PostuumSegway

Einde van de Segway: gadget van de eeuw bleek vooral hightech brekebeen

Nog even en de Segway − een soort stastep met twee wielen die rijdt als je naar voren leunt − is niet meer. Dinsdag kondigde het moederbedrijf aan de productie te stoppen. Waarom de aangekondigde revolutie uitbleef.

Groepjes toeristen wilden nog weleens de stad verkennen op een Segway, verder kwam de voorspelde mobiliteitsrevolutie niet van de grond. Beeld Joost van den Broek

Het rollend trottoir, de elektrische ligfiets van de Britse uitvinder Clive Sinclair, de zelfbalancerende stastep van Segway: allemaal revolutionaire vondsten die de manier waarop mensen zich verplaatsen dramatisch zouden veranderen.

Het rollend trottoir werd nooit wat; de elektrische ligfiets flopte eveneens en nu blijkt ook de Segway een doodlopende weg ingeslagen. Volgende maand is het einde verhaal voor deze mobiliteitsrevolutie op twee wielen, meldt het moederbedrijf.

Bij zijn conceptie werd de Segway HT (wat staat voor Human Transporter), die oogt als een springstok op twee wielen, beschouwd als ‘de gadget van de eeuw’. ‘De Segway zal met de auto doen, wat de auto heeft gedaan met het paard’, verklaarde het bedrijf bij de introductie begin deze eeuw. Het ding was zo revolutionair, de wereld moest er wel door veranderen, was het idee onder techniekzieners.

Nu is de Segway inderdaad een wonderlijk vehikel. De berijder staat op een plateau met de stok tussen de benen. Tot 2001, toen het ding aan de wereld werd gepresenteerd, was zo’n constructie een garantie voor been- en heupbreuken, maar dankzij gyroscopen, krachtige elektromotoren en dito computers, kon de Segway zichzelf en de berijder in evenwicht houden. 

Onzichtbare hand

De adem van toeschouwers stokte helemaal als het ding zich in beweging zette: leunde de hippe berijder naar voren, dan ging het hele zaakje voorwaarts. Bij achteroverleunen kwam het apparaat tot stilstand, alsof een onzichtbare reuzenhand alles in balans hield.

In de praktijk bleek de stastep een stuk lastiger te besturen: niet de minsten zagen hun tripje eindigen naast het revolutionaire vervoersmiddel. Onder meer de voormalige Amerikaanse president George W. Bush werd er in 2003 afgeslingerd. En de man die het merk in 2009 had gekocht, Jimi Heselden, eindigde met zijn Segway in een ravijn nabij zijn huis, waarbij de onfortuinlijke bestuurder het leven liet.

Er waren meer problemen: als de accu bijna leeg was, werkte het systeem om de berijder rechtop te houden niet goed meer, waardoor diverse eigenaren eraf kukelden. Ook de prijs, aanvankelijk 5.000 euro exclusief btw, werkte niet bepaald als vliegwiel.

In Nederland werd het apparaat aanvankelijk verboden, omdat het feitelijk een brommer was zonder kentekenplaatje. Dit leidde tot felle discussies in het parlement, waarvan een flink deel vond dat de mobiele toekomst met dit soort argumenten niet moest worden gestuit. In 2008 mocht het ding alsnog legaal de weg op. ‘Een overwinning op de bureaucratie’, jubelde de PvdA.

Trosjes toeristen

Maar nooit wist de Segway het straatbeeld werkelijk te domineren. Alleen in grote steden kuierden eenzame trosjes toeristen langs hotspots, en een handvol trendgevoelige politiekorpsen bestelden er een aantal.

Veel experts twijfelden aan de haalbaarheid van de Segway: een oplossing voor een niet-bestaand probleem, luidde geregeld het oordeel. Zijn lot leek op dat van veel andere ‘gadgets van de eeuw’, zoals de Google Glass, een bril met ingebouwde camera, die genadeloos flopte. En dus die Britse elektrische ligfiets.

Dat de Segway geen succes geworden is, is de fout van het bedrijf dat hem ontwikkelde, zegt toekomstvorser Vincent Everts, tevens promotor van het eerste uur. ‘Ze waren vooral druk met advocaten die namaak probeerden tegen te gaan. Daar zijn miljoenen in gaan zitten. Terwijl ze vooral de afgelopen tien jaar nauwelijks hebben geïnnoveerd. In betere accu's, een grotere actieradius, in goedkopere modellen. Die kwamen allemaal niet.’

Door de starre houding is de markt voor micromobiliteit, zoals Everts het noemt, op slot komen te zitten. Die is pas recentelijk weer open gegaan met de komst van kleine e-steps. ‘Terwijl de Segway een fucking great product was. Ik had hem tot voor kort altijd in mijn Tesla liggen, voor de laatste paar kilometer van parkeerplaats naar plek van bestemming.’

De gedroomde mobiliteitsrevolutie is er dus nooit gekomen. Moederbedrijf Segway, vijf jaar geleden overgenomen door de Chinese firma Ninebot, richt zich nu op e-scooters en boekt daarmee veel meer succes. De oorspronkelijke HT (later omgedoopt tot PT) is verantwoordelijk voor nog maar 1,5 procent van de omzet van het bedrijf. Dinsdag kondigde Ninebot het einde van het apparaat aan.

Binnenkort is de Segway wellicht alleen nog te bewonderen op Schiphol, waar enkele Marechaussees erop rondkarren. Schrale troost: daar is ook het rollend trottoir nog te aanschouwen.

Eerste Segway-stad van Nederland
Na een jaar bureaucratisch geharrewar mocht de ‘rijdende traptrede’ in 2008 de weg op. In Den Bosch waren ze enthousiast. ‘Het is niet eng, het is gewoon keileuk.’

Toeristen op Segways niet meer welkom in Praag
In het oude centrum van de Tsjechische hoofdstad Praag zijn sinds 2016 Segways niet meer welkom. De gemotoriseerde tweewieler is volgens inwoners onvelig en een belemmering op straat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden