Eindelijk heeft D66 een ondertitel: 'sociaal-liberale partij'

'Geel! Dat is de kleur van de paus' Hoofdschuddend loopt de geestelijk vader van D66, Hans van Mierlo, rond op - is het toeval?...

Van onze verslaggeefster

GOUDA

Luttele uren later heeft Opschudding een kleine revolutie bewerkstelligd. De partijkleur blijft weliswaar groen, maar D66 heeft zaterdag 21 november 1998 afscheid genomen van haar unieke positie als enige politieke partij zonder beginselprogramma, en zonder aansluiting bij een traditionele politieke stroming. Het 'basisdocument' is in aantocht en vanaf dit weekend is D66 officieel 'sociaal-liberaal'. Want 'D66 is een fantastisch product, alleen de verpakking is wat vaag'.

Op weg naar de uitgang, bij de garderobe, is Van Mierlo wat toegeeflijker gestemd. Zelf heeft hij nooit behoefte gehad aan zo'n beginselverklaring. Hij vindt het een beetje 'conservatief'. 'Wij hebben nooit meegedaan aan die flauwekul. En als mensen denken dat zo het verwijt dat D66 niet duidelijk is verdwijnt, vergissen ze zich. Maar ik vind het goed, hoor.'

Er zijn generatiegenoten van Van Mierlo die naar dit moment hebben gesnakt. 'D66 heeft 32 jaar gewerkt zonder ondertitel', zegt oud-staatssecretaris Erwin Nypels over het voorstel de partij voortaan 'sociaal-liberaal' te noemen. 'Dat experiment is mislukt', concludeert hij, verwijzend naar het grillige patroon van groei en krimp van de partij. D66-prominent Laurens Jan Brinkhorst valt hem bij. 'Laten we nu eens erkennen wat we zijn. Dit is het congres van de helderheid.'

De nieuwe politiek leider Thom de Graaf kan al helemaal niet zitten met de vernieuwingen die Opschudding wil doorvoeren. 'Ga door, laat je niet inkapselen of doodknuffelen door mensen zoals ik. Stook een lekker vuurtje onder de partij, we hebben dat nodig. Zolang we maar niet verbranden', houdt hij de beweging voor. Al was de partij van kleur verschoten, dan had hij daar nog mee kunnen leven: 'Geel was de kleur van Cory Aquino, weet je nog? En dan hadden we meteen Tie a yellow ribbon tot het partijlied kunnen maken. . .'

Opschudding is een beweging van 42 D66'ers, onder wie één Tweede-Kamerlid, twee kandidaat-europarlementariërs, enkele oud-bestuursleden van de Jonge Democraten en wat bekende partijtijgers. Partijvoorzitter Tom Kok heeft deze 'Generation Next' van D66 al een warm welkom bereid. If you can't beat them, join them, moet hij hebben gedacht. Van de 27 voorstellen van Opschudding om de partij te vernieuwen, heeft het hoofdbestuur er ruimhartig twintig tot de zijne gemaakt. 'Maar de grootste waardering geldt het psychologische amendement dat Opschudding heeft ingediend', zegt Kok.

Na afloop kan hij opgelucht ademhalen. De veranderingen zullen voorlopig het partijlogo en daarmee het briefpapier ongemoeid laten. Het hoofdbestuur moet de uitgangspunten van D66 gaan vastleggen in een 'basisdocument' en een 'standpuntenbundel' aanleggen, maar vooral dat laatste is geen probleem: 'Als we standpunten hebben, willen we die best bundelen', zegt het partijbestuur.

Bovendien is het kostbaarste voorstel van Opschudding, de aanstelling van een betaalde fulltime-partijvoorzitter, afgeschoten. De penningmeester van D66 heeft het congres voorgerekend dat de partij 'het eigenlijk niet kan maken om een voorzitter weg te laten lopen met twee ton', terwijl dat geld hard nodig is voor andere zaken. Zelfs D66'ers die vinden dat de professionaliteit van de partij gediend is met een fulltime betaalde voorzitter, vinden de tijd nu niet rijp. 'Hier loopt Opschudding te hard', vindt Nypels. 'Niet verstandig' zegt oud-staatssecretaris Glastra van Loon, met het schrikbeeld voor ogen van machtige partijvoorzitters als Rottenberg (PvdA) en Helgers (CDA).

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden