Einde aan het dadenloos toekijken

AMSTERDAM - Het moet een kwelling zijn geweest voor de piratenbestrijders voor de kust van Somalië: jarenlang zagen zij door de periscoop van hun onderzeeër of vanuit rubberbootjes in de branding hoe zeerovers voedsel en benzinevaten uitlaadden en hun aanvalsbootjes in gereedheid brachten. Zij mochten niets tegen deze piratenkampen ondernemen. Dat verandert nu de Europese Unie het mandaat van de antipiratenmissie Atalanta heeft verruimd.


Volgens de EU is het de bedoeling het businessmodel van de piratengroepen te verstoren. Dat komt neer op het vernietigen van logistieke voorraden en bootjes langs de kust. Dat is een stuk makkelijker, stellen de planners, dan piraten zoeken op open zee.


Belangrijke voorwaarden: de militairen mogen niet op mensen schieten en geen voet aan land zetten.


Voor de kust van Somalië patrouilleren al jaren tientallen marineschepen en maritieme patrouillevliegtuigen die de drukke zeeroute naar het Suezkanaal moeten beschermen. Met beperkt succes. Dit jaar zijn minstens 36 koopvaarders aangevallen en dat aantal zal stijgen nu het regenseizoen ten einde loopt. Voor de kust wachten 13 gekaapte schepen met 197 gijzelaars op betaling van losgeld, meldt het internationale maritieme bureau.


De piratenkampjes zijn volgens ooggetuigen niet meer dan tientallen olievaten op een verlaten strand. Met een schuurtje, wat snelle bootjes en wachtposten. Een simpel doelwit voor de scheepsartillerie aan boord van marineschepen. De Fransen zijn zelfs aanwezig met de Dixmude, een enorm aanvalsschip met Tigre-gevechtshelikopters aan boord. Het hoofdkwartier van de EU-missie verzekert echter dat louter lichte wapens worden ingezet. Dit om nevenschade te beperken.


Nederland is van plan een actieve rol te spelen bij de nieuwe aanpak. Een onderzeeër is al in het gebied om vlak onder de kust te varen en heimelijk inlichtingen te verzamelen. Er is ook een Nederlands fregat ter plekke, maar de inzet wordt serieuzer bij de komst van het amfibisch transportschip Hr. Ms. Rotterdam in juni. Die neemt een bootcompagnie mariniers mee, twee middelzware Cougar-helikopters en een onbemand ScanEagle-verkenningsvliegtuigje.


Met die middelen kan Nederland zelfstandig piratenkampen onder waarneming houden en mariniers erop afsturen om olievaten, pick-uptrucks en bootjes te vernietigen. Dat kan vanuit snelle bootjes of vanuit een helikopter. De mariniers beschikken over Barett-antimaterieelgeweren. Die vuurt kogels af zo groot als Cubaanse sigaren waarmee motorblokken kunnen worden doorboord. Voor de olievaten is er brandstichtende munitie. Het zal nog niet meevallen, zo lijkt het, om een piratenkamp op te blazen zonder de wachtposten te doden.


En tweede complicatie is het bestaan van twee parallelle marinemissies. Zo wordt de Hr. Ms. Rotterdam toegevoegd aan de NAVO-vloot die operatie Ocean Shield uitvoert. Maar als de mariniers uitvaren om een kamp op het strand aan te vallen, vallen zij onder het EU-mandaat. Hoe dit juridische probleem wordt opgelost, is nog niet duidelijk.


De piraten kunnen een aanval voorkomen door hun kampen dichter bij dorpen of verder landinwaarts op te slaan. Het blijft symptoombestrijding, erkent de EU, maar de piraten krijgen het moeilijker.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden