Einde van de politieke carrière na het verspreiden van leugens? Niet in Nederland

Het CDA-parlementslid Pieter Omtzigt legde maandagavond het woordvoerderschap in de kwestie MH17 neer. Voorlopig. Omtzigt was in problemen gekomen door een stuk in NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag waarin stond hoe hij in mei tijdens een publiekscollege aan de VU in Amsterdam een 'getuige' van de ramp had gesouffleerd en zo had meegeholpen om maar weer eens het fake-verhaal over Oekraïense straaljagers die de MH17 zouden hebben neergehaald nieuw leven in te blazen.

De man was helemaal geen getuige van de ramp, want hij was ergens anders. Dat zei hij voor de bijeenkomst via een tolk ook tegen Omtzigt. Hij had dus ook geen straaljagers gezien, maar zijn vrouw wel, zei hij. Tijdens de bijeenkomst sms'te Omtzigt de tekst die de man tijdens de vragenronde moest uitspreken: 'Ik zag het vliegtuig neerstorten. (...) Ik zag de slachtoffers, maar ook Oekraïense militaire vliegtuigen die op 17 juli vlogen boven mijn huis.'

Bijzonder matige toneeltekst met drie harde leugens.

'Alexandr' vroeg ook nog waar hij zich moest melden, met zijn informatie. Bij het JIT (de instantie die de ramp onderzoekt), antwoordde Omtzigt, die wist dat de getuige door het JIT al was afgewezen als irrelevant. 'Bij de hoogste afdeling desinformatie van meneer Poetin', zei VU-hoogleraar Arno Akkermans: het juiste antwoord.

Gisteren schreef Omtzigt op zijn Facebookpagina dat hij had gehandeld 'met de beste intenties'. Dat zal best, al is het de vraag wiens beste intenties. Als kenner van de MH17-materie wist hij dat de man onzin uitkraamde: het staat vast dat het vliegtuig werd neergehaald door een Buk-raket - alleen complotdenkers zien het anders.

Omtzigt stortte zich met grote vasthoudendheid op de MH17-tragedie. In mei zette hij in zijn jacht op de waarheid bewust onwaarheden als wapen in. Waarom?

Zaterdag twitterde Omtzigt dat hij 'onzorgvuldig' had gehandeld. Maandag schreef hij: 'Dat had ik niet moeten doen en het spijt me dat ik er actief aan heb meegewerkt deze man op de bijeenkomst een podium te bieden.' Oké, point taken. Maar waaróm deed hij er willens en wetens aan mee aan een poging een achterhaalde Russische complottheorie nieuw leven in te blazen?

Omtzigt is een gewaardeerd Kamerlid, ook onder journalisten. Dat bleek uit de welwillende vragen die een tv-verslaggever stelde aan Buma: 'Hoe is het met hem, er is dit weekend nogal veel over hem heengekomen.' Dat werd door Buma bevestigd.

'Trekt-ie het zich erg aan?' vroeg de verslaggever scherp.

'Hij trekt het zich zeker aan', zei Buma.

Ik had graag willen weten of Buma het ook alleen maar 'onzorgvuldig' vond. Of dat hij wellicht van mening was dat Omtzigt zich schuldig had gemaakt aan nog iets anders, namelijk aan een poging tot desinformatie, tot verspreiding van fake-news, tot verwarring zaaien. En waaróm dan; dit hele verhaal wemelt van de waaroms.

De kwestie kreeg al snel weer veilige Haagse proporties. Het Omtzigt-zaakje bracht het kakelverse kabinet in gevaar. Eén fantast die Rutte III ten val brengt, leg dat maar eens uit. En Poetin maar lachen. Daarom was gisteravond de lucht alweer geklaard. De Volkskrant: 'De kwestie lijkt hiermee opgelost zonder conflict in de eigen fractie.'

Omtzigt liet zich gebruiken door een intrigant en hielp hem bewust leugens de wereld in te slingeren in een zeer gevoelige kwestie. In menig land zou dat het einde van een politieke carrière betekenen, maar niet in Nederland.

Meer over