Reportage Leidsche Rijn

Eindelijk opent het tweede centrum van Utrecht. Zal het ook een succes worden?

Gaan de bewoners van het oude Utrecht straks de brug over om te genieten van het tweede centrum van de stad? Woensdag opent Leidsche Rijn Centrum. Gaat het om meer dan 'louter consumeren'? 

Het nieuwe winkelcentrum Leidserijn is zo goed als klaar. Foto Raymond Rutting

Buiten is nog een leger bouwvakkers aan de gang, binnen is het personeel al druk met de inrichting van hun winkels in de nieuwbouwblokken rond het Brusselplein. De winkelmedewerkers die in de ogenschijnlijke bouwput even uitpuffen op de rand van een waterkunstwerk dat nu nog kurkdroog is, kunnen maar moeilijk geloven dat deze woensdag Leidsche Rijn Centrum opengaat: een splinternieuw centrum met ruim 130 winkels, 700 woningen, allerlei horeca en voorzieningen als een gezondheidscentrum, een bibliotheek en een gigantische parkeergarage.

Twintig jaar na de aanvang met de bouw van de Vinex-locatie Leidsche Rijn moet daar het tweede centrum van Utrecht tot leven worden gebracht – niet alleen bedoeld voor de inmiddels ruim 80 duizend inwoners van het nieuwe stadsdeel, maar ook voor de bewoners van het oorspronkelijke Utrecht. Ga er maar eens aanstaan: om op een zandvlakte aan de andere kant van het Amsterdam-Rijnkanaal een centrum uit de grond te stampen dat zich moet gaan verhouden tot de schilderachtige middeleeuwse binnenstad van Utrecht met winkels, horeca en culturele voorzieningen aan grachten en werven. De ontwikkelaars mikken op maar liefst 7 miljoen bezoekers per jaar.

De architecten hebben zichtbaar hun best gedaan om met hun nieuwbouw een stadscentrum na te bootsen dat met de jaren organisch is gegroeid. De panden hebben verschillende vormen en kleuren gekregen en veel aandacht is besteed aan detaillering, met eigenzinnige rondingen in balkons of bijvoorbeeld een bakstenen reliëf dat doet denken aan de stijl van de Amsterdamse School.

Gezelligheid

 ‘Architect Jo Coenen heeft zich bij zijn stedenbouwkundige plan laten inspireren door onder meer Berlijn en Milaan’, zegt Rogier Hendriks, commercieel directeur van ASR vastgoedontwikkeling. ‘Door vervolgens zeven architecten de verschillende panden te laten ontwerpen, wilden we voorkomen dat Leidsche Rijn Centrum een vlakke en eentonige indruk zou maken. Dat typisch Nederlandse begrip gezelligheid, dat is wat je wil.’

De ontwikkeling van Leidsche Rijn Centrum ging niet bepaald van een leien dakje. Nog midden in de crisis in 2014 was de vrees dat er voor leegstand werd gebouwd, zeker toen het toen nog machtige V&D had laten weten geen brood te zien in een vestiging in het nieuwe centrum. Maar nu, vier jaar later, ziet de wereld er heel anders uit. Nagenoeg alle winkelruimtes zijn verhuurd en alle appartementen zijn verkocht – de vraag overtrof het aanbod.

Toch twijfelen sommigen of dit het tweede bruisende centrum van Utrecht gaat worden. ‘Veel bewoners zijn blij dat Leidsche Rijn Centrum nu open gaat, jaren later dan gepland. Dat er eindelijk veel horeca in deze Vinex komt, waar we al jaren naar uitkijken’, zegt bewoner Xander Coolen, voormalig voorzitter van de Wijkraad, die het proces op de voet heeft gevolgd. Maar wordt het niet te veel eenheidsworst met al die bekende ketens, vraagt Coolen zich ook af. Leidsche Rijn Centrum heeft in zijn ogen te weinig onderscheidende trekkers, is te zeer is gericht op ‘louter consumeren’.

Brug

Het centrum ligt bovendien niet in het hart van Leidsche Rijn, maar aan de rand van het stadsdeel, vlak bij de oude stad. ‘Die stadsbewoners moet je wel een goede reden geven om de brug over te gaan naar Leidsche Rijn Centrum. Het is goed dat er wel een grote bioscoop staat, maar helaas is de geplande schouwburg er niet gekomen. En voor de opgroeiende jeugd is er te weinig vertier.’

De nieuwe bioscoop en congreslocatie CineMec in de wijk Leidsche Rijn. Foto ANP

Dat Leidsche Rijn Centrum eenheidsworst zou bieden, daar is ASR-directeur Hendriks het niet mee eens. ‘De combinatie van winkels en voorzieningen is juist spannend en leuk. Het is een mooie mix, met aan de ene kant een grote Jumbo Foodmarkt, La Place en bekende ketens, en aan de andere kant eigenzinnige winkels en horeca waardoor de bezoekers verrast worden. Je kunt er terecht als je even simpel en snel wil eten, maar ook voor een exclusief romantisch diner.’

Trots wijst hij naar de volgroeide bomen op de pleinen in het centrum. ‘We hebben voor de sfeer niet van die kleine rotsprietjes neergezet. En omdat we veel kinderen in het gebied wonen, zorgen we dat het er ook voor hen leuk is, met bijvoorbeeld een grote waterpartij waar ze doorheen gaan rennen. En we zetten een groot knuffeldier neer waarop ze kunnen klauteren.’

The Wall

Horeca-ondernemer Vangelis uit De Meern is een van de lokale ondernemers die een zaak opent in Leidsche Rijn Centrum; Cantina & Cucina, een Italiaans restaurant en grand café. Aanvankelijk had hij zijn bedenkingen, vertelt hij, ook omdat hij winkelcentrum The Wall, het rode gevaarte aan de A2, had zien floppen. ‘Maar toen de bouw van Leidsche Rijn Centrum vorderde, zagen mijn vrouw en ik hoe mooi het werd en zijn we ingestapt, al zijn de huren niet laag. Lokale ondernemers geven toch net die extra swing aan zo’n centrum. En hopelijk hebben ook de mensen in de oude stad wel eens zin in iets anders en komen ze naar ons toe.’

Een andere lokale ondernemer Sil Fleijsman, die heeft overwogen er een traiteur en kookworkshopcentrum te openen, is daarentegen afgehaakt. ‘Voor kleine ondernemers zoals ik zijn zulke huurprijzen niet haalbaar. Leidsche Rijn Centrum ziet er gelikt uit, maar het blijft de vraag welk publiek het centrum gaat trekken behalve de direct omwonenden. Het zal nog wel even duren voordat bewoners van de oude stad gemakkelijk de brug over gaan naar Leidsche Rijn Centrum, als ze ook de oude stad binnen handbereik hebben.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.