Eindelijk heeft Catalonië weer een regiopresident. Maar wie is Quim Torra?

Carles Puigdemont, ex-premier van Catalonië, is niet voornemens zijn macht op te geven. Maar hij zit noodgedwongen in Duitsland. Daarom wordt Quim Torra premier. Hij is Puigdemonts ‘Plan D’.

Quim Torra Beeld EPA

Eindelijk heeft Catalonië een nieuwe premier, en hij heet Quim Torra. In het Catalaanse parlement was er maandag één stemmer meer voor dan tegen hem (66 om 65). Daarmee eindigt de periode dat Catalonië werd bestuurd uit Madrid en treedt opnieuw een fanatiek pleitbezorger van de onafhankelijkheid aan.

Quim Torra is op het eerste gezicht een onwaarschijnlijke kandidaat voor het premierschap. Hij heeft nauwelijks politieke ervaring. Maar hij heeft één groot pluspunt: hij is tot op het bot loyaal aan Carles Puigdemont, de ex-premier die niet van plan is zijn macht over Catalonië op te geven.

De nieuwe premier van Catalonië heeft weinig tot niets te zeggen over zijn regeringsprogramma. Hij kiest ook niet zijn eigen ministers uit. Zelfs neemt hij niet zijn intrek in de premierskamer van het regeringspaleis. Torra is slechts een marionet, en de poppenspeler heet Puigdemont.

Puigdemont, die in Duitsland het besluit over zijn uitleveringsverzoek afwacht, maakt er geen geheim van dat Torra zijn ‘Plan D’ is. Nadat een Spaanse interventie in oktober 2017 een einde maakte aan zijn premierschap, ging Puigdemont de verkiezingen in met maar één programmapunt: de ingreep vanuit Madrid volledig terugdraaien. Hijzelf terug als premier, zijn ministers op hun oude posten.

Onbereikbaar

Nu, bijna vijf maanden na de verkiezingen, weet Puigdemont dat het premierschap onbereikbaar voor hem is. Hij kan niet van afstand worden beedigd, en als hij voet in Spanje zou zetten, wordt hij opgepakt. De kandidaten van zijn tweede en derde keus kregen van de Spaanse rechter geen toestemming de gevangenis te verlaten om premier te worden.

Wat betreft onafhankelijkheidssympathieën doet Torra niet voor de anderen onder. Zodra Puigdemont zijn naam wereldkundig maakte, werden enkele anti-Spaanse tweets opgediept. ‘De Spanjaarden kunnen alleen maar plunderen’, had hij geschreven. En: ‘Als we hier nog een paar jaar langer blijven, worden we net zo gek als de Spanjaarden.’

Het verschil met de voorgaande premierskandidaten is dat Torra niet actief betrokken was bij het vorige hoofdstuk uit de Catalaanse politiek: het referendum van 1 oktober en de onafhankelijkheidsverklaring die daar een krappe maand later op volgde. Daardoor is zijn benoeming moeilijk tegen te houden.

Advocaat

Torra werkte jarenlang als advocaat bij het verzekeringsbedrijf Winterthur. In 2007 nam hij ontslag en richtte een uitgeverij op, die zich vooral richtte op Catalaanse werken uit de republiek in de jaren dertig. Hij was ook directeur van het Cultureel Centrum in de Barcelonese wijk El Born. In zijn eigen woorden: het ‘ground zero’ van Catalonië, in 1714 verwoest door het leger van de Spaanse koning.

Hij hoorde volgens de Catalaanse krant La Vanguardia zelf pas vorige week dat hij was uitverkoren voor het premierschap. Inderhaast vloog hij naar Berlijn, om daar te proosten met Puigdemont onder het toeziend oog van de Maagd van Montserrat, de beschermheilige van Catalonië.

Puigdemont noemt het premierschap van Torra ‘provisorisch’. Hijzelf blijft de ‘legitieme premier’, zo houdt hij onvermoeibaar vol. Hij is van plan een ‘Raad van de Republiek’ in het leven te roepen. Die raad neemt in ballingschap de politieke beslissingen, in wekelijkse vergaderingen, en daaraan moeten Torra en zijn ministers zich houden. Ook het opstellen van een Catalaanse grondwet wordt door de raad georganiseerd, evenals het verkrijgen van internationale erkenning voor de republiek.

Gewillig

Torra onderwierp zich tijdens zijn eerste toespraak gewillig aan Puigdemont. ‘Hij is onze premier.’ En ook: ‘We zullen ons aan het mandaat van het onafhankelijkheidsreferendum houden en een onafhankelijke republiek bouwen.’ Als eerste beleidsdaden zal hij het netwerk van Catalaanse ambassades weer openen ende honderdvijftig ambtenaren die om politieke redenen zijn ontslagen terughalen.

Inés Arrimadas, de leidster van de grootste Catalaanse partij, Ciudadanos (‘Burgers’), stelde vast dat Puigdemont ‘de allerradicaalste’ had aangewezen als zijn opvolger. De Spaanse regering reageerde met onderkoelde dreiging. ‘Ik heb gehoord dat Torra verkoper van verzekeringen is geweest’, zei de woordvoerend minister. ‘Ik weet zeker dat hij feilloos de risico’s inschat van de dingen die hij zegt en doet.’ Zo niet, dan zal de Spaanse regering niet aarzelen nog eens in te grijpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.