Eindelijk een echte uitdager voor Nadal

Roland Garros staat in het teken van de machtsstrijd tussen Novak Djokovic en titelverdediger Rafael Nadal. Djokovic ontwikkelde op gravel een nieuwe methode. Maar het geheim van zijn metamorfose ligt wellicht in zijn dieet.

Het is afgeladen op baan 4 van Roland Garros als Novak Djokovic op zijn 24ste verjaardag een oefensetje speelt tegen het Australische talent Bernard Tomic. Na een verwoestende forehand van Djokovic juicht het publiek alsof hij een partij heeft gewonnen. Al op de openingsdag vibreert Roland Garros in de wetenschap dat de rivaliteit tussen Djokovic en titelverdediger Rafael Nadal tot een machtsoverdracht in de tennissport kan leiden.


Djokovic kan op Roland Garros de nieuwe nummer 1 van de wereld worden. Het zou voor het eerst zijn sinds 2004 dat de ATP-ranking niet wordt aangevoerd door Roger Federer of Nadal. Dit jaar is de Serviër al nummer 1: hij won al zijn zeven toernooien (Australian Open, Dubai, Indian Wells, Miami, Belgrado, Madrid en Rome) en staat sinds eind 2010 op een verbluffende score van 39-0.


Alleen John McEnroe deed het ooit beter, toen hij in 1984 44 partijen won. 'Maar de reeks van Djokovic spreekt veel meer tot de verbeelding', zei de Amerikaan, bij wie de ketting brak in de finale van Roland Garros tegen Ivan Lendl.


Al zijn concurrenten zijn het erover eens: Djokovic lijkt dit jaar te zweven en het toverwoord is zelfvertrouwen. 'Technisch heeft Djokovic niet veel veranderd', zegt Nadal in Parijs. 'Hij verdedigt wel beter, maar door zijn toegenomen vertrouwen lijkt het alsof zijn spel enorm is verbeterd. We wisten al hoe goed Novak was. Maar vertrouwen doet alles met een mens.'


Al vier keer verloor Nadal dit seizoen een finale van zijn nieuwe uitdager. Zijn nederlagen op het hardcourt van Indian Wells en Miami waren nog verklaarbaar. Maar de wijze waarop 'Rafa' op zijn geliefde gravel werd gepijnigd door Djokovic onderstreepte dat de vijfvoudig kampioen zich zelfs op Roland Garros niet langer veilig kan wanen.


Nadal gelooft niet dat Djokovic een metamorfose heeft ondergaan. 'Novak vertelde me dat hij zich sinds de ATP World Tour Finals in Londen vijftig procent heeft verbeterd. Iedereen weet dat het onmogelijk is. Je kunt je spel niet in een maand veranderen.'


Toch heeft Djokovic op gravel wel degelijk een nieuwe methode ontwikkeld. 'Hij speelt 30 centimeter dichter bij de baseline dan Nadal, die als typische gravelspecialist wat meer van achteruit tennist', zegt Rohan Goetzke, technisch directeur van de tennisbond (KNLTB). 'Djokovic durft ook tegen Nadal het punt te dicteren. Dat kan als je zo beweegt als hij en met net zo veel vertrouwen op de baan staat.'


Raemon Sluiter beseft dat zijn pupil Thiemo de Bakker vandaag een berg opzij moet schuiven, als hij Djokovic in de eerste ronde treft. 'Djokovic is bizar fit en hij is een stuk rustiger geworden op de baan. De rare keuzes zijn eruit. Hij is iedereen de baas en dat straalt hij ook uit. Ik vind alleen zijn tweede service nog voor verbetering vatbaar.


'Thiemo kan hem wellicht pijn doen door die tweede opslag aan te pakken. Je kunt de bal snel nemen of hem juist laten uitzakken en hem zwaar, met veel topspin, retourneren. Maar Djokovic countert zo snel dat hij overal een antwoord op lijkt te hebben.'


Een onthullend beeld in de finale van het Masters-toernooi in Rome illustreerde de twijfels bij Nadal. De Spanjaard werd door Djokovic zo opgejaagd dat hij uitgleed en hoofdschuddend op de grond bleef zitten. 'Djokovic speelt op gravel zelfs een hoger tempo dan Nadal', constateert Davis Cupcaptain Jan Siemerink. 'Dat kan verder niemand.


'Nadal is de meester van de hoge, zware spinballen en Djokovic sloeg ze op gravel zomaar weg, alsof het hem geen moeite kost. Nadal wist niet meer wat hij moest doen. Hij ging noodgedwongen hogere ballen spelen om het ritme van Djokovic te breken. Nadal die zich aanpast aan zijn tegenstander, dat hadden we niet eerder meegemaakt.'


Voor Roger Federer is het een vreemde gewaarwording om bij een grandslamtoernooi eens niet tot de favorieten te worden gerekend. Als nummer 3 van de wereld is de Zwitser op Roland Garros zelfs tot toeschouwer gedegradeerd bij het titanengevecht tussen Djokovic en Nadal. 'De druk ligt nu niet bij mij', aldus Federer. 'Ik ben benieuwd of Djokovic Nadal definitief zal overtreffen.'


Ook volgens Federer heeft die nieuwe tweestrijd de tennissport een verfrissende impuls gegeven. Het werd tijd ook, aldus Djokovic. 'We hebben de laatste jaren weinig jonge spelers zien doorbreken. Het tennis miste nieuwe gezichten. Het is mooi dat de grandslamtitels niet langer alleen door Federer en Nadal worden verdeeld.'


Het geheim achter de dominantie van Djokovic moet ook worden verklaard uit een ander voedingspatroon. In Parijs wilde 'Nole' de details van zijn dieet niet onthullen. Maar de aangepaste voeding hielp hem niet alleen om zijn allergieën te beteugelen. Djokovic bleek tijdens de Australian Open beter bestand tegen de hitte dan vroeger.


'Ik denk dat het glutenvrije dieet van Djokovic van essentieel belang is geweest', zegt Siemerink. 'In het verleden gaf hij geregeld partijen op zonder dat duidelijk werd wat er aan de hand was. Djokovic kreeg de naam dat hij altijd iets mankeerde. Federer uitte kritiek, Roddick beweerde Djokovic misschien aan de vogelziekte SARS leed.


'Blijkbaar is dat dieet de oplossing geweest. Djokovic was altijd al een harde werker. Het gaf hem een kick dat hij zijn fysieke problemen had overwonnen. Zo kwam Djokovic in een roes en nu lijkt alles dat hij aanraakt in goud te veranderen.'


Op Roland Garros zijn alle ogen gericht op Djokovic. Sluiter hoopt dat De Bakker een deukje kan slaan in het aura van onoverwinnelijkheid dat rond de Serviër hangt. 'Tot dusverre heeft Djokovic bewezen uitstekend met die druk te kunnen omgaan. Maar Roland Garros is een ander podium. Ongeacht de vrachtwagens vol zelfvertrouwen die Djokovic uit voorgaande toernooien heeft meegenomen, moet Thiemo hem laten voelen dat ook hij kan verliezen.'


Zaterdag speelde Djokovic in het swingende Philippe Chatrier stadion zijn geliefde rol als de 'Djoker', de entertainer die zijn collega's feilloos kan imiteren en het publiek vermaakt. Met DJ Sinclair verzorgde Djokovic als discjockey de muziek. 'Hij draaide geweldig op het centercourt', zegt Sluiter. 'Maar je kunt mij niet wijsmaken dat die bijna absurde zegereeks niet door zijn hoofd spookt.'


En hoe zal Nadal zijn fort verdedigen? Siemerink: 'Reken maar dat hij zijn nederlagen in Madrid en Rome uitvoerig heeft geanalyseerd. Nadal zal tegen Djokovic een nog hoger tempo moeten ontwikkelen. Ik ben benieuwd of hem dat lukt. Als Djokovic op gravel nog geen set heeft verloren van Nadal kan hij hem ook op Roland Garros verslaan. Toch tip ik Rafa, dit is zijn toernooi.'


Ook Martin Verkerk, finalist op Roland Garros in 2003, gelooft dat de onverwoestbare mentaliteit van Nadal de doorslag geeft. 'Iedereen zegt nu dat Djokovic ook Roland Garros gaat winnen. Maar in een best-of-five tegen Nadal moet ik het nog zien. Voor mij is Rafa nog altijd favoriet, mits hij fit is.


'Nadal komt heus niet met knikkende knieën de baan op als hij de finale in Parijs tegen Djokovic moet spelen. Ik weet dat Nadal in de finales van Madrid en Rome geen set heeft gepakt van Djokovic. Maar Nadal hoeft op Roland Garros maar één setje te winnen om Djokovic het idee te geven dat hij de finale niet zal verliezen. Die magie is Nadal niet zomaar kwijt.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden