Eigenlijk heeft niemand medelijden met VVD'er René Leegte

VVD-Kamerlid is woordvoerderschap kwijt

Eigenlijk heeft niemand medelijden met het VVD-Kamerlid dat zijn portefeuille moest inleveren na een cynisch getoonzet telefoontje in de trein. 'Dit was gewoon een stomme fout.'

René Leegte (VVD) en Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) vrijdag in Groningen. Beeld Anjo de Haan / HH

Wie denkt dat de Tweede Kamer zich een hoedje is geschrokken na het pijnlijk afgeluisterde telefoongesprek van VVD'er René Leegte, heeft het mis. Het wordt gezien als een kwestie van eigen schuld, dikke bult. Hoewel ook veel andere politici vaak werken in de trein, is in politiek Den Haag geen ander voorbeeld bekend van een politicus die hetzelfde lot als Leegte onderging. 'Dit was gewoon een stomme fout', zegt VVD-voorlichter Henri Kruithof. 'Dat heeft hij zelf ook toegegeven.'

Leegte raakte zondag zijn woordvoerderschap over gaswinning kwijt omdat hij zich vrijdag bellend in de trein neerbuigend had uitgesproken over de zorgen van Groningers over de aardgaswinning in hun regio. Een omstander ving het telefoongesprek op. Leegte sprak onder meer over het 'pappen' van de Groningers en over de VVD-strategie om gaswinning gaande te houden. Hij zei de media zo veel mogelijk te hebben ontlopen bij zijn zojuist afgelegde werkbezoek in het door aardbevingen getroffen Groningen.

Veiligheid

Het leidde tot de nodige ophef op Twitter. Leegte betreurt dat. 'Voor de VVD staat de veiligheid van de Groningers voorop. De afgelopen dagen is door mijn toedoen echter onnodig onrust ontstaan over de wijze waarop de VVD kijkt naar de problemen in Groningen. Ik betreur dit ten zeerste', stelt hij in een verklaring.

Er bestaan geen regels of richtlijnen voor politici over bellen in de trein, leert een rondgang langs woordvoerders van diverse partijen. 'Het gaat om je boerenverstand, aanvoelen wat je wel en niet bespreekt op een publieke plek', zegt ChristenUnie-voorlichter Jonathan van der Geer. Bij het CDA houden ze het op 'gezond verstand'. De VVD spreekt over 'common sense'.

De schrik zit er dus niet in bij andere partijen. 'Dit is een kwestie van eigen verantwoordelijkheid: even nadenken waar je bent', zegt D66-voorlichter Roy Kramer. Hij belt geregeld met de frequente treinreizigers Alexander Pechtold (fractievoorzitter) en Wouter Koolmees (financieel specialist). 'Maar dan ga je niet door de telefoon tetteren welke moeilijke vragen je aan de minister gaat stellen', zegt Kramer.


De misstap van Leegte heeft volgens politiek Den Haag niet zozeer te maken met het bellen zelf, als wel met de inhoud van zijn treinconversatie. Wie zich cynisch uitlaat over een bevolkingsgroep die zich toch al ondergewaardeerd voelt, oogst woede. Van der Geer: 'Het is de toonzetting. Die is dodelijk.' En D66'er Kramer: 'Als hij iets anders had gezegd: bijvoorbeeld dat hij de mensen in Groningen heeft aangehoord en hun zorgen zal overbrengen aan de minister, was er niks aan de hand geweest. Maar zijn woorden waren eerder cynisch, neerbuigend, zodat het lijkt of hij hun zorgen niet serieus neemt. Daarover zijn mensen boos.'


Het telefoongesprek kost Leegte zijn woordvoerderschap, maar hij blijft aan als Kamerlid. Fractiegenoot André Bosman is sinds maandag de nieuwe VVD-woordvoerder aardgaswinning. De Nederlandse Spoorwegen zien de humor wel in van de Haagse rel. Hoofd communicatie van de NS, Bartho Boer, twitterde zondag een foto van een stiltecoupé: 'We wensen alle Kamerleden een rustige week toe.'

Kamerleden op het strafbankje

Het ontnemen van het fractiewoordvoerderschap is een zeldzame disciplinaire straf en juist daarom vallen de voorbeelden nogal op. Zo werd GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman in 2014 één maand door haar eigen fractie geschorst op verdenking van het lekken van namen van kandidaten voor de functie van Nationale Ombudsman. Inmiddels is zij vrijgepleit. De disciplinaire straf komt vooral voor 'bij ernstige politieke conflicten of als een Kamerlid in opspraak is gekomen', meldt het Parlementair Documentatie Centrum van de Universiteit Leiden. Zo mocht ex-PvdA'er Tunahan Kuzu vanaf eind 2012 niet langer het woord voeren over geestelijke gezondheidszorg, omdat hij als Kamerlid figureerde in een reclamespot van een Turkse zorgverzekeraar. In november 2010 werd ex-PVV'er Eric Lucassen het woordvoerderschap defensie en stedelijke wijken ontnomen, omdat hij een veroordeling had verzwegen. In 2009 mocht PvdA'er Paul Tang een maand het woord niet voeren over financiën nadat hij het embargo op de Prinsjesdagstukken had geschonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.