Eiland vol theaterjunks met regenpakken

'Mag ik u een paar vragen stellen: u bent straatartiest?'..

'Ja, kun je bridgen?', antwoordt de man bij de bar op het Oerol-festivalterrein. 'Nee? Nou dat geeft niet. Zullen we daar even gaan zitten?' Terwijl hij aan een van de vele houten tafels aanschuift, haalt hij een stapeltje kaarten tevoorschijn en deelt het in tweeën.

'Hier, het is heel simpel.' En hij legt een kaart open op tafel. Op de kaart staat een afbeelding van een witte hangbrug bij ondergaande zon. 'Nu jij.'

'Oh ik zie het al', acteert hij. 'Ik win deze beurt. Jouw brug met die besneeuwde bergen is wel mooi. Maar hij haalt het niet bij mijn zonsondergang, vind je niet? Wie de meeste kaarten heeft, is de winnaar. Oke?'

Op Westerkeyn - het hart van het festival waar de kaartjes verkocht worden, waar koek en zopie is en de hele dag door acts - zijn zaterdagavond veel straatartiesten. Sommigen, zoals de Deense goochelaar en komediant Nils Poll met het brigdespel van afgedankte Japanse telefoonkaarten, blijven in hun rol, ook als ze niet meer op het podium staan.

Middenin het spel zegt Poll ineens tegen het meisje dat aan hetzelfde tafeltje zit: 'Hier ga jij anders even met haar brigden.' En weg is hij, naar het podium. Daar zit je dan.

Oerol staat al twintig jaar bekend om zijn spontane acts op straat. Toch kom je er dit jaar helaas maar weinig tegen. Ook niet in de dorpsstraatjes van Midsland en West-Terschellling. Hoogstens hoor je af en toe wat muziek. En overal hoor je dezelfde 'klacht': het festival (waar jaarlijks ruim veertigduizend theaterliefhebbers op afkomen) is steeds verder geprofessionaliseerd en raakt daardoor langzaam maar zeker zijn vrolijke anarchistische trekken kwijt.

Dorothy Sikma uit Leeuwarden komt al vijftien jaar op Oerol. 'Het is massaler geworden. Je moet nu ook overal kaartjes voor kopen. Dat was vroeger niet. Dan liep je gewoon over het eiland en dan kwam je vanzelf van alles tegen.' Vrijdagochtend is Sikma met drie anderen aangekomen en zaterdagavond gaan ze pas naar hun eerste voorstelling. 'Gisteren hebben we de hele dag in de rij gestaan en vandaag met die regen hebben we ook niet veel gezien.'

De voorstellingen zijn mede door de ongewone lokatie vaak erg spectaculair, zoals het waterballet van theatergroep Zappsnacks in het ruim van een 'zinkend' schip. Of Mare tranquilitatis van The Lunatics in de duinen bij Paal 8, waarbij drie vikingen met behulp van allerlei ingenieuze machines op zoek gaan naar de verborgen zee onder de grond.

Steeds meer bekende namen draaien speciaal voor het tiendaagse festival een nieuwe voorstelling in elkaar. Dette Glashouwer van het theatertrio Suver Nuver maakte samen met regiseusse Moniek Merkx de solovoorstelling, Peep from a distance.

Het stuk dat zaterdagavond in een uitverkochte boerenschuur in het dorp Baaiduinen in première ging, gaat over een op seks beluste vrouw die alleen is in de caravan van haar minnaar en dan ineens ongesteld wordt. Met alle ongemakken van dien: doorlekken, labiel zijn. Af en toe klinkt er vanuit het publiek een gegeneerd: 'Oh nee' of 'Nee toch'. Gelaten wordt er om de absurde trucs gelachen, zoals wanneer de vrouw een tampon zo diep inbrengt dat hij uit haar mond er weer uit komt.

Wie echt hard wil lachen, moet naar Actania, dansen voor alleenstaanden, gaan. Het Limburgse gezelschap Huis van Bourgondië en de toneelschool Maastricht lieten zich inspireren door Actania, de oudste discotheek van Terschelling waar de eilanders voor het eerst met de badgasten in aanraking kwamen.

Binnen in de bruine discotheek is het alsof de tijd heeft stil gestaan. Langzaam druppelen de eerste gasten binnen, een nerveuse man die een strategische plek uitzoekt. Een ander die met een paar korte danspasjes de vloer uitprobeert. Als de vrouwen arriveren, wordt er gedanst op truttige deuntjes die worden gespeeld door de huispianist met witte cowboyhoed. Stijfjes, plichtmatig en geroutineerd.

De vrijgezellen stellen zich voor, door een karaokelied te zingen. De Rus die door zijn grote liefde is verlaten, zingt een hartverscheurend Waarom jij?. De Belgische die jarenlang bedrogen blijkt door haar man, zingt Een beetje verliefd van André Hazes, waardoor al haar opgekropte woede er plots uitkomt.

De verschillende typetjes worden aanstekelijk dik aangezet: van neurotisch en frigide tot dol, dwaas en hitsig. Uiteindelijk gaat iedereen weer alleen naar huis. Op de gefrustreerde therapeute en de kapper na. Die verlaten al kietelend en giechelend de zaal. Een uitbundig applaus volgt.

Buiten valt de regen met bakken uit de lucht. Maar dat maakt de echte Oerolganger - een theaterjunk met een regenpak, wandelschoenen en een fiets - allemaal niets uit.

Het natregenen bevordert, net als het wachten, eigenlijk alleen maar zijn Oerolgevoel en de saamhorigheid met de andere bezoekers. Iedereen praat met iedereen, dát kan zelfs de beste organisatie niet tegenhouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden