Eindelijk ontmoet Trump Poetin. Luistert hij naar zijn adviseurs, of vaart hij zijn eigen koers?

De ontmoeting van Donald Trump met Vladimir Poetin, vrijdag in Hamburg, is het voorlopige hoogtepunt van hun tot dusver volstrekt onduidelijke relatie - we weten niet eens of ze elkaar echt voor het eerst ontmoeten. Grote vraag is of Trump de recente strenge lijn van zijn ministers voortzet, of zijn sympathie voor een dictatoriale leider de boventoon laat voeren.

Links: president Poetin, rechts: president Trump. Beeld anp

De schizofrenie van de Amerikaanse gevoelens jegens Rusland was gisteren duidelijk hoorbaar. In een toespraak in Warschau zei Trump eerst dat Rusland moet ophouden met zijn 'destabiliserende acties in Oekraïne en elders' en dat het moet stoppen met het steunen van 'vijandige' regimes in Syrië en Iran.

Maar daarna kreeg Trump tijdens een persconferentie een vraag of hij nu voor eens en voor altijd kan bevestigen dat de Russen zich met de Amerikaanse verkiezingen hebben bemoeid. 'Ik denk dat het Rusland was', antwoordde Trump, 'maar het kunnen waarschijnlijk ook andere mensen en/of landen zijn geweest. Niemand weet het zeker.'

Beeld anp

Daarmee bleef Trump op het welwillende standpunt jegens Poetin dat hij al maanden volhoudt. Trump weersprak zo weer de conclusie van zijn eigen inlichtingendiensten dat het Kremlin, om precies te zijn Poetin, de verkiezingen zodanig heeft willen beïnvloeden dat Trump zou winnen. En dat de Russen dat weer zullen doen, bij volgende verkiezingen. Gaat Trump Poetin daarop aanspreken? Gaat hij Poetin aanspreken op de Russische agressie jegens Oekraïene, op de Russische steun voor Syrië, de steun voor Noord-Korea?

Dat is wel wat andere leden uit zijn kabinet zouden willen. Rex Tillerson, de minister van Buitenlandse Zaken klaagde in april dat de Russen te passief waren bij het handhaven van het verbod op chemische wapens in Syrië. Tillerson zei toen dat de Amerikaans-Russische relaties 'een dieptepunt' hadden bereikt.

'Jullie hebben me Rusland horen neersabelen wegens Oekraïne', zei Nikki Haley, de Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties eind juni tegen leden van het Congres. 'Ik heb Rusland altijd aangesproken wanneer we zagen dat het iets verkeerd deed. En ja, ik denk dat de Russen onze verkiezingen hebben beïnvloed. En ja, dat heb ik de president verteld.'

Donderdag beklaagde Haley zich over de Russische weerstand tegen een verklaring van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waarin de dinsdag door Noord-Korea gelanceerde raket als 'intercontinentaal' wordt aangemerkt. 'Als jullie inlichtingen nodig hebben om te beseffen dat de rest van de wereld dit ziet als een intercontinentale ballistische raket, voorzie ik daar graag in', zei ze.

De invloed van deze (relatieve) haviken in Trumps kabinet is zichtbaar in sommige Amerikaanse acties. Trump liet een Syrisch vliegveld bombarderen na de gifgasaanval in april, en de Amerikanen schoten een Syrisch jachtvliegtuig uit de lucht na een aanval op door Amerikanen gesteunde rebellen vorige maand.

De VS zien niets in een plan van Rusland en China om de spanningen op het Koreaanse schiereiland te verminderen. Noord-Korea zou zijn atoom- en raketprogramma's moeten bevriezen en de VS en Zuid-Korea moeten hun grootschalige militaire oefeningen staken, evenals de stationering van het THAAD-antiraketsysteem in Zuid-Korea.
Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelde donderdag echter dat de wapenprogramma's van Pyongyang niet vergelijkbaar zijn met de legeroefeningen. De Amerikaanse regering vindt dat China meer kan doen om de druk op de Noord-Koreanen op te voeren.

Maar is die invloed uiteindelijk groot genoeg om Trump ook in een één-op-één onderonsje zijn tanden te laten zien? Eerder deze week zei Trumps veiligheidsadviseur H.R. McMaster dat er 'geen specifieke agenda' is voor het gesprek. Betekent dat dat Trump mag gaan improviseren? Poetin, de pokeraar, zal daar zeker raad mee weten en zich wél goed voorbereiden. Rusland-watchers voorzien dat Poetin gebruik zal proberen te maken van zwakke plekken van zijn Amerikaanse collega: met vleierij en het benoemen van gemeenschappelijke vijanden zal hij proberen concessies van Trump af te dwingen. Die gemeenschappelijke vijanden zijn niet alleen terroristen; de afgelopen dagen hebben zowel Trump als het Kremlin uitgehaald naar het 'nepnieuws' en de Democraten, die de verkiezing van president Trump nog steeds niet zouden kunnen verkroppen.

Op deze manier zetten de Russen een paar maanden terug ook de ontmoeting in het Witte Huis naar hun hand, toen Trump aan zijn Russische gasten (minister van Buitenlandse Zaken Lavrov en ambassadeur Kisljak) geheimen verklapte over een spion in Syrië, en hij de ontslagen FBI-directeur James Comey een 'flapdrol' noemde.

En nu kan Poetin Trump dus zelf bespelen. De ontmoeting tussen Poetin en Trump zal vooral laten zien of de Amerikaanse president naar zijn adviseurs luistert, of naar zijn eigen gevoel.

Lees meer over de G20

De G20 gaat om maar één ding: wie wint de handdruk?
De G20 van dit weekend lijkt een beetje op een wereldkampioenschap diplomatie. Lichaamstaal is van eminent belang. Wie maakt de beste indruk voor de tv-camera's en vooral: wie domineert wie? Een voorbeschouwing.

De politieke nachtmerrie van Merkel? - Trump, Erdogan en Poetin bij de G20
Duitsland moet afstand nemen van zijn roestige geopolitieke strategie en meer initiatief nemen op het internationale podium.

Met deze agenda verschijnen de G20-landen ten tonele
De jaarlijkse G20 heeft zich door de jaren heen ontwikkeld tot een forum waarin de meest prangende mondiale kwesties worden besproken. Maar wat vindt Indonesië dit jaar belangrijk? En waar moeten we op letten bij Turkije? Een overzicht van de agenda's en de gevoeligheden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden