'Eigenlijk spreken doven twee talen'

De Nijmeegse taalwetenschapper Richard Bank promoveerde vrijdag op de rol van de mond in de gebarentaal.

Beeld ANP

Kan een dove communiceren zonder zijn mond te bewegen?

'Vrijwel alle Nederlandse doven bewegen hun mond terwijl ze gebarentaal gebruiken. Nederlandse doven groeien op in een horende omgeving. Ze zien altijd bewegende monden om zich heen. Daaruit leert een doof kind misschien dat mondbewegingen bij taal horen.'

Kunnen doven elkaar verstaan zonder die mondgebaren?

'Wellicht. Maar wij deden alleen onderzoek naar spontaan taalgebruik. We konden als onderzoekers niet zeggen: en voer nou eens een spontaan gesprek zonder je mond te bewegen.'

Hebben de mondbewegingen nut voor horenden die communiceren met doven?

'Ongetwijfeld. Gebarentaal bevat veel beeldende bewegingen: zo is het gebaar voor 'boek' het openklappen van een boek. Als je doven dan ook nog 'boek' ziet uitspreken met hun mond, begrijp je het gebaar makkelijker.'

Zijn alle mondbewegingen een stille vertaling van een woord uit de spreektaal?

Nee. Zo wordt bij voorwerpen 'groot' of ' klein' aangegeven met bolle wangen of de tongpunt. De mondbewegingen zijn een mengelmoes van woorden uit het Nederlands en mondgebaren uit de gebarentaal.'

Conclusie?

Eigenlijk spreken doven twee talen tegelijkertijd. Behalve gebarentaal gebruiken ze ook Nederlands.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden