Eindelijk de eeuwige twijfels de baas

Ze was de topfavoriete en maakte dat dinsdag waar op de tijdrit, ondanks haar onzekerheid. Toch zal Ellen van Dijk altijd blijven piekeren.

FLORENCE - Duizend vangnetten bouwde Ellen van Dijk voor zichzelf en toch zag ze de ene na de andere valkuil opdoemen, op weg naar de wereldtitel tijdrijden. Lag ze nog wel op schema voor het goud? Zijn 20 seconden voorsprong wel voldoende als je een inzinking te verwerken krijgt?


Haar van twijfel doortrokken relaas viel in Florence moeilijk te rijmen met de werkelijkheid. Van Dijk vertrok om vier minuten over vier als grootste kanshebber op de regenboogtrui en ze maakte die status moeiteloos waar. Althans, zo leek het bij de 26-jarige hardrijdster uit Harmelen.


Achter haar eerste grote medaille op de weg ging het verhaal schuil van een kampioene die tot aan de finish niet zeker van zichzelf was. Toen ze op een groot videoscherm beelden zag van haar laatste kilometers, trok ze een vies gezicht. Ze 'vloog' geen moment over de Toscaanse wegen, stelde ze koeltjes vast, met de regenboogtrui om haar schouders.


Een verklaring was snel gevonden. Twee dagen eerder had ze haar ploeg nog geholpen aan de tweede wereldtitel tijdrijden op rij. Als ze had geweten dat ze met Specialized-Lululemon ruim een minuut sneller was geweest dan de nummer twee, had ze het wel wat rustiger aan kunnen doen, zei ze. Nu restte slechts anderhalve dag om de pijn uit haar benen te verdrijven.


Bij haar Amerikaanse werkgever wordt ze omarmd als de motor van de team, voor wie het gevecht met de klok geen straf is maar een uitdaging. Van Dijk staat er ook bekend als een vechter, die van geen opgeven wil weten en ook na vijf WK's een rotsvast geloof in de wereldtitel had behouden.


Juist daarom klonken de twijfels over haar rondgang, met 47 kilometer in het uur gemiddeld, zo vreemd. De winnares van het brons, Carmen Small, was allerminst verbaasd dat haar ploeggenote liefst 24 seconden sneller was dan nummer twee Linda Villumsen. 'Ik wist dat ze zou winnen. Ze is ongelooflijk, zo sterk', zei ze.


Van Dijk wist diep van binnen ook wel dat er maar één andere uitkomst mogelijk was. Maar toen ze dinsdag opstond, waren haar benen verkrampt en in haar hoofd had het de hele nacht gespookt. Pas toen ze haar Duitse trainer Andreas Lang en haar broer aan de telefoon had gekregen, keerde de rust terug. Al mocht ook dat weer niet worden overdreven.


Van Moorsel

Ze is de eerste Nederlandse wereldkampioene op de individuele tijdrit sinds Leontien van Moorsel in 1999. 'Als je ergens zo intens naartoe leeft, ga je vanzelf twijfelen', legde Van Dijk uit. 'Ik voelde veel druk, vooral van mezelf.'


De renster overdreef niet. Er is vermoedelijk geen vrouw te vinden die het WK tijdrijden zo serieus heeft benaderd als zij.


Ze stelde in januari een plan op dat ze verdeelde in hoofdstukken als voeding, training, kleding en mentale voorbereiding. Bondscoach Johan Lammerts kreeg, voor hij in de auto stapte, een lijst in handen gedrukt met aanwijzingen om door te geven via de boordradio. Tot in detail had Van Dijk voor zichzelf uitgewerkt voor welke bocht ze moest terugschakelen of wanneer ze juist diende te versnellen.


Het lijkt onnodige informatie voor een renster die haar zelf gefilmde verkenning zo vaak had afgespeeld dat ze de tel was kwijtgeraakt. Het was ook overbodig, erkende ze. Toch voelde ze zich er prettig bij. Als ze de afgelopen maanden wakker lag, keek ze de beelden terug. 'Dan sliep ik meteen.'


Van Dijk heeft de hoop opgegeven dat ze de twijfels ooit uit haar leven weet te bannen. 'Het houdt niet op', zei ze. De mecanicien van haar ploeg weet inmiddels hoe hij moet reageren als ze weer eens ten onrechte klaagt dat haar zadel te hoog staat. 'Dan zegt hij: je hebt weer zo'n bui.'


Wereldkampioene of niet, Van Dijk kondigde aan haar rondgang grondig te evalueren: 'Je wilt toch weten of het nog beter kan.' Ook al betwijfelt ze of het WK-parcours ooit nog 'zo op haar maat is gesneden', zoals Lammerts het verwoordde. Ze profiteerde direct van het pensioen van twee van de beste tijdrijdsters van de laatste jaren, Arndt en Armstrong.


In Ponterrada rekent ze zichzelf volgend jaar niet tot de kanshebbers, omdat er een lange klim in het parcours zit. De omloop in Limburg was een jaar geleden ook te steil voor haar, al leverde ze met de vijfde plaats haar beste prestatie op het onderdeel.


Jarenlang had ze daarom op een unieke kans moeten wachten, waarvoor de drievoudig wereldkampioen zelfs bereid was haar carrière op de baan op te geven. 'One shot, one opportunity', beschreef ze hoeveel er dinsdag op het spel stond.


De woorden waren niet zomaar gekozen. Ze behoren toe aan een nummer van rapper Eminem, Lose yourself, dat de Nederlandse rensters een beslissende dosis moraal gaf in de gouden WK-race van Marianne Vos. Een jaar later schiep Van Dijk er precies genoeg orde in haar hoofd mee om de eeuwige twijfels voor even de baas te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden