Eindelijk in het brandpunt van de wereldpolitiek

Al twintig jaar vecht de jihadist in Afghanistan en thuis in Algerije, maar pas met de gijzelingsactie bij het gasveld krijgt hij grote aandacht.

Hij mist een oog en wordt 'Mr. Marlboro' genoemd, een verwijzing naar zijn rol bij de smokkel van sigaretten in de landen van de Sahel. Bij het filiaal van Al Qaida in de regio, AQIM, had hij enige tijd de eretitel 'Emir van de Sahel'. De naam van de Algerijn Mokhtar Belmokhtar (40) ging donderdag door de hele wereld omdat hij het brein zou zijn achter de gijzeling van buitenlandse werknemers van een BP-gasinstallatie in de woestijn.

In de regio, maar ook in de westerse hoofdsteden die zich al jaren druk maken om de opmars van de regionale tak van Al Qaida, was hij echter al lang bekend. 'Belmokhtar is al twee decennia actief in politieke en criminele kringen in de Sahara', zei Jon Marks, deskundige van de Britse denktank Chatham House, donderdag tegen de BBC.

De jonge Mokhtar, geboren in Ghardala, in Oost-Algerije, droomde al vanaf kindsaf van de heilige oorlog. De strijd van de Palestijnen en de oorlog in Afghanistan van de mujahedin tegen de Russische bezetters was grote voorbeelden voor de Algerijn. Begin jaren negentig trok Belmokhtar, net als vele duizenden Noord-Afrikanen, naar Afghanistan. Daar zou hij een opleiding hebben gehad in een van de trainingskampen van Al Qaida-leider Osama bin Laden.

Hij claimt te hebben meegedaan aan acties van Al Qaida en de mujahedin, maar dat is nooit bevestigd. Midden jaren negentig, na zijn terugkeer in zijn geboorteland, sloot hij zich aan bij de strijd van islamisten tegen de Algerijnse regering. Belmokhtar ontpopte zich tot een belangrijke figuur van de strijdgroep GIA, een guerrillagroep die grof geweld niet schuwde tegen militairen maar ook burgers. In die strijd zou hij ook zijn linkeroog hebben verloren. Belmokhtar werd diverse keren bij verstek tot de dood veroordeeld, maar het Algerijnse leger wist hem nooit te pakken te krijgen.

De jihadist sloot zich, na te hebben gebroken met de GIA en een kleine salafistische strijdgroep, aan bij de tak van Al Qaida in de regio. Maar ook bij die organisatie kreeg hij ruzie, waarna hij eind vorig jaar zijn eigen fundamentalistische strijdgroep oprichtte. Hoewel Belmokhtar de laatste jaren al een naam had verworven in de Sahel als gijzelnemer, vooral van westerlingen om zijn strijd te financieren, was de aanval op de BP-installatie woensdag zijn eerste grote actie. En meteen wisten de wereldleiders die hij zo verachtte, van Obama tot Hollande, wie de jihadist Mokhtar Belmokhtar was.

De strijd in Mali dreigt zich uit te breiden naar de buurlanden met het bloedige gijzeldrama in Algerije. De gijzelnemers eisten het vertrek van de Franse militairen uit het buurland. Maar de Fransen maken zich juist op voor een groot offensief; manschappen en goederen stromen Mali binnen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden