Eind maken aan oorlog in Afghanistan is lastig

Stilletjes blijven de VS bommen gooien op Afghanistan. Zodra de Amerikanen de oorlog staken, kunnen zij elke greep op het land verliezen....

De oorlog tegen de Taliban en Al Qa'ida leek voorbij, maar toch gaat de oorlog nog stilletjes door. Amerikaanse vliegtuigen hebben de afgelopen twee weken ongekend zware bombardementen uitgevoerd op een Al Qa'ida-complex in Oost-Afghanistan en volgens het Pentagon zullen de militaire acties voorlopig doorgaan.

Het Pentagon maakte eerder deze week bekend dat het ondergrondse complex van Al Qa'ida in Zhawar Kili praktisch geheel is verwoest na twee weken van zware bombardementen. Volgens het Pentagon waren er aanwijzingen dat gevluchte strijders van het terroristennetwerk zich in Zhawar Kili probeerden te hergroeperen, maar is het nu tijd 'elders te gaan kijken'.

Het ziet ernaar uit dat het aaneenknopen van de losse eindjes van de oorlog een langdurige en frustrerende ervaring gaat worden na de geslaagde militaire operatie om het Taliban-regime omver te werpen. Volgens schout-bij-nacht Stufflebeem zit het oosten van Afghanistan vol met grotten, waar Al Qa'ida-strijders zich kunnen schuilhouden. 'We hebben onvoldoende mensen op de grond om ze allemaal af te gaan', zei hij.

De Amerikaanse strijdkrachten hopen uiteraard nog steeds Osama bin Laden en Taliban-leider mullah Omar te pakken te krijgen, al zijn de verwachtingen niet hoog. Maar volgens Pentagon-woordvoerster Victoria Clarke gaat het er vooral om te voorkomen dat Al Qa'ida-strijders zich kunnen hergroeperen. Vorige week voerde een aantal strijders nog een korte aanval uit op Amerikaanse troepen op het vliegveld bij Kandahar.

Dat de Amerikanen nog zoveel opruimwerk te doen hebben na de val van het Taliban-regime, is deels te wijten aan de geringe omvang van de troepenmacht die Washington naar Afghanistan heeft gestuurd. Daardoor heeft het Pentagon de verliezen tot het uiterste weten te beperken, maar het nadeel is dat de VS nauwelijks greep hebben op het land. Hetzelfde geldt voor de nieuwe regering van Hamid Karzai, die slechts een klein deel van het grondgebied van Afghanistan beheerst.

Daarbuiten zijn de Taliban- en Al Qa'ida-strijders betrekkelijk veilig, zolang zij de lokale stamhoofden niet tegen zich in het harnas jagen.

Hoe beperkt de invloed van de Amerikanen en van de regering-Karzai is, bleek onlangs toen de lokale leiders in Kandahar drie Taliban-ministers, die zich hadden overgegeven, lieten gaan. De VS wilden de drie, onder wie de gehate minister van Justitie Nurrudin Turabi, verhoren, maar de nieuwe machthebbers in Kandahar weigerden hen over te dragen.

De Verenigde Staten staan voor het probleem dat zij alle greep op de ontwikkelingen dreigen te verliezen, als zij de militaire operaties in Afghanistan beëindigen. Daarmee zouden zij het belangrijkste drukmiddel op hun nieuwe bondgenoten in Afghanistan verliezen. Washington staat tamelijk argwanend tegenover hen, ook al hebben zij de VS geholpen de Taliban te verjagen. Onderminister van Defensie Paul Wolfowitz zei onlangs dat nog moet worden bezien hoe lang de kersverse bondgenoten aan de kant van de Amerikanen zullen blijven staan.

De VS zijn vooral bezorgd over de loyaliteit van de shi'itische leiders in het westen van het land, die nauwe banden hebben met het Iraanse regime. De VS verdenken Iran ervan dat het Taliban- en Al Qa'ida-strijders heeft laten ontsnappen.

Vooralsnog staat Hamid Karzai, die door de VS in het zadel is geholpen, nog achter de voortgaande Amerikaanse bombardementen. Maar Washington houdt er rekening mee dat Karzai op den duur waarschijnlijk steeds meer onder druk zal komen te staan van lokale leiders, die klagen over de burgerslachtoffers die bij de bombardementen vallen.

Karzai zou het liefst zien dat de Amerikanen troepen leveren voor de internationale troepenmacht die de vrede in Afghanistan moet helpen bewaren. Maar daarvoor voelt de regering-Bush weinig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden