemen overschaduwden het evenement.

Maracanã is het belangrijkste stadion van het WK voetbal in 2014: er worden zeven wedstrijden en de finale in gespeeld. Eigenlijk moest het stadion al een half jaar worden opgeleverd maar de verbouwingen liepen steeds opnieuw vertraging op.

Nog altijd is het niet helemaal af. De buitenverlichting mist grotendeels, slechts twee van de vier ingangen zijn klaar voor gebruik en zaterdag bleken de toiletten aan de oostkant geen water te hebben.

De tijd begint te dringen. Op 2 juni, aan de vooravond van de Confederatie Cup, vindt de eerste officiële wedstrijd plaats: een vriendschappelijke partij tussen Brazilië en Engeland. Wethouder van Publieke Werken Alexandre Pinto ziet echter geen reden voor paniek: 'Het stadion zal uiterlijk op 27 mei helemaal gereed zijn, precies zoals de FIFA heeft voorgeschreven.'

Zaterdag vond vast de eerste test-wedstrijd plaats. Uit de 10 duizend bouwvakkers die de afgelopen jaren aan de renovatie hebben meegewerkt, waren twee teams geselecteerd die het onder leiding van nationale voetbalhelden Ronaldo en Bebeto tegen elkaar opnamen. Ze werden hierbij toegejuicht door collega bouwvakkers, hun familieleden en andere genodigden, onder wie president Dilma Rousseff.

Sterspeler

'De grasmat is fantastisch', zei Ronaldo na de eerste helft. 'De bal rolt zoals op de Europese velden.' Het team van de voormalige sterspeler won met 8-5 van dat van Bebeto. Ronaldo maakte het openingsdoelpunt.

Maracanã staat in het hart van Rio de Janeiro en is gebouwd in 1950, toen Brazilië gastland was van het WK voetbal. Het stadion werd beroemd toen een recordaantal van 200 duizend op elkaar gepakte fans toekeek hoe Brazilië de finale met 2-1 verloor van Uruguay.

Tot eind vorige eeuw behield het stadion de grootste capaciteit ter wereld. Niet dankzij de omvang, maar door de 'geral', een vak met alleen staanplaatsen. Het 'vak van het volk' lag iets lager dan het veld en de bezoekers stonden heel dicht bij de spelers. Kaartjes waren zo goedkoop dat zelfs de armsten die konden betalen en het vak stond steevast vol exotisch uitgedoste fans. De feesten van de 'geraldinhos' werden het symbool van de gepassioneerde Braziliaanse voetbalcultuur.

Na een verbouwing in 1999 is de capaciteit van Maracanã teruggebracht tot 129 duizend. En door de renovatie voor de Pan-Amerikaanse Spelen in 2007, pasten er nog maar 89 duizend mensen in. Na de huidige verbouwing is dat aantal met nog eens tienduizend verminderd. Het 'vak voor het volk' bestaat al sinds 2005 niet meer.

'Eeuwig zonde', vindt Christopher Gaffney (42), hoogleraar geografie aan de Federale Fluminense Universiteit van Rio de Janeiro. Hij doet sinds 2004 onderzoek naar de geschiedenis en sociale betekenis van dit stadion. 'Alle lagen van de bevolking kwamen hier samen, het was de meest democratische plek van Rio. Dat is nu voorbij.'

Samen met enkele honderden anderen demonstreert de professor zaterdag voor de ingang van Maracanã. De demonstranten vinden het onacceptabel dat er 350 miljoen euro overheidsgeld is uitgegeven aan de renovatie. Inclusief de eerdere verbouwingen heeft het stadion de samenleving sinds 1999 al 600 miljoen euro gekost.

'Dat is een absurd bedrag als je bedenkt dat we grote behoefte hebben aan goede publieke scholen, ziekenhuizen en openbaar vervoer', zegt Gel Oliveira (50) die van een afstand naar de actievoerders kijkt. 'Ik ben niet tegen het WK maar vraag me wel af of de investeringen gerechtvaardigd zijn.'

Ook de privatisering van Maracanã is de demonstranten een doorn in het oog. Momenteel vechten twee partijen om de concessie voor de uitbating van Maracanã in de komende 35 jaar. De grote kanshebber is Eike Batista, de rijkste man van Brazilië.

'De opbrengst zal nog geen 15 procent zijn van wat het de samenleving gekost heeft', aldus hoogleraar Gaffney. 'Het zal de uitbater bovendien alleen te doen zijn om zo veel mogelijk winst maken. Het sociale karakter verdwijnt en hiermee is de ziel van Maracanã voorgoed vernietigd.'

De meeste bezoekers van de opening lijken die zorgen niet te delen. 'Natuurlijk kost het geld, alles kost geld', zegt schilder Ailton Souza (61), die de muren van het stadion heeft geverfd en met een afkeurende blik naar de demonstranten kijkt. 'Maar we moeten met de tijd mee. Nu hebben we een stadion dat zich kan meten met de voetbalstadions in Europa.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden