Bellen metonze correspondent

‘Eigenlijk is de hele vaccinatiestrategie in Groot-Brittannië gebaseerd op pragmatisme’

De vaccinatiecampagne van het Verenigd Koninkrijk loopt op rolletjes. Een op de drie volwassenen heeft de eerste dosis ontvangen. Een opsteker voor het land dat zwaar is getroffen door het coronavirus. We bellen met correspondent Patrick van IJzendoorn, die donderdag aan de beurt was voor een prik.

Een Britse vrouw wordt in Londen gevaccineerd tegen corona. Er zijn op dit moment al 21 miljoen prikken uitgedeeld in het Verenigd Koninkrijk.  Beeld REUTERS
Een Britse vrouw wordt in Londen gevaccineerd tegen corona. Er zijn op dit moment al 21 miljoen prikken uitgedeeld in het Verenigd Koninkrijk.Beeld REUTERS

Patrick, jij bent toch helemaal niet oud of kwetsbaar. Hoe kom je aan een vaccin?

‘Eerlijk gezegd heb ik geen idee. Ik ben 49 jaar oud, maar kreeg vorige week vrijdag al een sms’je van de huisartsenpraktijk dat ik een tijd kon uitkiezen voor een prik. Ik heb het gevoel dat de vaccinatiecampagne hier per stad verschillend wordt uitgevoerd. Waar er vaccin beschikbaar is, wordt het meteen aan mensen uitgedeeld. Heel pragmatisch.’

Waar mocht je de prik halen?

‘Ik woon in Greenwich, in Zuidoost Londen, en hoefde maar vijf minuutjes te fietsen. Je hoeft hier eigenlijk nooit ver te reizen voor de vaccinatie, tenzij je heel afgelegen woont. Ik ben gevaccineerd in de bibliotheek van Charlton House, het voormalige buitenhuis van Koning James I. Een zeer statige priklocatie met prachtige houten panelen in een oud landhuis. Elke denkbare plek die kan worden gebruikt, wordt hier in Engeland ook gebruikt. In januari bezocht ik een kathedraal waar wordt gevaccineerd. De grote supermarkten in Engeland hebben een eigen apotheek in huis, daar kun je binnenkort ook een prik halen. En ze willen op het platteland in dorpswinkels gaan vaccineren.’

Hoe verliep de procedure en hoe gaat het nu met je?

‘Ik had een tijdslot op donderdagmiddag gekozen, maar kreeg een berichtje dat de vaccins niet waren geleverd. Uiteindelijk kon ik diezelfde avond nog komen. Ze prikken hier tot ver in de avond door, dus er is vrij veel speling. Ik was een kwartier te vroeg, maar werd meteen geholpen. In de bibliotheek stonden zes of zeven tafels waar mensen konden worden gevaccineerd. Aan elke tafel zitten twee mensen: een militair die de vaccins uitdeelt en iemand die de administratie doet. Die kende ik! Een vrouw die normaal in de bibliotheek werkt. Blijkbaar worden de medewerkers nu ingezet als vaccinatie assistent. Heel erg Engels om daar zo creatief mee om te gaan.’

‘Ik heb een dosis van het AstraZeneca-vaccin gekregen. Je voelt echt niets van de prik zelf. Ze wilden wel liever dat ik naar huis zou lopen, maar ik voelde me zo goed dat ik gewoon op de fiets ben gestapt. Ik heb nog steeds geen last van bijwerkingen. Mijn vrouw heeft de vaccinatie een paar weken geleden gehad. Zij voelde zich de dag erna wel een beetje zwakjes. Over een maand of drie krijg ik weer een nieuwe oproep voor de tweede prik.’

Hoe ver is de vaccinatiecampagne in het Verenigd Koninkrijk gevorderd?

‘Op dit moment zijn 21 miljoen prikken uitgedeeld, dat is iets meer dan eenderde van de volwassenen. De verwachting is dat iedereen in mei wel de eerste dosis heeft gekregen. Londen heeft gekozen voor de zogenaamde één-dosis-strategie, dus er zit een lange pauze van ongeveer drie maanden tussen de twee benodigde prikken. Dat lijkt met name goed te werken bij het Astrazeneca-vaccin, die na de eerste prik al 80% bescherming biedt. Duitsland is nu ook overgegaan op dat beleid.’

‘Eerst werd hier veel met het Pfizer-vaccin gewerkt, met name voor de oudere bevolking. Nu wordt AstraZeneca het meest gebruikt. Er heerst een soort nationale trots dat Oxford dit vaccin heeft ontwikkeld. In Europa werd nogal sceptisch gedaan over AstraZeneca, Macron deed alsof het niet deugde. Maar volgens de nieuwste onderzoeken werkt het beter dan het Pfizer-vaccin. Er zijn ook aanwijzingen dat mensen na het AstraZeneca-vaccin minder andere mensen besmetten. Dat de Europese landen nu hun koers wijzigen, doet de mensen hier glunderen – zie je wel!’

Hoe komt het dat de Britse aanpak zo succesvol is?

‘Normaal blijft de organisatie hier wat achter, maar de vaccinatiecampagne kun je bijna zien als een nationale strijd. Vaccineren is echt iets positiefs hier en wordt ontzettend gestimuleerd. Vorige week riep koningin Elizabeth mensen op gehoor te geven aan de uitnodiging en bekende acteurs laten zich voor de camera vaccineren, zoals Michael Caine en Ian McKellen (bekend van zijn rol als Gandalf in de Lord of the Rings-trilogie).’

‘Eigenlijk is de hele vaccinatiestrategie in Groot-Brittanië gebaseerd op pragmatisme. De priklocaties, de één-vaccin-strategie en welke mensen wanneer aan de beurt zijn. Er wordt heel weinig over nagedacht, maar gewoon zoveel mogelijk geprikt. Nederland en Duitsland zijn over het algemeen beter in organiseren, maar de Nederlandse bureaucratie en het Duitse federalisme werken eigenlijk alleen maar tegen. Dat de Britse aanpak zo goed werkt, is de opmerkelijke conclusie van deze crisis.’

Dat klinkt heel positief, is er dan ook veel vertrouwen in het overheidsbeleid?

‘Het snelle handelen geeft mensen vertrouwen. We zien ook dat het effect heeft. De besmettingscijfers dalen als een baksteen. Er is hier ook heel weinig vaccinatiescepsis, zeker in vergelijking tot Frankrijk of Duitsland. De plannen van de regering om heel langzaam de maatregelen te versoepelen zijn wel een bron van kritiek. Vooral in de media zie je veel ongeduld, men begrijpt niet helemaal wat Boris Johnson tegenhoudt. Hij heeft zelf volgens mij nog geen vaccin gehad, terwijl hij zeven jaar ouder is dan ik. Ik heb hem in elk geval nog niet met ontblote arm op televisie gezien. Van mij mag het afbouwen ook wel wat sneller gaan. Bij dat landhuis is een terras, waar ik regelmatig de krant lees met een kopje koffie.’

Waarom denk jij dat Johnson zo voorzichtig wil afbouwen?

‘De mensen gaan er wat meer op uit, zeker op mooie dagen. Maar je ziet in opiniepeilingen dat de meeste Britten nog achter een voorzichtige aanpak staan. Ik heb zo het vermoeden dat Johnson toewerkt naar het EK Voetbal. Dat wordt in juni en juli in diverse Europese landen gehouden. Ik denk dat de Engelsen willen dat er eind juni in Wembley gespeeld kan worden met volle tribunes, terwijl in Europa de stadions nog leeg zijn. Nadat de Britten zo zwaar getroffen zijn door de coronacrisis, zou dat voor Boris Johnson de ultieme triomf zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden